Birleşik Krallık’ta milyonlarca Apple kullanıcısını yakından ilgilendiren toplu dava sürecinde kritik bir hukuki eşik aşıldı. Teknoloji devi Apple'a karşı açılan geniş kapsamlı rekabet davası mahkeme tarafından resmen kabul edildi. Yasal sürecin Which? adlı tüketici hakları kuruluşu lehine sonuçlanması durumunda, gerekli kriterleri karşılayan her bir kullanıcının kişi başına 77 sterline (yaklaşık 4 bin 700 TL) kadar tazminat ödemesi alabileceği belirtiliyor. Toplamda 3 milyar sterlinlik bir büyüklüğe ulaşabileceği öngörülen dava, Apple'ın bulut depolama hizmeti olan iCloud üzerinden piyasada tekelleştiği ve rekabete aykırı uygulamalara imza attığı iddialarına dayanıyor.
Sürecin fitilini ateşleyen adım, Birleşik Krallık'ın en büyük bağımsız tüketici savunucusu organizasyonlarından Which? tarafından atıldı. Kuruluş, Apple'ın kendi cihazlarındaki ekosistem avantajını kullanarak iCloud depolama servislerine haksız bir öncelik tanıdığını ve bu suretle rekabet kurallarını ihlal ettiğini savunarak yasal yollara başvurdu. İddianamede, Apple'ın kullanıcıları sistematik olarak kendi bulut depolama altyapısına yönlendirdiği, cihaz yedeklemelerinde alternatif servislerin entegrasyonunu teknik kısıtlamalarla zorlaştırdığı ve bu yolla piyasadaki rekabetin önünü keserek milyonlarca müşteriyi yıllar boyunca normalden daha yüksek abonelik ücretleri ödemek mecburiyetinde bıraktığı öne sürüldü.
MAHKEMEDEN TOPLU DAVA ONAYI ÇIKTI
Davanın seyri açısından en kritik hamle yargı kanadından geldi. Birleşik Krallık Rekabet Temyiz Mahkemesi (CAT), davanın "toplu dava" statüsünde görülmesine izin veren Toplu Yargılama Emri'ni (CPO) resmen onayladı. Mahkemenin bu yeşil ışığı yakmasıyla birlikte, bireysel olarak hak araması maliyetli ve zor olan milyonlarca Birleşik Krallık vatandaşının hak talebinde bulunabilmesinin önü tamamen açıldı. Dava süreci böylece bir üst aşamaya taşınarak resmiyet kazandı.
Eğer dava Which? kuruluşunun zaferiyle noktalanırsa, olumsuz etkilenen tüketicilere kişi başı ortalama 77 sterline kadar nakdi ödeme yapılabilecek. Ancak bu nihai tazminat miktarının ne kadar olacağı, mahkemenin ilerleyen dönemlerde vereceği hükme, belirlenecek net zarar oranlarına ve dava sonucunda kesinleşecek toplam hak sahibi sayısına göre şekillenecek.
KİMLER DAVA KAPSAMINDA ÖDEME ALABİLİR?
Hazırlanan dava metnindeki parametrelere göre, tazminat hakkı doğabilecek potansiyel kitle belirli tarihler ve konum şartıyla sınırlandırılmış durumda. Belirlenen şartlara göre:
8 Kasım 2018 ile 8 Haziran 2026 tarihleri arasında Apple cihazlarında iCloud servislerini aktif olarak kullanmış olan,
Ve 8 Haziran 2026 tarihi itibarıyla resmi olarak Birleşik Krallık sınırları içerisinde ikamet eden tüm şahıslar potansiyel hak sahibi olarak kabul ediliyor.
Birleşik Krallık'taki mevcut tüketici kanunlarının sağladığı otomatik katılım (opt-out) mekanizması uyarınca, bu şartları taşıyan kullanıcılar aksi yönde yazılı veya resmi bir itirazda bulunmadıkları müddetçe dava dosyasına ve hak sahipliği listesine sistem tarafından otomatik olarak dahil ediliyor.
APPLE İDDİALARI REDDETTİ VE İTİRAZ EDECEĞİNİ AÇIKLADI
Teknoloji dünyasında geniş yankı uyandıran bu suçlamaların ardından Apple cephesinden de resmi bir yanıt gecikmedi. Hakkındaki tekelleşme ve rekabeti engelleme iddialarını kesin bir dille reddeden ABD merkezli şirket, iCloud kullanımının kullanıcılar için hiçbir zaman bir zorunluluk olmadığını savundu. Tüketicilerin tamamen kendi özgür iradeleriyle bu servisi seçtiğini belirten Apple, iOS işletim sistemine sahip cihazlarda üçüncü taraf alternatif bulut depolama hizmetlerinin de rahatlıkla tercih edilebildiğini ve sistemin buna imkan tanıdığını vurguladı.
Suçlamaların asılsız olduğunu dile getiren teknoloji devi, Rekabet Temyiz Mahkemesi’nin davanın toplu olarak ilerlemesine olanak tanıyan kararına karşı hukuki haklarını kullanacağını ve karara üst mahkemelerde itiraz etmeyi planladığını resmen duyurdu. Davanın ilerleyen süreçteki duruşma takvimi ve tarafların sunacağı yeni deliller piyasalar tarafından yakından izleniyor.
