Back To Top
Neden demokrasi olmadan olmaz...

Neden demokrasi olmadan olmaz...

- A +

Gerek Türkiye ölçeğinde, gerekse Müslüman dünyada demokrasiye karşı farklı itirazların olduğunu biliyoruz. Bu itirazların temelindeki en güçlü tez, demokrasinin Batı kültürünün bir ürünü olduğudur. Evet demokrasi Batı dünyasının uzun tecrübeler sonucunda ortaya çıkardığı bir yönetim sistemidir. Ve bugün itibariyle de en ehven yönetim biçimidir. Çünkü alternatifi despotizmdir, faşizmdir ve de otokratik yönetimlerdir. Batı’da da işin başında püriten ahlaka mensup bulunan kesimler demokrasiye karşı çıkmışlardır. Bu açıdan bakıldığında demokrasi kültürünün püriten ahlaka tepki olarak geliştiğini söyleyebiliriz. 

Kabul etmek gerekiyor ki İslam toplumlarında da demokrasiye karşı çıkışın temelinde bir bakıma püriten ahlakın olduğunu söylemek mümkün. Püritenler, baskı, ceza, korkutma, tehdit ve sindirme gibi yöntemler uygulayarak dünyayı, doğru ve adaletli yapmaya çalışırlar. 

Maalesef Müslüman dünya bugüne kadar İslam’ın adalet ilkesi temelinde bir sistem inşa etmeyi başaramadığı için, demokrasiye itirazının rasyonel bir karşılığı bulunmamaktadır. Bu yüzden de şu ana kadar “İslam adalet dinidir” söyleminin ötesinde somut ve yaşanılabilir bir dünya tasavvuru ortaya konulamamıştır. 

***

Hal böyleyken, sadece “Demokrasi bir küfür düzenidir” gibi ayağı yere basmayan, sloganik karşı çıkışlar İslam toplumlarının içinde bulunduğu trajik hale bir çare olamadığı gibi, İslam’ın evrensel mesajının günümüz insanına iletilmesinin de önünü kapatmaktadır. 

İşte tam da bu yüzden demokrasi olmadan olmaz.  

Çünkü demokrasi, tıpkı İslam’da olduğu gibi bireylerin özgürlüğünü esas almaktadır. Ve Kant’ın ifadesiyle de özgür bir birey olarak eylemlerinin belirleyicisi olan insan, aynı zamanda bu eylemlerin sonuçlarından da sorumludur. Allah da insanı doğruyu ve yanlışı seçme konusunda özgür bırakmıştır, dolayısıyla tercihlerinin sorumluluğu da insana aittir. 

Çünkü demokrasi, aynı zamanda bir uzlaşma kültürüdür. Özgür ve eşit bireylerden oluşan demokratik bir toplumda, her bir bireyin tercihi, başka bireylerin tercihleriyle genel bir özgürlük yasası uyarınca ‘uzlaşma’ içinde olmak durumundadır. 

Çünkü demokrasilerde, bireylerin hakları hukukun güvencesi altındadır. Demokratik yasalarla yönetilen toplumlarda da zaman zaman dayatmacı bireylerin olması kaçınılmazdır, ancak bu bir istikrar sorunu yaratmaz. Çünkü bu tür dayatmacı davranışlar pozitif hukukun hakemliğinde çözüme kavuşturulur. 

Çünkü demokrasi, farklı düşünce ve inanç sistemlerini benimseyen insanların bir arada yaşamasını öngören çoğulcu bir sistemdir. Murat Özbank’ın “Neden Demokrasi Nasıl İstikrar” kitabında belirttiği gibi, “Demokratik dünya görüşü, toplum içinde var olan dünya görüşlerinden sadece bir tanesidir ve demokratik bir rejimde zayıf güçlüyle, azınlık çoğunlukla eşit siyasal haklara sahiptir. Dolayısıyla içinde düşünsel ve vicdani çeşitlilik barındıran bir toplumda, hukuki ve siyasal yapının meşruiyetini sorgulamak bir hak, böylece bir sorgulama karşısında bu yapının esas aldığı adalet anlayışını ‘makul’ gerekçelerle savunmak bir yükümlülüktür. İşte demokratik adalet ve/veya meşruiyet anlayışını düşünsel ve vicdani çeşitlilik koşulları altında gerçekleştirme gereği, bu yükümlülükten kaynaklanır.” (s.17) 

***

Genellikle insan haklarının evrenselliğine ve dolayısıyla da demokrasiye karşı çıkanlar, aslında “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi”nde yer alan normların evrensel olmadığını, bu normların Hristiyan kültürünün önyargılarını dile getirdiğini savunmaktadırlar. Oysa Evrensel Beyanname’de yer alan insan haklarını, ahlaki akıl yürütme yöntemiyle gerekçelendirmek mümkündür. Dolayısıyla Müslümanların evrensel değerlerden kuşku duymaları gereksizdir. Pekala Müslümanlar da pratik aklın hakemliğinde ve de kendi akıllarıyla insan haklarının evrenselliğine ulaşabilirler. 

Evrensel insan hakları değerlerinin önemini vurgularken, geçmişte Batı’nın özellikle Müslüman dünyaya karşı emperyal dayatmalarının yarattığı travmanın da altını çizmekte yarar var. Kabul etmek gerekiyor ki, Müslümanların demokrasi karşıtlığının temelinde bu travmanın derin etkileri bulunmaktadır. İşte tam da bu noktada yapılması gereken demokrasi reddiyeciliği değil, evrensel değerlerin hiçbir ‘ötekileştirme’ye tabi tutulmadan, her bir birey ve toplum için geçerli olması gereken değerler olduğunu savunmaktır. 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
Muhtefi. . 29 Mayıs 2019 21:45
Dinbaz Vehhabi, işid vb... İnsanları Camiye tikistirip Yüce İslam Dininin Ceza yasaları ile (%1-2 gibi ) Doktrinci, Dogmatik Şizofren kafaların sakal, bıyık, şalvar ve çarşaf diye Dinimizi Afyon edip Bizleri Kendilerine ZOMBİ yapmalarına asla müsaade edemeyiz. .! İnsan Haklarında Islam'in kimseden bişey beklemez. .sikinti Ahlaksizlik,Edepsizlik, Adaletsizlik ve HADDİNİ BİLMEYEN herturlu Ezberci DİNDAZ SOYTARILARDA. .1 -2 GB bilgi ile bizlere Ayetleri, Hadisleri Silah gibi kullanmalarinda. !..Ye-mez-ler. Lawrencenin artıkları. :)
karar okuru 29 Mayıs 2019 18:03
Düşünsenize bu halk m.ocaktan ı seçti halimiz ne olurdu acaba muhterem 25 yıldır yazıyor dünyada yayınlanan felsefi ve fikri yayınlarda Esamesi okunmuyor ve bize neyin iyi olduğunu tavsiye ediyor.
Karar Okuru 29 Mayıs 2019 16:32
Sayın Ocaktan bey! den anlaşılan demokrasiyi hürriyet uzlaşma adalet olarak görüyorsun. Bakıyorum bir müslüman olarak İslamda temas ettiğin değerlere ayet ve hadislerle en yüksek düzeyde nazara alındığını gözardı ediyorsun. Bu noktadan senden itiraz gelecek olursa sana ABD ve AB ülkererine iyi bakmanı isterim. Onların demokratlığı kendi felsefeleri ile ilgilidir. Batı felsefesi haricindeki düşünür ve toplumlara hegomanik bir nazarla köle olarak değerlendirdiklerini unutma.
Ali 29 Mayıs 2019 14:29
Batı’nın demokratik ilkelere müslümanlar söz konusu olunca uymamaları ya da insan haklarını görmezden gelmeleri onların zaafiyetidir, bu bizim demokrasi ile ilişkimizi etkilememeli. Sonuçta eğer demokrasi bizim daha adil, daha özgür, daha müreffeh olamamızı sağlıyorsa bizi ilgilendiren de ancak budur. Bu noktada islam kültürü ile demokrasinin harmanlanamayacağını iddia etmenin de herhangi bir gerçekçi dayanağı olduğunu düşünmüyorum.
Bahsettiğiniz demokrasi nerede uygulanıyor acaba..uygulansa tamam ama şu durumda merak ettiğim kime göre neye göre demokrasi...
bizimkileri görünce demokrasiye sarıldık
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 11:15
Demokrasi hristiyan kültüründen değil, hristiyan bağnazlığına tepki olarak doğan hümanizm'den doğmuştur. Bu nedenle bağnazlığı bırakamamış bir toplumda Demokrasi eğreti durur.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 14:31
1
Demokrasi, hrıstiyanlıktan çok önce eski Yunan medeniyetinde ortaya çıkmıştır.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 06:56
Insanlik oldugu surece siyasi ve dini farkli gorusler olmasi kacinilmaz ne varki muslumanim diyenlerin onemli bir kismi dinini getirip bogazimiza dayamayi marifet saniyor.Peki farkli dusuncedeki insanlar dusman gorulurken insanlar nasil bir arada yasayacaklar.Avrupanin 400 yil once astigi sorunu biz bir turlu asamiyoruz.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 12:52
1
Süper...
KAFKASYALI 29 Mayıs 2019 15:55
2
06:56, 400 seine mi, abartmıyor musunuz ? Avrupa, engizisyon, 100 yıl ve 30 yıl savaşları, kolonyalizm ve köle ticareti katliamları, Napolyon, 1. ve 2. Dünya savaşları, Hitler, Mussolini, Franko, Stalin gibilerinin döktüğü kanlar. Avrupalı da suyla pişirir yemeği, abartmayalım.
Ibrahim Tekin 29 Mayıs 2019 03:00
Sizi gidi Demokrari havarileri sizi...
sevet 29 Mayıs 2019 02:45
Hala Müslümanlarım demokrasi kötü dediği algısıyla yazıyorsunuz. Demokrasiye en azından Türkiye’de böyle bir itiraz yok. Hatta iktidara gelme yolu olarak gördükleri aşikar. Ancak içselleştirmemeleri noktasında haklısınız. Ama velakin Taha Bey gibi siz de İslamcı aydın olarak üzerinizdeki yükü katlı tarafa yüklüyorsunuz. Bu bahsettiklerinizi ancak yeni konumunuzda içselleştirmeye çalışıyorsunuz. Ki çok konjonktürel ve sakil bir duruşunuz var. Alıntılarınızdan ne kadar da yüzeysel baktığınız belli.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 03:27
0
demokrasi kötü diyenlerin alayı işid kafalıdır
Sabahattin 29 Mayıs 2019 11:20
0
Çeşitli araştırma sonuçlarından benim çıkarımım: %8 civarında açıkça demokrasi karşıtı hardcore islamcı var. Bunun üzerinde %25 civarında islami rejime karşı olmayan bir kesim var. Kemalistler veya Türk-İslamcı milliyetçiler de demokrasiyi önemsemez. Kürtçü akım da önemsemez, bir araç olarak görür. Demokrasiyi asli unsur olarak gören kesim %15-20 civarı.
musto 29 Mayıs 2019 14:10
0
Sabahattin beye katılıyorum tabiri caizse bir ermeni köyüne iskan edilmiş 72 millet ile birlikte yaşadım sadece batıdan gelen göçmenlerde demokrasi kültürü ile medeniyet birlikte geldi ortak alanlarda imece usulü çalışma hoşgörü ama şark kurnazlığı ağır bastı o güzel insanlar köyümüzü terketmek zorunda kaldılar tekrar taş devrine geri döndük.
musto 29 Mayıs 2019 14:24
0
Bir kaç gündür Çernobil dizisini izliyorum izlemenizi tavsiye ederim.Sovyetler birliğinin gücünün ne olduğunu çaresizliği insanların nasıl bir ideoloji uyuşturulduğunu ibretle izliyorsunuz.Dönemin Tekel bakanı gözümüzün içine bakarak lıkır lıkır höpürdeterek çay içiyor bakın bizim çaylara radyasyon bulaşmadı acısını Karadeniz insanı yıllardır çekti.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 02:27
Demokrasiye itiraz eden arkadaşlar alternatif bir İslami yönetim biçiminin olduğu vehmine kapılıyorlar. İslam toplumlarında yönetim işi beşeridir. Müslümanların tarihi süreçte ortaya koydukları en önemli yönetim modeli kutsanmış bir tek adam anlayışına dayanan hilafet sistemidir. Beşeridir,Kuran ve Sünnete dayanmaz. Bu sistem 21. Yy'da önemini yitirmiştir. Yerine yenisini koyacak olanlar da günümüz müslümanlarıdır. Ancak biz mevcut bilgi düzeyimizle sistem değil, slogan üretiriz. Onun için ithale devam.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 01:38
Demokrasi farklı düşünebilenler yeni arayışlar üretebilenler için olmazsa olmazdır esasında . Otoriteyle birebir aynı düşünenlere zaten tarihin en otoriter kralı bile fazla bişey demez.Her şeye itaat edene ne desin ki. Tabii herşeye itaat edilmesini bile yeterli görmeyen derebeyleri filan da oluyormuş zaman zaman..
musto 29 Mayıs 2019 01:27
Demokrasi güçlü ile güçsüzün zengin ile fakirin hasta ile sağlıklı insanın yöneten ve yönetilenin her türlü şartlar altında uygulamalarda paylaşımlarda yasalarda eşit muamele görmesidir.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 11:28
3
aynı zamanda kendi yaşadığı ilin adına kendi karar verebilmesidir.
musto 29 Mayıs 2019 13:54
0
Güzel ironi.Demokrasi daima uzlaşı kültürüdür çoğunluğun azınlığa tahakkümü değildir.
musto 29 Mayıs 2019 14:51
0
Tezimde ısrarcıyım Başkan ve meclis üyeleri seçilmeden önce bunu halka anlatmalı ve proğramına koymalı muhalif adaylarda sakıncalarını anlatır şapkadan tavşan çıkarırır gibi sürprüz olmaz. Herhangi bir parti Meclis çoğunluğunu aldı Şeriatla veya Diktatörlükle yöneteceğim dedi. bunu baştan halka anlatmadı muhalifler bilmiyor bunu kabul edip rızamı göstereceğiz.Menderes bir dönem milletvekillerine siz isterseniz hilafeti geri getirirsiniz demişti kıyametler kopmuştu.
Menderes YILDIRIM 29 Mayıs 2019 01:25
Mehmet Bey; DEMOKRASİ = Her Faninin ALLAH' ın Huzuruna Çıktıklarında CEVAP VEREBİLME durumudur. Saygılarımla
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 01:08
Tipik bir ortadoğu ülkesiyiz şu an.Umut bağladıklarımız geleceğimizi düşünür hale getirdi.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 01:52
7
1.08, Bu gelecekten ne beklediğine bağlı...
Menderes YILDIRIM 29 Mayıs 2019 01:06
Mehmet Bey; DEMOKRASİ = ÖZGÜRLÜK = İNSAN HAKLARI = ALLAH KİTABI EMRİDİR. DEMOKRASİ =Haksızlık Karşısında SUSANLARIN DİLSİZ ŞEYTAN OLDUKLARIDIR. DEMOKRASİ = Para - Pul ile alınıp satılmayan, kaybedildiğinde başka SÜRÜMÜ olmayan YAŞAM BİÇİMİDİR. DEMOKRASİ = Rabbim Beni Affetsin ile GEÇİŞTİRİLEMEYECEK KADAR ÖNEMLİDİR. DEMOKRASİ = Kulların Kul Haklarını Affetmeme Yetkisinde Oldukları, ALLAH Emridir. DEMOKRASİ = KANDIM + KANDIRILDIM diyerek İnsanların Kandırılamayacağı İnsani ve İslami Değerdir.
Menderes YILDIRIM 29 Mayıs 2019 00:58
Mehmet Bey; "Neden DEMOKRASİ olmadan olmaz" demişsiniz. Demokrasi, Manav Osman' ın tezgahındaki, DOMATES değil. Manav Osman Domatesi istese vermeyebilir, kimse kimseye DEMOKRASİ HAKKINI vermiyorum diyemez. Demokrasi Hakkını kim, kime vermemeye kalkarsa, DEMOKRASİ o ve etrafındakileri BOĞAR. Demokrasi = ÖZGÜRLÜK = İNSAN HAKLARI = ALLAH' ın KİTABINDAKİ EMRİ dir. Ben böyle anladım, o böyle anladı mazereti YOK, YOK. Demokrasi elindeyken önemlidir, Kaybettiğinde bir daha bulamazsın. Hata Yaptım, Rabbim Beni AFFETSİN YOK, YK, YOK. Saygılarımla
Demokrasi bağımsız ve güçlü devletlerin iç işleri için iyi bir yönetim olabilir. Ama tek başına bir toplumu iyi ve güçlü yapmak için sihirli değnek değildir. Hele günümüzde hiç değildir. Zayıf ve dışa bağımlı ülkelerde de çoğu zaman emperyalistlere kolaylık sağlar... BM'de veto hakkına sahip 5 ülke bu imkana demokrasi sayesinde ulaşmadılar... Dünya savaşları sonrası elde ettikleri üstünlükle BM'yi kurdular ve kendilerinden başka bütün milletlere maraba muamelesi yaptılar...
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 01:30
0
Dünya savaşına üstün güç olarak girdiler bunu unutma. Amerika atom bombasını 1939’da düşünmeye başlıyor. 1942 ilk nükleer reaksiyon. Bomba en son atılıyor.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 02:44
3
1.30, Aynı şeyi söylüyoruz. Üstünlüklerini demokrasiye değil, silahlarına borçlular. Hiç bir demokrasi insanları topluca imha edecek silahlar önermez...
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 03:05
0
Aynı şeyi söylemiyoruz. Japonya, Almanya 2. dünya savaşından yenik çıktı. Beş ülkenin içinde değiller. Neden ilerlediler? Maraba muamelesi mi gördüler? Aynı şekilde BM beşinin dışındaki Avrupanın diğer ülkeleri var.
Heredot 29 Mayıs 2019 11:33
0
Yok öyle bir şey. O ülkeler başlangıcı 11. yy ticaret kentlerine giden bir sürecin sonucunda güçlendiler. O süreç çok boyutlu ve karmaşıktır ama ana teması sürekli demokrasiyi güçlendiren bir yönde ilerlemesidir. Demokrasi bireylerin enerjisini açığa çıkaran ve ortak aklı çalıştıran bir mekanizmadır. Bu sebeple toplumun bütün potansiyeli kullanılır. Bu ülkeler gücünü tamamen demokrasiye borçlu.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 11:34
3
00.43, Japonya ve Almanya'da Amerika ne derse o olur. Bunların gelişmişmişliği iyi marabalıktan ibarettir.
Sabahattin 29 Mayıs 2019 11:37
0
Güçlü devletten bana ne? Ben özgürlük ve refah sağlayan hizmet odaklı devlet istiyorum. Bir devletin işi güçlü olmak ve memurlara/egemen sınıfa iktidar sağlamak değildir, vatandaşa hizmet etmektir. Çin ve Rusya güçlü de n'oluyor? Vatandaşlarının yarıdan fazlası kapağı Batı'ya atma hayalinde. Finlandiya varken kim Çin'de yaşamak ister?
KAFKASYALI 29 Mayıs 2019 16:10
2
Demokrasi, son yüzyılın dünya düzenini yönlendiren Batı'nın, kendi içinde, yani iç barışı için ve de pazar olarak kalmalarını istediği ülkeleri baskı altına alabilmek için bir levye veya mancınık olarak kullandığı bir araçtır. Ekonomik veya sosyal veriler uygun degilse, kıyısından köşesinden kırpılabilir .( Bak: Mısır, S.Arabistan, vb)
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 20:21
2
11.37, Marabada olurum, yeterki keyfim yerinde olsun, diyorsun.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 22:26
0
20:21 Yok öyle demiyorum. Senin yorumun kendi kendini tatmin için kendine uydurduğun bir palavra. Psikolojik kaçış mekanizması.
Merakli 29 Mayıs 2019 00:35
Demokrasi "olmazsa olmaz" degildir. Binlerce yil bir suru toplum, ki aralarinda doneminin en ileride olanlari da mevcuttur, demokrasi olmadan gayet duzenli ve dengeli bicimde devam etmistir. Zaten "saf demokrasi" hic bir zaman tam uygulanamamistir ve gunumuzde ise ulkeler olceginde imkansizdir. Onemli olan "toplumun cok buyuk kesiminin uzerinde can-i gonulden mutabik kaldigi" bir duzene sahip olmaktir. Bunu "demokrasiyi birakalim" amaci ile soylemiyorum ama demokrasinin de bir amac degil arac oldugunu gormek lazim.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 01:27
0
Demokrasi neye araç peki?
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 04:26
8
1.27, Günümüzde demokrasi empeyalistlerin sömürüsüne araç...
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 11:39
0
04:26 Bu İranlı mollaların ve Rus oligarkların pompaladığı bir palavra. Bizde de bazı güvenlikçi memurlar bayılıyor bu palavraya.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 00:30
Demokrasi mükemmel bir sistem değildir, ama uzun vadede ondan daha iyi bir sistem olmadığı için ülkelerin hayrınadır. İyi bir lider çıkar 10-15 sene tek adamlık yapıp devleti çok güzel yönetebilir ama uzun vadede o sistem elbet kötü bir lider üretecektir. ve o kötü lider, tek adam olarak çok kısa sürede çok büyük hasar verir. Demokrasi kötü liderlerin büyük hasarlara yol açmasına karşı bir tedbirdir. Demokrasi ağır işler, ama yavaşta olsa ülke dikkatli adımlarla gelişir.
Karar okuru 29 Mayıs 2019 00:26
Yahu ramazan günü hala nasıl demokrasi de demokrasi nedir bu yaa
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 00:07
23 kez demokrasi. Yuh artık.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 00:57
0
Beyinciginde bilgin ve fikrin varsa yazda herkes faydalansin, yuhlamayi birak. Burasi bir tartisma alani, yuhalama alani degil.
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 01:05
0
Öğretmenler dersi öğrenemeyen öğrenciye, tahtada konuyu 100 kere yazdırır bazen. Bizim de bütün ülke tahtaya 100 kere demokrasi yazmamız iyi olabilir :)
KARAR OKURU 29 Mayıs 2019 01:33
10
1.05, Demokrasinin ne olduğunu anlayan anladı. Senin gibiler için bin kere yazsalar da anlamazsınız...
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN