Asya’da kartlar yeniden dağıtılıyor!

Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacmi sadece basit bir ekonomik veri değil , kısa vadede Türkiye’nin aleyhine somut siyasi sonuçlar doğurabilecek bir ibret tablosu. Dünya siyasetini yüzyıllardır Batı, ABD ekseninde okuyan zihinler, Çin’in, sadece Türkiye’yi değil, bölgedeki tüm ülkeleri etkileyecek siyasi etkisini henüz kavramaktan uzak.

Türkiye ile Çin arasındaki ticaret hacim 2025 yılında yaklaşık 53 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bunun 49,6 milyarı Çin’den yapılan ithalat, 3,3 milyar doları ise Çin’e yapılan ihracat. Türkiye’nin en çok ithalat yaptığı ülkelerin başında Çin geliyor. Bunu Rusya (42,4 milyar) , Almanya (30,1 milyar), ABD (22,2 milyar) ve İtalya (16,0 milyar) takip ediyor.

Türkiye’ye 1990’lı yılların ortasında Çin’den sadece 0,5 milyar dolarlık ihracat yaparken rakam bugün yaklaşık 50 milyar dolara ulaştı. Eğer ithalat bu hızla devam ederse gelecek on yılda 100 milyar doların üstüne çıkacak. Sorun sadece bu ticaretin doğurduğu cari açık değil, cari açığın muhtemel siyasi etkileri.

Türkiye’nin Çin’den aldığı ürünlerin başında elektronik ve elektrikli cihazlar, sanayi makineleri ve ekipmanları, kimyasallar ve hammaddeler, demir-çelik ve otomotiv parçaları, Tekstil, ayakkabı ve genel tüketim, yenilenebilir enerji ekipmanları geliyor. Yani gıda, enerji ve savunma sanayi dışında Türk ekonomisi, varlığını neredeyse Çin’den aldığı ürünlere borçlu. Türkiye’de üretimin seyri Çin’den gelecek iş makinalarına ve diğer yan ürünlere bağlı.

Bu tablonun Türkiye açısından ne tür siyasi sonuçlar doğurabileceğine bakmak için, Çin’in Türkiye açısından siyasi ve ekonomik anlamda hayati önem taşıyan ülkelere yaptığı ihracata da göz atmak gerekiyor.

Çin sadece Türkiye’nin en çok ithalat yaptığı ülke değil, Türkiye’nin ekonomik ya da siyasi, tabii gelişme alanı olarak gördüğü ülkelerin de en büyük ithalatçısı. Türki Cumhuriyetlerin tümü, Rusya, Irak, Mısır, Suudi Arabistan, İran da en çok ithalatı Çin’den yapıyor.

Türkiye’nin tasarladığı ekonomik gelecek, Çin’den satın alacağı iş makinalarına ve teknolojiye bağlı. Yani sözü edilen bölgelerde ekonomik olarak Çin’den ithal ettiğimiz iş makinaları ve teknoloji aracılığı ile Çin’le rekabet edeceğiz.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 30 Ekim 2026’da Ankara’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Zirvesi’nde Rusya’nın teşkilata “gözlemci” olarak veya “TDT+” formatında dahil edilmesini önermişti. Adı konulmasa da, bu teşkilatta yaratabileceği etki açısından, en büyük ithalatçı olarak Çin fiilen var.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump, 19 Kasım 2026’da Çin’in Şıncın (Shenzhen) kentinde düzenlenen APEC Zirvesinde bir araya geldi. Bu buluşmanın mahiyetinden bihaber bazı aklı evveller, Türkiye neden bu masada yok , masada olmayan menüde olur türü, kurtlar vadisi tiratları ile konuyu, her zaman olduğu gibi, siyasi magazine indirgedi.

Türkiye, Günlük 1 milyar Euro’yu aşan Çin kaynaklı ticaret açığını nasıl kapatacakları konusunda acil önlemler peşinde koşan AB ülkelerinin masasında da yok.

Kısaca özetleyecek olursak, Çin’e teknolojik tedarik olarak bağımlıyız ve çevremizdeki ülkelerde aşağı yukarı olarak durum aynı. Yani Çin’den ithal ettiğimi teknoloji ile Çin’le rekabet etmek gibi kaybetmeye mahkum olduğumuz bir döngünün içindeyiz.

Felaket tablosu çizmek gibi bir niyetim yok ama Çin aslında gündemimizin tam merkezinde ve bunun farkında bile değiliz. Türkiye’nin tüm dış politik ilişkilerinde kıyısında, köşesinde ya da merkezine ABD, İsrail yerleştiren, siyaset dehalar, artık komplo teorilerine Çin’i de dahil etse iyi olacak. Asya’da kartlar yeniden dağılıyor.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.