Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) El Paso kentinde geçtiğimiz Çarşamba günü yaşanan ve sivil havacılık trafiğinin sekiz saat boyunca tamamen durmasına neden olan gizemli olayın perde arkasındaki teknoloji belli oldu. Axios tarafından doğrulanan bilgilere göre, hava sahasının kapatılmasına yol açan drone karşıtı savunma silahının, AeroVironment firması tarafından geliştirilen 20 kilovatlık "LOCUST" lazer sistemi olduğu kesinleşti. Pentagon’un son yıllarda milyarlarca dolar yatırım yaptığı yönlendirilmiş enerji silahlarının sahada kullanılması, koordinasyon eksikliği nedeniyle büyük bir sivil havacılık krizine dönüştü.
HAVACILIKTA KAOS YARATAN KOORDİNASYONSUZLUK
El Paso üzerinde uçuşların durdurulması, Federal Havacılık İdaresi (FAA) ile güvenlik birimleri arasındaki ciddi bir iletişim kopukluğunu gün yüzüne çıkardı. ABD Ordusu, LOCUST gibi lazer silahlarını pahalı önleyici füzeler kullanmadan drone tehditlerini bertaraf etmenin maliyet etkin bir yolu olarak görüyor. Ancak FAA, bu lazer sisteminin koordinasyonsuz bir şekilde ateşlenmesinden ve sivil uçuş güvenliğini tehlikeye atmasından büyük endişe duyduğunu belirterek, büyük bir şehrin hava sahasını sekiz saat boyunca kapalı tuttu. İlk etapta Trump yönetimi tarafından 10 günlük bir yasak olarak duyurulan bu olağanüstü karar, ilerleyen saatlerde kaldırılsa da yaşanan belirsizlik havacılık sektöründe ciddi aksamalara yol açtı.
KARTEL İSTİLASI MI TEKNİK HATA MI?
Olayın siyasi ve saha uygulama boyutu da oldukça karmaşık detaylar barındırıyor. Trump yönetimi yetkilileri, bölgede bir "kartel drone girişi" yaşandığını ve bu durumun askeri bir müdahaleyi zorunlu kıldığını iddia etti. Ancak birden fazla kaynak, FAA'nın sert tepkisinin asıl nedeninin bir drone saldırısından ziyade, counter-drone (drone karşıtı) silahın yeterli ön hazırlık ve koordinasyon yapılmadan ateşlenmesi olduğunu savunuyor. Olaydaki en dikkat çekici detaylardan biri ise silahın mülkiyetine dair yaşandı; bir kaynağa göre silah orduya ait olsa da, ateşleme işleminin Gümrük ve Sınır Koruma (CBP) birimleri tarafından gerçekleştirildiği öne sürüldü.
TEKNOLOJİNİN ARKASINDAKİ GÜÇ
LOCUST lazer sisteminin teknik altyapısı, ABD savunma sanayiindeki önemli bir birleşmeye dayanıyor. Silah aslen BlueHalo firması tarafından geliştirilmiş olup, bu şirket geçtiğimiz yıl Virginia merkezli AeroVironment tarafından satın alınmıştı. Şirket yetkilileri konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçınırken, LOCUST sisteminin geçtiğimiz Ağustos ayında ABD-Meksika sınırında bir Piyade Mangası Aracı'na monteli halde görüldüğü de raporlara yansıdı. Bu teknoloji, modern savaş alanlarında drone tehdidini ışık hızıyla etkisiz hale getirmeyi vaat ediyor.
LOCUST SİLAHI NEDİR?
Pentagon, son yıllarda yönlendirilmiş enerji teknolojilerine yıllık yaklaşık 1 milyar dolar yatırım yaparak bu alanı stratejik bir öncelik haline getirdi. Ancak El Paso’da yaşananlar, bu locust tarzı lazer silahlarının cephe hattında yaygın olarak kullanılmasının önündeki en büyük engelin teknik kapasiteden ziyade, operasyonel güvenlik ve sivil yaşamla uyum olduğunu gösterdi. Gelecek projeksiyonları ise çok daha güçlü sistemlere işaret ediyor.
YENİ ZIRHLILAR LOCUST İLE DONATILACAK
Mevcut LOCUST sistemi 20 kilovat güçle çalışırken, geliştirilmekte olan "Trump sınıfı" zırhlıların 300 ile 600 kilovat arasında değişen lazerlerle donatılması planlanıyor. Ocak 2024 verilerine göre; Ordu, Donanma, Hava Kuvvetleri ve Deniz Piyadeleri bünyesinde devam eden iki düzineden fazla aktif yönlendirilmiş enerji projesi bulunuyor. Sistemin temel amacı, maliyeti sadece birkaç sent olan lazer atışlarıyla, üretimi binlerce dolara mal olan kamikaze droneları düşürmek olarak tanımlanıyor.
El Paso krizi, savunma teknolojilerinin sivil alandaki yansımaları konusunda yeni bir tartışma başlatırken, Adalet Bakanlığı ve havacılık otoritelerinin olayla ilgili kapsamlı bir inceleme yürüttüğü bildirildi.
