ABD genelinde hava trafiğinin yaklaşık beş saat durmasına yol açan iletişim arızasına ilişkin inceleme sürüyor. ABD medyasında yer alan haberlere göre sorun, Federal Havacılık İdaresinin (FAA) eski bakır kablo altyapısını fiber optik sisteme dönüştürme çalışmaları kapsamında L3Harris tarafından yürütülen rutin bakım sırasında ortaya çıkmış olabilir.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, basın toplantısında arızanın L3Harris tarafından en az bir tesise yerleştirilen yeni ağ yönlendiricilerinden kaynaklanmış olabileceğini söyledi. Duffy, sorunun nedenine ilişkin henüz kesin bir sonuca ulaşılmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Sorunun bir beceriksizlikten, yani kullanıcı hatasından veya L3Harris'in kurulum hatasından mı kaynaklandığını, yoksa arızalı bir yönlendirici mi kurduklarını belirlemeye çalışıyoruz. Hatanın ne olduğunu henüz tespit edemedik"
FAA çalışanlarını temsil eden Professional Aviation Safety Specialists (PASS) sendikası, arızanın cuma günü güncellenen iki ağ yönlendiricisiyle sınırlı olduğunu bildirdi. Reuters'a konuşan bir yetkili de söz konusu cihazların Arkansas ve Teksas eyaletlerinde bulunduğunun değerlendirildiğini aktardı.
FAA'NIN 22 KONTROL MERKEZİNDEN 17'Sİ ETKİLENDİ
Duffy'nin açıklamasına göre yeni yönlendiriciler, her dört ila beş saniyede binden fazla bağlantı girişimi oluşturarak diğer yönlendiricilere aşırı veri yükü bindirdi. Bu durum uçaklarla iletişimde sorunlara ve radar sistemlerinde aksamalara neden oldu. FAA'nın ülke genelindeki 22 hava trafik kontrol merkezinden 17'si arızadan etkilendi.
FAA Başkanı Bryan Bedford, veri iletişiminin istikrarsız hale gelmesi üzerine uçuş güvenliğini sağlamak amacıyla ülke genelinde kalkışların durdurulduğunu açıkladı. Bedford, buna karşın hiçbir hava trafik kontrol merkezinin tamamen devre dışı kalmadığını ve iletişimin bütünüyle kesilmediğini belirtti.
Arızanın ardından Beyaz Saray'da acil toplantı düzenlendi. Federal kurumlar, yaşanan kesintinin bir siber saldırıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını da araştırdı.
L3Harris ise yaptığı açıklamada, olayın ciddiyetle ele alındığını ve 13 Kasım'daki uçuş durdurma kararına yol açan koşulların belirlenmesi için FAA'nın yürüttüğü soruşturmaya destek verildiğini bildirdi.
İKİ GÜNDE BİNLERCE UÇUŞ İPTAL EDİLDİ
Havacılık verileri sağlayıcısı FlightAware'in verilerine göre, cuma günü ABD genelinde yaklaşık 9 bin 200 uçuş iptal edildi, 7 bin 500 sefer gecikmeli gerçekleştirildi. Cumartesi günü ise 6 bin 400'den fazla uçuş iptal edilirken 8 binden fazla uçuşta gecikme yaşandı. Pazar günü için planlanan 875 seferin de önceden iptal edildiği bildirildi.
İptallerden büyük hava yolu şirketleri de etkilendi. Delta Air Lines, United Airlines ve American Airlines cumartesi günkü uçuşlarının yaklaşık yüzde 25'ini, JetBlue ise seferlerinin yüzde 45'e yakınını iptal etti.
Hava yolu şirketleri yolculara ek ücret ödemeden bilet değişikliği yapma imkanı sunarken, binlerce kişi havalimanlarında beklemek zorunda kaldı. Bedford, uçuşların pazar günü geç saatlerde büyük ölçüde normale dönmesini beklediklerini belirterek yaşanan aksaklık nedeniyle yolculardan özür diledi.
Yaklaşık beş saat süren uçuş durdurma kararı, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana ABD genelinde hava trafiğinin en uzun süreli durdurulması olarak kayıtlara geçti.
HAVA TRAFİK KONTROL SİSTEMİNİN YENİLENMESİ İÇİN 50 MİLYAR DOLAR TALEBİ
Arıza, ABD'nin eskiyen hava trafik kontrol ve iletişim altyapısını yeniden gündeme getirdi. FAA'nın bakır kablo sisteminin bakımı için yılda yaklaşık 1 milyar dolar harcadığı, yaklaşık 25 yıllık ağ yönlendiricilerinin ise 2006 yılında değiştirilmesinin planlandığı belirtildi.
Duffy, ABD'deki birçok kurumun bakır kablo altyapısından fiber optik sisteme geçtiğini, FAA'nın da teknolojik altyapısını yenilemesi gerektiğini ifade etti.
ABD Kongresi'nin hava trafik kontrol ve iletişim sistemlerinin yenilenmesi için daha önce 12,5 milyar dolar kaynak ayırdığını hatırlatan Duffy, modernizasyon çalışmalarının tamamlanması amacıyla 50 milyar dolarlık ek finansman talep etti. Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson da hava trafik kontrol sistemlerinin yenilenmesi için ilave kaynak ayrılmasını desteklediğini açıkladı.
Demokrat Temsilciler Meclisi üyeleri Rick Larsen ve Andre Carson ise ortak açıklamalarında, benzer bir krizin yeniden yaşanmaması için yönetimden hesap soracaklarını bildirdi.
ABD'de 2023 yılında da FAA'nın bilgisayar sistemlerinde yaşanan bir arıza nedeniyle ülke genelindeki uçuşlar yaklaşık 90 dakika durdurulmuştu. Bir yüklenicinin dosyaları yanlışlıkla silmesi sonucu ortaya çıkan olayda 11 bin uçuş aksamıştı.
