Yaklaşık 12 bin inme hastasının incelendiği analizde, farklı inme türlerinde de sabah saatlerinde risk artışı görüldü. Kalp krizi açısından da benzer bir tablo söz konusu. Başka bir araştırmaya göre, sabah 06.00 ile öğle 12.00 arasında kalp krizi riski yüzde 40 daha fazla.
Bu artışın nedenlerinden biri, uyanma sırasında vücutta yaşanan değişimler. Sabah melatonin seviyesi düşerken kortizol yükseliyor. Uyku sırasında azalan kan basıncı da uyanmaya yakın yeniden artmaya başlıyor. Yataktan kalkıp hareket edildiğinde tansiyon daha da yükselebiliyor.
Ancak inme riskindeki artış yalnızca tansiyonla ilgili değil. Araştırmalar, sabah saatlerinde trombositlerin birbirine daha kolay yapışabildiğini ve kan pıhtılarının çözülmesini zorlaştıran bazı proteinlerin düzeyinin yükseldiğini gösteriyor. Vücudun biyolojik saati, bu süreçlerin yanı sıra hormonları ve hücrelerin çalışma düzenini de etkiliyor.
İNMENİN GÖZDEN KAÇABİLEN BELİRTİLERİNE DİKKAT
İnme, beyne giden kan akışının kesilmesi veya bir damarın yırtılmasıyla ortaya çıkan acil bir durum. Beyin hücreleri dakikalar içinde zarar görmeye başlayabildiği için erken müdahale büyük önem taşıyor.
Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ve vücudun bir tarafında güçsüzlük en bilinen belirtiler. Ancak her vakada bu işaretler görülmeyebiliyor. Bir araştırmada, inme geçiren her yedi kişiden birinde klasik belirtilerin hiçbirinin ortaya çıkmadığı belirlendi. Bu kişilerde özellikle ani denge kaybı ve görme bozukluğu gibi şikâyetler görülebildi.
Amerikan İnme Derneği'nin sıraladığı başlıca belirtiler şöyle:
Ani denge kaybı
Görmede beklenmedik değişiklik
Yüzün bir tarafında kayma
Kolda güçsüzlük
Konuşma güçlüğü
Bu belirtilerden biri aniden ortaya çıkarsa kendiliğinden geçmesi beklenmemeli, hemen 112 aranmalı. Erken tedavi, kalıcı hasarın önlenmesi açısından kritik önem taşıyor.
Uzmanlardan kalp sağlığı uyarısı: Tansiyon ve kolesterol değerlerinizi bilin
TANSİYON İLAÇLARI HANGİ SAATTE ALINMALI?
Pasricha'ya göre yüksek tansiyon, inmenin en önemli ve kontrol edilebilir risk faktörlerinden biri. Sabah saatlerinde tansiyonun yükselmesi, ilaçların akşam alınmasının daha koruyucu olabileceği düşüncesini doğursa da Britanya ve Kanada'da yapılan iki ayrı araştırmada, ilacı yatmadan önce kullanmanın kalp krizi, inme veya ölüm oranlarını değiştirmediği görüldü.
Pasricha, tansiyon ilaçlarının her gün düzenli kullanılmasının önemini vurguluyor. İlaç saatinde değişiklik yapılmadan önce mutlaka doktora danışılması gerekiyor.
Uzman ayrıca tansiyonun evde düzenli ölçülmesini öneriyor. Özellikle sabah ilaç alınmadan önce yapılan ölçümler, kan basıncının seyri hakkında doktora daha kapsamlı bilgi sağlayabiliyor.
