Günlük hayatta yaşanan her unutkanlık ciddi bir sağlık sorununa işaret etmiyor. Ancak aynı soruların kısa aralıklarla tekrar edilmesi, konuşmaların hatırlanmaması ve alışılmış işlerde zorlanılması dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında yer alıyor.
Prof. Dr. Osman Müftüoğlu, Sabah'ta yer alan yazısında sıradan dalgınlıkla daha ciddi hafıza sorunlarını ayıran noktalara dikkat çekti.
HER UNUTKANLIK HASTALIK BELİRTİSİ DEĞİL
Yaş ilerledikçe bazı isimleri hatırlamak veya bir bilgiyi zihinden çağırmak daha uzun sürebiliyor. Örneğin bir kişinin adını o anda çıkaramayıp saatler sonra hatırlaması tek başına endişe verici kabul edilmiyor.
Ara sıra randevuyu unutmak ya da bir eşyayı nereye koyduğunu bulamamak da doğrudan bir hastalık anlamına gelmiyor. Önemli olan unutkanlığın tekrarlanıp tekrarlanmadığı ve zaman içinde artış gösterip göstermediği.
Demans riskini azaltan şaşırtıcı keşif: Gün ışığının etkisi ortaya çıktı
AYNI SORUYU TEKRAR TEKRAR SORMAK ÖNEMLİ BİR İŞARET
Müftüoğlu'nun dikkat çektiği örneklerden biri, kişinin kısa süre önce yanıtını aldığı bir soruyu yeniden sorması. Üstelik daha önce aynı konuşmanın yapıldığını da hatırlamaması, sıradan dalgınlıktan farklı bir tabloya işaret edebiliyor.
Unutkanlığın haftalar boyunca sürmesi ve giderek belirginleşmesi de göz ardı edilmemesi gereken durumlar arasında.
GÜNLÜK İŞLERİ YAPARKEN YAŞANAN DEĞİŞİM
Bir kişinin yıllardır sorunsuz kullandığı bir uygulamada işlemleri karıştırmaya başlaması veya daha önce kolayca yaptığı işleri yönetmekte zorlanması dikkat çekici olabilir.
Buna karşılık yeni bir telefon güncellemesiyle değişen ayarlara alışamamak tek başına hafıza sorunu olarak değerlendirilmemeli. Burada belirleyici olan, kişinin önceden bildiği ve düzenli yaptığı işlerde yeni güçlükler yaşaması.
Soluduğumuz kirli hava beynimizi nasıl etkiliyor? Demans riskini artırabilir
DALGINLIKTA BİLGİ BAŞTAN KAYDEDİLMEYEBİLİR
Unutkanlıkla dalgınlık arasındaki farklardan biri de bilginin zihne nasıl kaydedildiği. Kişi anahtarını bırakırken telefonla konuşuyor veya başka bir işle ilgileniyorsa, anahtarı nereye koyduğunu sonradan hatırlamayabilir. Çünkü o sırada yaptığı işe yeterince dikkat etmemiştir.
Bu nedenle her hatırlama güçlüğü, bellekteki bir kayıptan kaynaklanmayabilir.
ÜÇ SORUYLA DEĞİŞİMİ TAKİP ETMEK MÜMKÜN
Unutkanlığın önemini değerlendirirken şu üç sorunun üzerinde durulması öneriliyor:
Bu durum kişinin önceki alışkanlıklarına göre yeni mi?
Unutkanlık giderek artıyor mu?
Günlük yaşamı ve alışılmış işleri etkiliyor mu?
Bu sorulara verilen yanıtlar, sıradan dalgınlıkla daha yakından değerlendirilmesi gereken değişimleri ayırt etmeye yardımcı olabilir. Unutkanlık tekrarlıyor, ilerliyor veya günlük yaşamı aksatıyorsa sağlık uzmanına başvurulması önem taşıyor.
