Cedars-Sinai Sağlık Bilimleri Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü ve Nature Neuroscience dergisinde yayımlanan çalışma, beynin temporal lobunun derinliklerinde bulunan amigdala bölgesine odaklandı. Bulgular, bu bölgedeki belirli sinir hücrelerinin yeni deneyimlerden hangilerinin uzun süreli hafızada saklanacağını öngörebildiğini gösterdi.
AMİGDALA YALNIZCA DUYGULARI İŞLEMİYOR
Amigdala, bugüne kadar özellikle korku, duygusal tepkiler ve sosyal davranışlarla ilişkilendiriliyordu. Hafıza üzerindeki etkisinin ise daha çok duygusal açıdan güçlü deneyimlerle sınırlı olduğu düşünülüyordu.
Yeni araştırma, bu beyin bölgesinin duygusal açıdan belirgin olmayan sıradan görsel bilgilerin hatırlanmasında da etkili olabileceğine işaret ediyor.
Demans riskini azaltan şaşırtıcı keşif: Gün ışığının etkisi ortaya çıktı
Araştırmacılar, yüzler, hayvanlar ve manzaralar gibi farklı görüntü kategorilerine özel tepki veren nöronlar belirledi. Bu hücrelerin belirli bir görüntüye verdiği tepki ne kadar güçlüyse, kişinin o görüntüyü daha sonra hatırlama ihtimalinin de o kadar yüksek olduğu görüldü.
112 HASTANIN BEYİN AKTİVİTESİ İNCELENDİ
Araştırmada, epilepsi nöbetlerinin takibi amacıyla beyinlerine elektrot yerleştirilen 112 hastadan elde edilen veriler kullanıldı. Katılımcılar daha önce karşılaşmadıkları görüntülere bakarken tek tek nöronların elektriksel aktiviteleri kaydedildi.
Daha sonra aynı gün katılımcılardan gördükleri resimleri hatırlamaları istendi. Araştırmacılar, hatırlama sonuçlarını beyin kayıtlarıyla karşılaştırarak hangi sinirsel aktivite örüntülerinin başarılı hafızayla bağlantılı olduğunu inceledi.
Elde edilen sonuçların iki ayrı veri setinde de tekrarlanması, amigdala nöronlarının hafıza oluşumundaki rolüne ilişkin bulguları destekledi.
HAFIZANIN NASIL OLUŞTUĞUNA DAİR YENİ İPUÇLARI
Araştırmanın başındaki isimlerden Dr. Ueli Rutishauser, belirli amigdala nöronlarının bir görüntü ilk kez görüldüğü sırada gösterdiği aktivitenin, o görüntünün daha sonra hatırlanıp hatırlanmayacağına ilişkin ipuçları verdiğini belirtti.
Çok sayıda tekil nörondan elde edilen kayıtlar, Cedars-Sinai öncülüğündeki araştırma konsorsiyumu tarafından bir araya getirildi. Çalışma, ABD Ulusal Sağlık Enstitülerinin BRAIN girişimi tarafından da desteklendi.
Soluduğumuz kirli hava beynimizi nasıl etkiliyor? Demans riskini artırabilir
ALZHEİMER TEDAVİSİ İÇİN YENİ BİR ARAŞTIRMA ALANI
Araştırmanın sonuçları, amigdala işlevlerindeki bozulmaların bazı nörolojik hastalıklarda görülen hafıza sorunlarıyla bağlantılı olabileceğini düşündürüyor.
Çalışmanın yazarlarından ve beyin cerrahisi profesörü Dr. Ueli Rutishauser, Alzheimer hastalığı ve temporal lob epilepsisi gibi rahatsızlıklarda amigdala kaynaklı süreçlerin hafıza kaybına katkıda bulunabileceğini ifade etti. Bu bölgenin nöromodülasyon veya hücresel tedaviler açısından yeni bir hedef olabileceğini söyledi.
Ancak araştırma, belirli nöronların aktivitesiyle daha sonra hatırlama arasında ilişki bulunduğunu gösteriyor. Bu aktiviteyi değiştirmenin hafızayı güçlendirip güçlendiremeyeceğinin anlaşılması için yeni çalışmalara ihtiyaç duyuluyor.
SESLER VE KOKULAR DA ARAŞTIRILACAK
Bilim insanlarının bundan sonraki hedeflerinden biri, aynı hafıza mekanizmasının görsel bilgilerin dışındaki duyular için de geçerli olup olmadığını belirlemek.
Mevcut çalışma görüntülere odaklanırken, gelecekteki araştırmalarda seslerin ve kokuların kalıcı anılara dönüşmesinde amigdalanın rolü de incelenecek. Böylece beynin hangi deneyimleri saklamaya değer bulduğuna ilişkin daha kapsamlı bir anlayış geliştirilmesi amaçlanıyor.
