Avrupa Birliği (AB), küresel sosyal medya devi TikTok’a yönelik yürüttüğü kapsamlı soruşturmada kritik bir aşamaya geldi. AB Komisyonu, platformun tasarım özelliklerinin kullanıcılar üzerinde bağımlılık yarattığını ve bu durumun birliğin katı dijital kuralları olan Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal ettiğine dair ön bulgulara ulaşıldığını resmen duyurdu.
BAĞIMLILIK YARATAN "SONSUZ KAYDIRMA" MERCEK ALTINDA
AB Komisyonu tarafından yapılan resmi açıklamada, TikTok’un kullanıcıyı ekrana bağlayan teknik özellikleri detaylandırıldı. Platformun tasarımında yer alan ve "bağımlılık yapıcı" olarak nitelendirilen başlıca unsurlar şunlar:
Sonsuz Kaydırma (Infinite Scroll): İçeriğin hiç bitmeden devam etmesi.
Otomatik Oynatma: Videoların kullanıcı müdahalesi olmadan sırayla başlaması.
Anlık Bildirimler: Kullanıcıyı sürekli platforma geri çağıran uyarılar.
Kişiselleştirilmiş Öneri Sistemi: Algoritmaların kullanıcı tercihlerine göre aşırı optimize edilmesi.
Komisyon, bu özelliklerin özellikle reşit olmayan bireyler ve savunmasız yetişkinler üzerinde kompülsif (zorlayıcı) davranışlara yol açabileceği, kullanıcıların öz denetim yetilerini zayıflatabileceği konusunda sert uyarılarda bulundu.
"ZİHİNSEL VE FİZİKSEL SAĞLIK RİSKLERİ GÖZ ARDI EDİLDİ"
Soruşturma kapsamında elde edilen ön bulgular, TikTok’un bu tasarım özelliklerinin kullanıcıların fiziksel ve zihinsel sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini yeterince değerlendirmediğini ortaya koyuyor. AB, platformun söz konusu riskleri azaltmak amacıyla "makul, orantılı ve etkili" önlemler alma konusunda başarısız olduğu görüşünde.
Açıklamada, TikTok'un hizmetinin temel tasarım mimarisini değiştirmesi gerektiğine dikkat çekildi. Platformun mevcut haliyle kullanıcı güvenliğini ve sağlığını ikincil plana attığı belirtilirken, şirketin bu iddialara karşı savunma yapma hakkının saklı olduğu kaydedildi.
KÜRESEL CİRONUN YÜZDE 6’SINA KADAR CEZA RİSKİ
Avrupa Birliği’nin teknoloji dünyasındaki katı kuralları, kural ihlali yapan şirketler için ağır yaptırımlar öngörüyor. Eğer AB Komisyonu'nun ulaştığı bu ön görüşler nihai kararla onaylanırsa, TikTok’u ciddi mali yaptırımlar bekliyor:
Uyumsuzluk Kararı: Platformun dijital kurallara aykırı hareket ettiği resmileşecek.
Devasa Para Cezası: TikTok’a, toplam küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar ulaşabilecek seviyede idari para cezası kesilebilecek.
BÜYÜK TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİ İÇİN SIKI DENETİM
Avrupa'da faaliyet gösteren tüm büyük dijital platformlar, AB'nin teknoloji kuralları çerçevesinde yüksek sorumluluk standartlarına uymak zorunda. Bu soruşturma, AB'nin dijital dünyada kullanıcı sağlığını koruma ve algoritmik şeffaflığı sağlama konusundaki kararlılığını bir kez daha gösterdi.
