Avrupa kıtasını sarsan ve termometrelerin 40 derece üzerini gösterdiği bunaltıcı yaz aylarında, İtalya hükümeti yalnız yaşamını sürdüren yaşlı vatandaşları korumak amacıyla Avrupa Birliği (AB) desteğiyle hazırlanan gelişmiş akıllı bileklik projesini resmen hayata geçirdi.
AVRUPA'YI KAVURAN SICAKLARA KARŞI DİJİTAL KALKAN
Şiddetli sıcak hava dalgası kıta genelinde yaşamı olumsuz etkilerken, özellikle çocuklar ve yaşlılar en yüksek risk grubunu oluşturuyor.
AB'nin pandemi döneminden kalan fonlarıyla finanse edilen 400 milyon euro değerindeki yaşlı destek programı kapsamında yürütülen bu çalışma, şu an için tam 700 yaşlı vatandaşı yakından takip ediyor.
Siyah plastik malzemeden üretilen akıllı saat benzeri bu cihazlar; yalnız yaşayan kişilerin kalp atışlarını, uyku düzenlerini ve günlük fiziksel hareketlerini kesintisiz şekilde mercek altına alıyor.
Sistem, ani düşmeleri algılayan hassas hareket sensörleri ile donatılıyor.
SOSYAL EKİPLER VE AKRABALAR ANLIK UYARILIYOR
Projeyle görevlendirilen sosyal hizmet ekipleri, sabah saat 08.30 ile akşam 19.00 arasında bilgisayar ekranlarından gelen verileri anlık inceliyor.
Mesai saatlerinin dışındaki zaman dilimlerinde ve hafta sonlarında ise bilekliklerin ürettiği acil durum bildirimleri, yaşlıların akrabalarına bir mobil uygulama vasıtasıyla doğrudan aktarılıyor.
Hayat arkadaşını kaybettikten sonra evinde tek başına kalan 81 yaşındaki Dina Gazella, uzaktan izlenen şanslı kişilerden biri olarak öne çıkıyor.
Sistemin kendisine büyük huzur verdiğini belirten Dina Gazella, şunları söyledi:
"Evet, bana bir güven duygusu veriyor.
Çünkü daha rahat hissediyorum.
Kendimi kötü hissedersem bu benim can simidim.
En azından ben öyle görüyorum."
Sıcak havalarda tansiyonu düştüğünde ilacını bu verilere göre ayarlıyor.
VERI GİZLİLİĞİ ENDİŞESİ VE GELECEK HEDEFLERİ
Teknolojinin sunduğu tüm bu avantajlara rağmen, uygulamada bazı sosyolojik engeller de boy gösteriyor.
Psikologlar, projeye dahil edilen bazı yaşlı vatandaşların kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliği konularında duydukları derin endişeler nedeniyle sistemden ayrılmayı seçtiklerini ifade ediyor.
Yetkililer ise can kayıplarını engellemede kritik rol üstlenen bu ağın, önümüzdeki süreçte çok daha geniş kitleleri kapsayacak biçimde büyütülmesini planlıyor.
Bilim insanları, insan kaynaklı küresel iklim değişikliği yüzünden sıcak hava dalgalarının artık çok daha sık, uzun ve acımasız yaşandığını belirtiyor.
Bu hafta beklenen bunaltıcı sıcakların, 2003 yılında kıta genelinde yaklaşık 70 bin kişinin ölümüne yol açan tarihi felaketle yarışabileceği uyarısı yapılıyor.
LANCET 2026 RAPORU KORKUTAN VERİLERİ AÇIKLADI
Lancet Countdown tarafından hazırlanan sağlık ve iklim değişikliği konulu 2026 yılı Avrupa raporu, kavurucu sıcakların bir yaşın altındaki bebekler ile 65 yaş üstü nüfusu orantısız biçimde sarstığını ortaya koyuyor.
Veriler, 2015-2024 döneminde yaşlıların sıcak hava dalgasına maruz kalma oranının, 1991-2000 dönemine kıyasla yüzde 266 gibi devasa bir artış gösterdiğini kanıtlıyor.
Bebeklerde ise bu tırmanış yüzde 121 olarak kayıtlara geçiyor. Fransız epidemiyolog Noemie Letellier, Agence France-Presse (AFP) ajansına yaptığı değerlendirmede, yaşlıların aşırı sıcaklardan daha ağır etkilenmesinin arkasında fizyolojik yetersizliklerin yanı sıra yoksulluk, yalnızlık ve sosyal bakıma bağımlılık gibi toplumsal faktörlerin yer aldığını dile getiriyor.
YAŞLILIKTA VÜCUDUN ISI DENGESİ BOZULUYOR
Paris'teki Pitié-Salpêtrière Üniversitesi Hastanesi Geriatri Bölümü Başkanı Jacques Boddaert, yüksek sıcaklıkların yaşlılar için adeta bir çileye dönüştüğünü ifade etti.
Jacques Boddaert'e göre yaş ilerledikçe vücudun ısı dengesini sağlama gücü azalıyor ve susuzluk hissi köreliyor, bu yüzden yaşlılar tehlikeyi çok geç fark ediyor.
Kalp hastalıkları için kullanılan bazı idrar söktürücü ilaçlar da sıcak havalarda ek sorunlara yol açıyor.
Uzman, yaz aylarında bakım veren kişilerin tatile çıkması durumunda riskin ölümcül boyutlara ulaşabileceğini belirtiyor.
Noemie Letellier ise yoksul, kronik hasta veya engelli bireylerin daha kırılgan olduğunu, özellikle yalnız yaşayan yaşlı kadınların kısıtlı ekonomik kaynaklar yüzünden çok daha büyük bir tehdit altında kaldığını ekledi.
HAMİLELER VE ÇOCUKLAR İÇİN SERİNLİK REÇETESİ
Aşırı sıcaklar küçük çocuklarda nadiren doğrudan ölüme yol açsa da birçok kronik sağlık sorununu tetikliyor.
Fransa'da pazartesi günü iki çocuğun sıcak otomobilde kilitli kalarak hayatını kaybetmesi, bu savunmasız grubun durumunu acı şekilde hatırlattı.
Journal of Climate Change and Health dergisinde yayımlanan bir araştırma, aşırı sıcakların erken doğum ve düşük doğum ağırlığı gibi tehlikeli sonuçlar doğurduğunu gösteriyor.
Climate Central raporu ise son beş yılda 200'den fazla ülkede hamileler için riskli gün sayısının en az iki kat arttığını gözler önüne seriyor.
İngiltere'deki Portsmouth Üniversitesi uzmanı Doçent Heather Massey, korunmak için bol su içilmesini, güneşin dik geldiği saatlerde dışarı çıkılmamasını, gündüz perde ve panjurların kapatılarak geceleri pencerelerin açılmasını önerdi.
