Imperial College London ile Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu araştırmacıları, 2026 yazında 850'den fazla Avrupa kentinde termometrelerin tırmanışıyla yaşanan 50 bin can kaybının yüzde 65'ini doğrudan insan kaynaklı iklim krizine dayandırdı.
Kapsamlı çalışma; Avrupa Birliği (AB), İngiltere, Norveç ve İsviçre genelindeki metropollerde toplanan ölüm istatistiklerini mercek altına aldı.
İncelenen bu kent merkezleri, bahsi geçen ülkelerin toplam nüfusunun yaklaşık yüzde 40'ına ev sahipliği yapıyor.
Aynı coğrafyada 2022 yılında yaşanan sıcak dalgalarında 29 bin kişi yaşamını yitirirken, ölümlerin iklim değişikliğine bağlanan oranı yüzde 59 seviyesinde kaldı.
Bilim insanlarının ortaya koyduğu 2026 verileri, kıta genelinde bugüne kadar kaydedilen en yüksek sıcak kaynaklı vefat sayısı olarak tarihe geçti.
Araştırmada öne çıkan temel veriler ve karşılaştırmalı tablo şöyle:
— İncelenen merkezler: Avrupa Birliği (AB), İngiltere, Norveç ve İsviçre genelinde 850'yi aşkın kent
— Kapsanan nüfus oranı: İlgili ülkelerin toplam nüfusunun yaklaşık yüzde 40'ı
— 2022 yaz bilançosu: Yaklaşık 29 bin can kaybı ve yüzde 59 iklim değişikliği payı
— 2026 rekor bilançosu: Yaklaşık 50 bin can kaybı ve yüzde 65 iklim krizi etkisi
AB, 400 milyon euro bütçe ayırdı: Yaşlıları kavurucu sıcaklarından akıllı bileklikle koruyacaklar
SERA GAZI EMİSYONLARI ON BİNLERCE FAZLADAN ÖLÜME YOL AÇTI
İngiliz bilim insanları, 2000 yılından itibaren derlenen tarihsel verileri temel alarak sıcak kaynaklı ölümleri tespit eden yeni bir hesaplama modeli kurdu.
Geliştirilen bu yöntem, gerçek ölüm kayıtlarını insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim krizinin bulunmadığı simülasyonlarla karşılaştırdı.
İki senaryo arasında oluşan devasa fark, atmosferdeki sera gazı emisyonlarının ne kadar fazladan insanı hayattan kopardığını somut bir şekilde kanıtladı.
Böylece kıtada can veren 50 bin kişinin yaklaşık üçte ikisinin, küresel ısınma olmasaydı hayatta kalacağı bilimsel olarak belgelendi.
ÖLÜMLERİN ÜÇTE BİRİ HAZİRAN AYINDAKİ İKİ HAFTADA YAŞANDI
Araştırma verilerine göre 2026 yaz mevsiminin en yıkıcı ve ölümcül dönemi haziran ayı oldu.
Sıcak hava dalgalarına bağlı can kayıplarının neredeyse üçte biri, 17 Haziran ile 1 Temmuz 2026 arasındaki iki haftalık zaman diliminde meydana geldi.
Bahsi geçen 14 günlük kritik süreçte hava sıcaklıkları, 1991-2020 referans periyodunun mevsim normallerinin ortalama 5 derece üzerinde seyretti.
Imperial College bünyesinde aşırı hava olayları ve iklim değişikliği alanında çalışan araştırmacı Clair Barnes, kayıt altına alınan felaketi şu ifadelerle aktardı:
"2026 yazının, Avrupa'nın büyük bölümünde sıcak hava kaynaklı ölümler açısından kayıtların tutulmaya başlandığı günden bu yana yaşanan en kötü yaz olduğunu oldukça güvenli bir şekilde söyleyebiliriz.
Bu istatistiklerin arkasında hayatını kaybetmiş gerçek insanlar ve onların yasını tutan aileler var."
Sıcak hava dalgası dengeleri bozdu: Sarhoş martılar, arabaların önüne atlıyor
SICAK DALGASI 65 YAŞ ALTI 6 BİN KİŞİNİN CANINI ALDI
Elde edilen bulgular, kavurucu sıcakların yalnızca ileri yaştaki kronik hastaları değil toplumun çok geniş bir kesimini tehdit ettiğini gösterdi.
Kayıtlara geçen 50 bin kurbanın yaklaşık 6 binini 65 yaşın altındaki bireyler oluşturdu.
Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu uzmanı epidemiyolog Pierre Masselot, metropollerin kırılgan yapısına işaret ederek şu uyarıyı yaptı:
"Şehirlerimizin yükselen sıcaklıklara ne denli kötü uyum sağladığı giderek daha belirgin hale geliyor.
Bu nedenle uyum çabalarımızı güçlendirmemiz büyük önem taşıyor.
Bu; şehirleri daha fazla yeşil alan oluşturarak ve çevre kirliliğini azaltarak serinletmek ile halka sağlık hizmeti sunmak anlamına geliyor."
