ABD'de 3 Kasım ara seçimleri için sandıklar açılırken Başkan Donald Trump, ülkesinin İsrail'e yıllardır sağladığı askeri yardımların geleceğine ilişkin önemli bir açıklama yaptı. Fox News'in "Fox & Friends" programına katılan Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile vardıkları anlaşma doğrultusunda Washington'ın İsrail'e yıllık yaklaşık 4 milyar dolarlık mali desteğini 2026 sonunda durduracağını söyledi.
Trump'ın açıklaması, Cumhuriyetçi Partinin Temsilciler Meclisi ve Senatodaki çoğunluğunu korumaya çalıştığı, kamuoyu araştırmalarında ise ekonomik koşullardan duyulan memnuniyetsizliğin öne çıktığı seçim günü geldi.
Dünyayı sarsacak iddia: Netanyahu, Trump'ı nükleer saldırıya zorluyor
"NETANYAHU İLE AYLAR ÖNCE ANLAŞTIK"
İsrail'e verilen yıllık yardımlara ilişkin konuşan Trump, söz konusu düzenlemeyi son günlerde değil, aylar önce Netanyahu ile kararlaştırdıklarını belirtti. ABD Başkanı, "Bibi Netanyahu ile aylar önce bir anlaşma yaptık. İsrail'e yılda 4 milyar dolar veriyoruz ve bunu durdurma konusunda anlaştık" dedi.
Yardımların bu yılın sonunda kesileceğini ifade eden Trump, kararın gerekçesini İsrail'in artık bu finansmana ihtiyaç duymamasıyla açıkladı.
Trump, İsrail'in ihtiyaç duyması halinde ABD'nin yardım etmeyi sürdürebileceğini de belirtti.
"SOLCULAR 4 MİLYAR DOLARI BİZE KARŞI KULLANIYOR"
Trump'ın açıklamasında en dikkat çekici bölüm, İsrail'e sağlanan askeri yardımlarla ABD iç siyaseti arasında doğrudan bağlantı kurması oldu. İsrail'e verilen milyarlarca dolarlık desteğin Demokratlar ve sol eğilimli siyasetçiler tarafından Cumhuriyetçilere yönelik eleştirilerde kullanıldığını söyleyen Trump, bu tartışmanın sona ermesini istediğini belirtti.
ABD Başkanı, yıllık 4 milyar dolarlık ödemenin kamuoyunda adaletsizlik sembolü haline getirildiğini savundu.
Trump'ın yardımları durdurma açıklaması, ABD'nin İsrail'e desteğinin seçmenler arasında giderek daha tartışmalı hale geldiği bir döneme denk geldi.
Özellikle Gazze'deki savaşın ardından Amerikan kamuoyunda İsrail'e yönelik askeri yardımlara karşı çıkanların oranında belirgin artış yaşandı.
Haziran ayında Quinnipiac Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen ankette, seçmenlerin yüzde 48'i ABD'nin İsrail'e gereğinden fazla destek verdiğini belirtti. Demokrat seçmenlerde bu oran yüzde 66'ya ulaştı.
İsrail'in BM temsilcisinden Trump'a yanıt: Kararlar Washington'da alınmıyor
CUMHURİYETÇİLER SEÇİME ZORLU KOŞULLARDA GİRDİ
Trump'ın İsrail'e yardımları sonlandırma açıklaması, ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçi Partinin karşı karşıya kaldığı siyasi baskının da gölgesinde geldi.
ABD'de seçmenler, Temsilciler Meclisinin 435 üyesinin tamamını ve Senatodaki 35 sandalye için yeni üyeleri belirlemek üzere sandık başına gitti.
Seçimlerin temel gündemini hayat pahalılığı, ekonomik durgunluk endişeleri ve sekiz aydır devam eden İran savaşı oluşturuyor.
Associated Press'in aktardığı son AP-NORC araştırmasına göre Amerikalıların yalnızca yüzde 17'si Trump'ın hayat pahalılığıyla mücadele performansını onaylıyor. Başkanın ekonomi yönetimine destek verenlerin oranı ise yüzde 26 seviyesinde bulunuyor.
Trump da seçimlerden önceki son konuşmasında, görevdeki başkanların partilerinin ara seçimlerde genellikle kayıp yaşadığını kabul etmişti.
Bu siyasi ortamda İsrail'e yapılan yıllık milyarlarca dolarlık yardımın kesileceğinin açıklanması, Trump'ın seçim günü verdiği dikkat çekici mesajlardan biri oldu.
ABD İLE İSRAİL ARASINDAKİ ANLAŞMA 2028'E KADAR GEÇERLİ
Trump'ın açıklaması, iki ülke arasında yürürlükte bulunan askeri yardım anlaşması nedeniyle bazı soruları da beraberinde getirdi. Washington ile Tel Aviv arasında 2016 yılında imzalanan 10 yıllık mutabakat kapsamında ABD, İsrail'e toplam 38 milyar dolar askeri destek sağlamayı taahhüt etti.
2028 yılına kadar geçerli olan anlaşma, İsrail'e yıllık 3,8 milyar dolar yardım öngörüyor. Bunun 3,3 milyar doları askeri finansman, 500 milyon doları ise füze savunma sistemleri için ayrılıyor.
Trump ise açıklamasında yıllık 4 milyar dolarlık yardımın 2026 sonunda sona ereceğini söyledi.
Ancak yürürlükteki anlaşmanın 2028'e kadar devam etmesi nedeniyle yardımın hangi mekanizmayla ve ne ölçüde durdurulacağı henüz netleşmedi.
İsrail basını: Trump, Netanyahu'ya ulusal birlik hükümeti için baskı yapacak
İSRAİL'E YARDIM TARTIŞMASI ABD SİYASETİNİ BÖLÜYOR
ABD'de İsrail'e sağlanan askeri desteğe ilişkin tartışmalar son aylarda Kongreye de taşındı. Temmuz ayında Temsilciler Meclisinde İsrail'e verilen yıllık 3,3 milyar dolarlık askeri finansmanın kesilmesini öngören önerge reddedildi.
Ancak oylamada çok sayıda Demokrat milletvekilinin yardımın sonlandırılmasını desteklemesi, Washington'da uzun yıllardır devam eden iki partili İsrail politikasındaki görüş ayrılıklarını ortaya koydu.
Trump'ın ara seçim günü yaptığı açıklama da bu değişen siyasi atmosferin ortasında geldi.
