Avrupa’daki elektrik iletim sistemi operatörleri, 12 Ağustos’ta gerçekleşecek güneş tutulmasının fotovoltaik (PV) elektrik üretiminde 9,7 gigavata kadar geçici düşüşe neden olabileceği öngörüsüyle sistem güvenliğini sağlamak için hazırlıklarını tamamladı.
Avrupa Elektrik İletim Sistemi İşletmecileri Ağı’nın (ENTSO-E) açıklamasına göre, Ay’ın Güneş’in önünden geçmesiyle Avrupa’nın geniş bir bölümünde güneş enerjisinden elektrik üretimi geçici olarak azalacak.
Açık gökyüzü koşullarında Avrupa genelindeki PV üretiminde 9,7 gigavata kadar düşüş yaşanabileceği hesaplanırken, üretimdeki hızlı ancak öngörülebilir değişimin Orta Avrupa Yaz Saati ile 19.15-21.30 arasında gerçekleşmesi bekleniyor.
Güneş kaynaklı elektrik üretimindeki en belirgin etkinin İspanya ile Almanya’da görülmesi öngörülüyor.
Tutulmanın elektrik sistemi üzerindeki temel etkisini, üretimde yaşanacak geçici azalmanın yanı sıra bu değişimin kısa sürede gerçekleşmesi oluşturuyor. Elektrik sisteminde üretim ve tüketimin sürekli dengede tutulması gerektiğinden, güneş enerjisi üretimindeki hızlı değişimler sistem operatörlerinin gerçek zamanlı yönetiminde önem taşıyor.
Tutulmanın ilerlemesiyle güneş enerjisi üretiminin azalması, Ay’ın Güneş’in önünden çekilmesinin ardından ise üretimin yeniden yükselmesi bekleniyor. Bu nedenle sistem operatörlerinin hem üretimdeki düşüşü hem de tutulma sonrasındaki hızlı toparlanmayı yönetmesi gerekecek.
SİSTEM OPERATÖRLERİNDEN KOORDİNELİ HAZIRLIK
ENTSO-E ve Avrupa’daki iletim sistemi operatörleri, tutulma sırasında elektrik sisteminin güvenli ve istikrarlı şekilde işletilmesi amacıyla bir dizi koordineli tedbir aldı.
Bu kapsamda kontrol merkezlerindeki operatörler tutulmanın olası etkileri konusunda önceden bilgilendirilirken, elektrik piyasası katılımcıları da güneş enerjisi üretiminde beklenen düşüş hakkında bilgilendirildi.
Yerel sistem operatörlerinin gerçek zamanlı karar alma süreçlerini desteklemek amacıyla meteoroloji hizmet sağlayıcılarından ilave ve güncellenmiş fotovoltaik üretim tahminleri temin ediliyor.
İletim sistemi operatörleri ayrıca operasyonel esnekliği en üst düzeyde tutabilmek için tutulmanın yaşanacağı dönemde planlı şebeke kesintilerinden kaçınıyor.
ENTSO-E de hazırlıkları koordine etmek, gelişmeleri izlemek ve tutulma öncesi ile sonrasında Avrupa’daki sistem operatörleri arasındaki bilgi akışını sağlamak amacıyla özel görev gücünü devreye aldı.
AB ELEKTRİK ÜRETİMİNDE GÜNEŞİN PAYI YÜZDE 13
ENTSO-E verilerine göre güneş enerjisi, Avrupa elektrik üretiminde önemli bir kaynak haline gelirken, 2025 yılında Avrupa Birliği’nin toplam elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 13’ünü oluşturdu.
Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik sistemindeki payının artmasıyla birlikte hava koşulları ve doğal olaylardan kaynaklanan kısa süreli üretim değişimlerinin önceden tahmin edilmesi ve etkin şekilde yönetilmesi de şebeke güvenliği açısından daha kritik hale geliyor.
ENTSO-E, Avrupa’nın enerji dönüşümünün sürmesiyle yenilenebilir üretimde yaşanabilecek kısa vadeli dalgalanmalara hızlı yanıt verebilme kapasitesinin güvenli, güvenilir ve verimli elektrik sistemi işletiminin temel unsurlarından biri olacağını vurguladı.
Bünyesinde 40 iletim sistemi operatörünü barındıran ENTSO-E, 36 ülkeyi temsil ediyor. Bu operatörler Avrupa’nın birbirine bağlı elektrik sisteminin güvenli ve koordineli şekilde işletilmesinden sorumlu bulunuyor.
