Dünya genelinde solunum hastalıklarına yönelik farkındalığı artırmak amacıyla ilan edilen 25 Eylül Dünya Akciğer Günü, 2026 yılında "Yaşam Boyu Akciğer Sağlığı" temasıyla kutlanıyor. Gün vesilesiyle önemli değerlendirmelerde bulunan Liv Hospital Ankara Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Berna Botan Yıldırım, akciğer sağlığının yalnızca hastalık ortaya çıktığında değil, yaşamın ilk yıllarından itibaren özenle korunması gerektiğinin altını çizdi.
TEMELLER ÇOCUKLUK ÇAĞINDA ATILIYOR
Akciğer kapasitesinin ve solunum sağlığının çocuklukta kazanılan alışkanlıklarla doğrudan ilişkili olduğunu kaydeden Uzm. Dr. Yıldırım, pasif içiciliğin yıkıcı etkilerine dikkat çekti:
"Çocukluk döneminde temiz hava solumak, tütün dumanından kesinlikle uzak durmak, düzenli fiziksel egzersiz yapmak ve yaşa uygun aşıları eksiksiz tamamlamak akciğer gelişiminin temelidir. Pasif içicilik sadece tütün kullanan bireyi değil, aynı ortamı paylaşan çocukları ve aile fertlerini de doğrudan etkiliyor. Özellikle ev ve araç içi gibi kapalı alanların sigara dumanından tamamen arındırılması gerekiyor."
"SİGARAYI BIRAKMAK İÇİN ASLA GEÇ DEĞİL"
Tütün kullanımının akciğer hastalıklarında en büyük ve önlenebilir tehdit olduğunu hatırlatan Yıldırım, tek başına bırakmakta zorlananların hekim desteğine başvurması gerektiğini söyledi. Bırakılan her günün sağlığa somut katkı sağladığını belirten uzman hekim, sigaradan vazgeçmek için hiçbir yaşın geç olmadığını ifade etti.
Bunun yanı sıra hava kalitesinin kronik hastalar için taşıdığı riske değinen Dr. Yıldırım, kirli havanın özellikle astım ve KOAH tanısı olan bireylerde atakları tetiklediğini ve hastalığın kontrolünü güçleştirdiğini aktardı.
"KİLO ALDIM, YAŞLANDIM DİYEREK KENDİNİZİ KANDIRMAYIN"
Vatandaşların sıkça yaptığı en büyük hatanın geçmeyen solunum şikayetlerini olağan karşılamak olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Berna Botan Yıldırım, şu uyarılarda bulundu:
"Uzun süren inatçı öksürük, balgam çıkarma, hırıltılı nefes alıp verme, efor kapasitesinde düşüş ve nefes darlığı gibi belirtiler kesinlikle günlük yaşamın bir parçası kabul edilmemelidir. ‘Yaşım ilerledi, gayet normal’, ‘Biraz kilo aldım, o yüzden nefes nefese kalıyorum’ veya ‘Zaten yıllardır sigara içiyorum, öksürüğüm eskiden beri vardı’ şeklindeki savunmalar, telafisi zor solunum hastalıklarının gözden kaçmasına yol açıyor. Nefes alışkanlığınızda veya efor sarf ederken belirgin bir değişiklik hissediyorsanız vakit kaybetmeden bir uzmana görünmelisiniz."
SAĞLIKLI NEFES İÇİN 6 TEMEL İLKE
Dr. Yıldırım, sağlıklı bir akciğer yapısı için şu adımların aksatılmaması gerektiğini sıraladı:
Tütün ürünlerinden uzak durun: Sigara ve duman içeren tüm tütün maddelerinden kaçının; bırakma sürecinde tıbbi destek alın.
Pasif içiciliğe son verin: Çocukları, ev ve araç ortamındaki sigara dumanından kesin olarak koruyun.
Hareket edin: Düzenli fiziksel aktiviteyi ve sporu günlük rutininizin parçası yapın.
Temiz havaya öncelik verin: Hava kirliliğinin yoğun olduğu ortamlarda koruyucu tedbirler alın.
Aşılarınızı ihmal etmeyin: Risk ve yaş grubunuza uygun koruyucu solunum aşılarını zamanında yaptırın.
Belirtileri dinleyin: Uzun süren öksürük, balgam ve hırıltı durumunda hekime danışmayı ertelemeyin.
