Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Dilek Akıncı, 28 Eylül Dünya Kuduz Günü kapsamında kuduz virüsünün bulaşma yolları, kritik temas türleri ve ilk yardım adımlarına dair kapsamlı açıklamalarda bulundu.
Kuduzun merkezi sinir sistemini tahrip eden viral bir enfeksiyon olduğunu hatırlatan Dr. Dilek Akıncı, virüsün genellikle enfekte hayvanın salyasının açık yara, çizik, mukoza veya ısırma yoluyla kana karışması sonucu vücuda girdiğini söyledi.
VİRÜS BEYNE ULAŞMADAN HAREKETE GEÇİLMELİ
Virüsün sinir hatları boyunca ilerleyerek beyne ulaştığını belirten Dr. Akıncı, inkübasyon sürecinin ısırılan bölgeye göre değiştiğini vurguladı:
"Bu süreç kişinin bağışıklık yapısına ve temasın niteliğine göre birkaç hafta ile birkaç ay arasında sürebilir. Ancak ısırık baş, yüz veya boyun gibi beyne yakın bölgelerdeyse ya da yara çok derinse süre oldukça kısalır. Virüs beyne ulaşmadan önce aşı takvimi başlatılırsa hastalık tamamen önlenebilir. Bu yüzden temas sonrası geçen her dakika hayati önem taşır."
İLK MÜDAHALEDE "10-15 DAKİKA" KURALI
Isırılma veya tırmalanma anında paniğe kapılmadan doğru ilk yardımın yapılması gerektiğine işaret eden Akıncı, şu adımların altını çizdi:
Bol su ve sıvı sabun: Yara vakit kaybetmeden en az 10-15 dakika boyunca bol su ve sıvı sabunla aralıksız yıkanmalıdır. Bu uygulama virüs yükünü ciddi oranda düşürür.
Yarayı kapatmayın: Temizlik sonrası antiseptik solüsyon sürülebilir ancak yara asla dikilmemeli ve üzeri hava almayacak şekilde kapatılmamalıdır.
Kanama varsa baskı yapın: Yoğun kanama durumunda yaranın üst tarafına turnike veya temiz bir bezle tampon baskı uygulanmalıdır.
Hemen hastaneye başvurun: İlk yıkamanın ardından en yakın acil servise veya aşı merkezine gidilmelidir.
BELİRTİLER ORTAYA ÇIKINCA TEDAVİ İMKANSIZ HALE GELİYOR
Kuduzun ilk evrelerinde halsizlik, hafif ateş, baş ağrısı ve yara yerinde karıncalanma hissi görüldüğünü aktaran Dr. Akıncı, hastalığın ilerleyen safhalarındaki tabloya dikkat çekti:
"Hastalık ilerledikçe kas spazmları, aşırı salya salgılanması, ajitasyon, sudan korkma (hidrofobi) ve felç tablosu gelişir. Belirtiler bir kez başladıktan sonra modern tıbbın imkanlarıyla virüsün seyrini durdurmak neredeyse imkansızdır ve vaka ölümle neticelenir. Bu nedenle kuduzda en kritik kalkan, semptomlar başlamadan önce temasın hemen ardından aşıya başlamaktır."
"AŞIYI YARINA ERTELEMEK BÜYÜK BİR İHMALDİR"
Vatandaşların sıklıkla "Aşıya yarın gitsem olur mu?" sorusunu yönelttiğini aktaran Dr. Öğretim Üyesi Akıncı, aşının ertelenemez bir acil olduğunu belirtti:
"Aşıyı geciktirmenin hiçbir garantisi yoktur. Olayın ilk saatlerinde sağlık kuruluşuna başvuran ve yara bakımını eksiksiz yapanlarda koruyuculuk neredeyse yüzde 100 seviyesindedir. Sahipsiz ya da aşısız hayvan temaslarının hiçbiri 'önemsiz' sayılamaz. Evcil dostlarımızın aşılarını düzenli yaptırmak ve şüpheli temaslarda gecikmeden aşı takvimini başlatmak hayat kurtarır."
