İran ile ABD arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde yeni bir aşamaya geçildi. Devrim Muhafızları’na yakınlığıyla bilinen Tasnim Haber Ajansı’nın aktardığına göre Tahran yönetimi, Washington’ın 9 maddelik önerisine karşılık 14 maddelik bir metin sundu. Tasnim’in haberine göre İran’ın karşı teklifi, doğrudan “savaşın sona erdirilmesi” başlığına odaklanıyor. Tahran’ın metni ABD’ye ilettiği ve resmi Washington yanıtını beklediği bildirildi.
TAHRAN’IN 14 MADDELİK TEKLİFİNDE NELER VAR?
Tasnim’in aktardığına göre İran’ın teklifinde en kritik başlık, ABD’nin askeri saldırılarına karşı garanti verilmesi. Tahran, savaşın yeniden başlamaması için yazılı ve uygulanabilir güvence talep ediyor.
Karşı metinde ayrıca ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi, İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılması, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması, savaş nedeniyle tazminat ödenmesi ve yaptırımların kaldırılması yer alıyor.
Teklifte yalnızca İran-ABD hattı değil, bölgesel cepheler de ele alınıyor. Tasnim’e göre Tahran, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesini istiyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ MEKANİZMA ÖNERİSİ
İran’ın teklifindeki en dikkat çekici başlıklardan biri de Hürmüz Boğazı.
Tasnim’in aktardığına göre Tahran, Hürmüz Boğazı için yeni bir mekanizma kurulmasını önerdi. Bu başlık, son haftalarda İran’ın Hürmüz üzerindeki denetim ve geçiş rejimi tartışmalarını daha da kritik hale getiriyor.
Daha önce İran tarafı, geçici ateşkes görüşmelerinde Hürmüz Boğazı, yaptırımların kaldırılması ve ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi gibi başlıkları masaya taşımıştı. Çin devlet medyası CGTN de nisan ayı başında İran’ın Pakistan arabuluculuğundaki görüşmelerde Hürmüz geçişi, yaptırım muafiyeti ve ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi gibi konuları gündeme aldığını aktarmıştı.
ABD İKİ AYLIK ATEŞKES İSTEDİ, İRAN 30 GÜN DEDİ
Tasnim’e göre Washington, görüşmelerde iki aylık ateşkes talep etti. Ancak Tahran, sürecin uzatılmasına karşı çıkarak konunun 30 gün içinde sonuçlandırılması gerektiğini vurguladı.
İran daha önce de ABD’ye sunduğu tekliflerde yaptırımların kaldırılması, savaş zararlarının tazmini, nükleer zenginleştirme hakkının tanınması ve ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi gibi talepleri gündeme getirmişti. İran’ın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi tarafından açıklanan önceki 10 maddelik planında da benzer başlıklar yer almıştı.
Yeni 14 maddelik metin ise önceki çerçeveden daha geniş görünüyor. Çünkü yalnızca ateşkese değil, savaşın tekrarını engelleyecek garanti mekanizmalarına, ekonomik tazminata ve Hürmüz Boğazı için yeni bir düzenlemeye de vurgu yapıyor.
Tasnim’in haberine göre Tahran, karşı teklifini sundu ve şimdi ABD’nin resmi cevabını bekliyor.
