Umay Ana Türk Dünyası Kadınlar Birliği öncülüğünde, 22-23 Ekim tarihlerinde Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp'te gerçekleştirilen III. Uluslararası Türk Dünyasında Kadın Çalıştayı'nda, Rusya'nın 2014 yılından bu yana işgal altında tuttuğu Kırım'daki insan hakları ihlalleri ve siyasi tutukluların ailelerinin yaşadığı sorunlar ele alındı. Çalıştayın ikinci gününde düzenlenen bilimsel oturumların ardından gerçekleştirilen Serbest Kürsü bölümünde konuşan Emel Kırım Vakfı Başkan Vekili Nurten Camcı Bay, "Kırım'da Siyasi Tutuklu Balalarını Bekleyen Analar, Kadınlar" başlıklı bir sunum yaptı.
Oturumu yöneten Umay Ana Türk Dünyası Kadınlar Birliği Başkanı Prof. Dr. Mualla Uydu Yücel, "Türk dünyasının kanayan iki yarasından biri Doğu Türkistan, diğeri Kırım" sözleriyle Bay'ı konuşmasını yapmak üzere davet etti.
OĞLUNUN YOLUNU 10 YIL BEKLEDİ, HABER ALAMADAN HAYATINI KAYBETTİ
Nurten Camcı Bay, konuşmasına 24 Mayıs 2016'da Kırım'ın Bahçesaray kentinde kaçırılan Dünya Kırım Tatar Kongresi yöneticilerinden Ervin İbragimov'un annesi Leyla İbragimova'yı anarak başladı.
Oğlunun akıbetini öğrenmek için yıllarca mücadele eden Leyla İbragimova, herhangi bir haber alamadan 7 Mart 2026'da hayatını kaybetmişti.
Bay, İbragimova'nın yanı sıra siyasi tutuklu evlatlarını beklerken hayatını kaybeden diğer Kırım Tatar annelerini de andı.
Kırım'da yüzlerce annenin çocuklarına kavuşmayı beklediğini belirten Bay, bu ailelerin yaşadıklarının uluslararası kamuoyunun gündeminden düşmemesi gerektiğini vurguladı.
Rusya'dan Kırım Tatarlarının yakınlarına mahkeme yolunda engel: 16 kişi 12 saatten fazla alıkonuldu
ÜÇ OĞLU DA HAPİSTE: KIRIM TATAR ANNE YILLARDIR BEKLİYOR
Konuşmada öne çıkan ailelerden biri, Bahçesaray'da yaşayan öğretmen Lilya Seytumerova'nın ailesi oldu.
Bay, Seytumerova'nın oğulları Seytumer ve Osman'ın 2020 yılında Rus güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınarak tutuklandığını, haklarında sırasıyla 17 ve 14 yıl hapis cezası verildiğini anlattı.
Ailenin en küçük oğlu Abdülmecit Seytumerov da Ağustos 2023'te gözaltına alınmıştı.
Abdülmecit, 21 Ekim 2026'da Rusya'nın Rostov-na-Donu kentindeki Güney Bölge Askerî Mahkemesi tarafından 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Böylece aynı aileden üç kardeşe verilen toplam hapis cezası 46 yıla ulaştı.
ALTI KIRIM TATARINA TOPLAM 97 YIL HAPİS
Nurten Camcı Bay, 21 Ekim'de Rus mahkemesi tarafından altı Kırım Tatarı aktivist hakkında verilen ağır hapis cezalarını da gündeme getirdi.
Ağustos 2023'te gözaltına alınan aktivistler, Rusya'da yasaklı Hizb-ut Tahrir örgütüyle bağlantılı oldukları suçlamasıyla yargılandı.
Mahkeme, Ruslan Asanov'a 19 yıl, Remzi Nimetullayev'e 18 yıl, Seydamet Mustafayev, Amethan Umerov, Abdülmecit Seytumerov ve Eldar Yakubov'a ise 15'er yıl hapis cezası verdi.
Altı Kırım Tatarı hakkında verilen cezaların toplamı 97 yıl oldu.
Sanıklar suçlamaları reddederken, savunma avukatları ve insan hakları kuruluşları davanın siyasi saiklerle yürütüldüğünü belirtiyor.
BİR AİLEDE OĞUL 18 YIL HAPİS CEZASI ALDI, GELİNİ DE TUTUKLANDI
Bay, Kırım'da millî mekteplerin açılmasına katkı sağlayan öğretmen Hatice Nimetullayeva'nın ailesinin yaşadıklarını da anlattı.
2023 yılında gözaltına alınan oğlu Remzi Nimetullayev'in 21 Ekim'de 18 yıl hapis cezasına çarptırıldığını belirten Bay, beş çocuk annesi gelini Esma Nimetullayeva'nın da tutuklu olduğunu hatırlattı.
Esma Nimetullayeva, Nasıba Saidova, Fevziye Osmanova ve Elvisa Aliyeva, 15 Ekim 2025'te Rus güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınmıştı.
Dört kadın hakkındaki tutukluluk kararları 28 Mart 2027'ye kadar uzatılırken, kadınların Rusya'nın Rostov-na-Donu kentindeki cezaevine sevk edilmesinin planlandığı bildirildi.
Bay, aynı ailede hem oğlun hem de gelinin cezaevinde bulunmasının çocuklar ve yaşlı aile üyeleri üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
"CENAZEMİ ALMAYA GELME"
Nurten Camcı Bay'ın konuşmasında, Kırım'dan yaklaşık 12 bin kilometre uzaktaki Kamçatka'da tutulan Servet Gaziyev'in ailesine gönderdiği mektup da yer aldı.
Gaziyev'in cezaevi nakli sırasında hastalandığını ve kız kardeşine yazdığı mektupta, "Bana bir şey olursa cenazemi almaya gelme" dediğini aktaran Bay, siyasi tutukluların ailelerinden binlerce kilometre uzakta tutulmasının yarattığı mağduriyete dikkat çekti.
Bay ayrıca ağır hastalıklarına rağmen tahliye talepleri ertelenen, annesini de kısa süre önce kaybeden Tofik Abdulgaziyev'in durumunu gündeme taşıdı.
KIRIM TATAR KADINLARIN DURUMUNA DİKKAT ÇEKTİ
Bay, konuşmasında Mayıs 2025'te kaybolduktan sonra Rus güvenlik güçlerinin elinde olduğu öğrenilen ve aylar sonra itiraf videosu yayımlanan Hatice Büyükçan'ın durumuna da değindi.
Niyara Ersmambetova ve Lera Cemileva'nın 15'er yıl hapis cezasına çarptırıldığını hatırlatan Bay, bu kadınların ailelerinden uzak cezaevlerine gönderildiğini anlattı.
Kırım'da tutuklu bulunan kadınların ve onların yolunu bekleyen ailelerin yaşadıklarının görünür kılınması gerektiğini belirten Bay, siyasi tutukluların yalnızca kendilerinin değil, yakınlarının da uzun yıllar süren belirsizlik ve mağduriyetlerle karşı karşıya kaldığını ifade etti.
SAFİNAR CAMİL'DEN ÇALIŞTAYA SELAM
Nurten Camcı Bay, konuşmasının başlangıcında Kırım Tatarlarının millî lideri Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu'nun eşi Safinar Camil'in selamlarını da katılımcılara iletti.
Camil'in, başta Prof. Dr. Mualla Uydu Yücel olmak üzere çalıştaya katılan Türk dünyası kadınlarına başarı dileklerinde bulunduğunu belirtti.
İlk Uluslararası Türk Dünyası Kadın Çalıştayı'na onur konuğu olarak katılan Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu'na, Türk Dünyası Umay Ana Ödülü takdim edilmişti.
ÇALIŞTAY ÜSKÜP'TE TAMAMLANDI
Türk dünyasının farklı bölgelerinden akademisyenleri, araştırmacıları ve sivil toplum temsilcilerini bir araya getiren III. Uluslararası Türk Dünyasında Kadın Çalıştayı, iki gün süren programın ardından sona erdi.
Kadınların kültürel, tarihî ve toplumsal rollerinin ele alındığı bilimsel oturumların ardından gerçekleştirilen Serbest Kürsü bölümünde Kırım Tatar ailelerinin yaşadıkları da gündeme taşınmış oldu.
Çalıştay, Umay Ana Türk Dünyası Kadınlar Birliği Başkanı Prof. Dr. Mualla Uydu Yücel'in kapanış konuşmasıyla tamamlandı.
