Kırım'da 2014 yılında başlayan Rus işgali, özellikle 2022'de Ukrayna'ya yönelik topyekûn savaşın başlamasıyla birlikte Kırım Tatarları üzerindeki asimilasyon ve sindirme politikalarını eşi benzeri görülmemiş bir boyuta taşıdı. Son dönemde ise işgalci güçlerin baskı mekanizması, doğrudan Kırım Tatarı kadınlara yönelmiş durumda.
Kırım Tatar Milli Meclisi Başkanı Refat Çubarov'un Nisan 2026 itibarıyla yaptığı son açıklama, tablonun vahametini gözler önüne serdi. Çubarov, işgal altındaki Kırım'da şu an en az 60 kadının siyasi tutuklu statüsünde cezaevlerinde tutulduğunu ve ağır baskılara maruz kaldığını duyurdu.
4 KADINA "TERÖR" İFTİRASI: TUTUKLULUKLARI UZATILDI
Kadınlara yönelik artan bu baskının en çarpıcı örneklerinden biri, 15 Ekim 2025 tarihinde yaşandı. İşgalci Rus güçleri, yaşları 19 ile 38 arasında değişen dört Kırım Tatarı kadını; Esma Nimetulayeva, Elviza Aliyeva, Nasiba Saidova ve Fevziye Osmanova'yı gözaltına aldı.
Sözde "terör örgütü faaliyeti yürütmek ve ilgili örgütün faaliyetlerine katılmak" gibi asılsız suçlamalarla cezaevine gönderilen dört kadının tutukluluk sürelerinin, alınan son kararla 14 Haziran 2026 tarihine kadar uzatıldığı açıklandı.
Siyasi birer rehineye dönüştürülen Kırım Tatarı kadınların profilleri ise, yöneltilen "terör" suçlamalarının ne kadar asılsız olduğunu kanıtlar nitelikte:
Esma Nimetulayeva (38): Beş çocuk annesi. Eşi Remzi Nimetulayeva da 2023 yılında Rus güçleri tarafından benzer suçlamalarla gözaltına alınmıştı. Aile, sistematik bir baskının hedefinde.
Fevziye Osmanova (21): Akyar’ın (Sivastopol) bir köyünde yaşıyor ve ailesine ait küçük bir mağazada çalışarak geçimini sağlıyordu.
Elviza Aliyeva (20): Akmescit’te (Simferopol) bir fırında kasiyer olarak çalışırken, aynı zamanda Kırım Federal Üniversitesi Yönetim Bölümü'nde dördüncü sınıf öğrencisi.
Nasiba Saidova (19): Ünlü Kırım İmamı Sadık Urınbay’ın kızı. Üniversitede pedagojik uzmanlık alanında son sınıf öğrencisi ve bir anaokulu/kreşte çalışıyor.
6500 İMZALI DİLEKÇEYE "36 SAATTE 5 ENGEL"
Dört kadının haksız yere alıkonulmasına karşı Kırım halkı ise sessiz kalmadı. Kadınların anneleri, yakınları ve avukat Nazim Şeyhmambetov'dan oluşan bir heyet, Kırım'ın farklı şehir ve köylerinden toplanan tam 6500 imzalı tahliye dilekçesini Rusya Ombudsman Ofisi'ne sunmak üzere Moskova'ya doğru yola çıktı.
Ancak heyetin hak arayışı, Rus güvenlik güçlerinin sistematik engellemeleriyle karşılaştı. Aileler ve avukat Şeyhmambetov, Moskova'ya uzanan yolculuk boyunca 36 saat içinde tam 5 kez durduruldu. Yolda saatlerce bekletilen, sorgulanan ve psikolojik baskıya maruz kalan heyet, çıkarılan tüm bu zorluklara rağmen pes etmeyerek 6500 imzalı dilekçeyi Moskova'daki Ombudsmanlık Ofisi'ne teslim etmeyi başardı.
