Kuzey Kutbu'ndaki Svalbard takımadalarında bulunan Longyearbyen, küresel ortalamanın çok üzerinde bir hızla ısınıyor. Artan sıcaklıklar, uzun yıllardır donmuş halde bulunan permafrost tabakasının çözülmesine neden oluyor. Bu süreçte kayaçlardan açığa çıkan ağır metaller, kasabanın temel içme suyu kaynağı olan Isdammen Gölü'ne ulaşıyor.
Bilim insanlarına göre kirliliğin başlıca nedenleri, donmuş toprağın çözülmesi ve bölgenin geçmişte madencilik yapılan jeolojik yapısı. Pirit içeren kayaçların su ve oksijenle temas etmesi sonucunda oluşan asit, ağır metallerin suya karışmasını kolaylaştırıyor.
İklim, Bilim Ve Kadın Liderliği Gaziantep'te buluştu
MANGANEZ SEVİYESİ ÖNERİLEN SINIRI 25'E KATLADI
Eylül 2025'te yapılan ölçümlerde sudaki manganez miktarının, Norveç Halk Sağlığı Enstitüsünün litre başına 50 mikrogramlık tavsiye edilen sınırının 25 katına ulaştığı belirlendi.
Yüksek miktarda manganeze uzun süre maruz kalmak, özellikle bebeklerde ve çocuklarda nörolojik sağlık sorunları riski oluşturabiliyor. Kirliliğin tespit edilmesinin ardından yaklaşık 2 bin 600 kişinin yaşadığı kasabada musluk suyunun içilmemesi yönünde uyarı yapıldı. Temiz su, yerel bir fabrikanın filtreleme sistemi aracılığıyla sağlanarak halka ücretsiz dağıtılmaya başlandı.
KİRLİLİK AZALDI ANCAK YASAK SÜRÜYOR
Manganez seviyeleri daha sonra düşse de 2026'nın başlarında yapılan ölçümlerde sülfat ve nikel miktarlarının da tavsiye edilen sınırları aştığı görüldü. Bu nedenle içme suyu uyarısı yürürlükte kaldı.
The Guardian'da yer alan habere göre Belediye Başkanı Terje Aunevik, sorunun kalıcı biçimde çözülmesi için yeni bir su şebekesi kurulmasının gerekebileceğini belirtti. Değerlendirilen seçenekler arasında göle filtreleme sistemi kurulması ve alternatif kaynak olarak tuzdan arındırma tesisi inşa edilmesi bulunuyor. Ancak bu projelerin yüksek maliyetli olması ve sert iklim koşulları, çalışmaları zorlaştırıyor.
İklim değişikliği kıyıları tehdit ediyor: 122 istilacı tür için yeni yaşam alanları oluşabilir
DİĞER ARKTİK YERLEŞİMLERİ DE RİSK ALTINDA
Bilim insanları, Longyearbyen'deki krizin Kuzey Kutbu'ndaki diğer yerleşimler için de uyarı niteliği taşıdığını belirtiyor. Benzer jeolojik özelliklere ve donmuş topraklara sahip Kanada'nın kuzeyi ile Alaska'da da iklim değişikliğine bağlı su kirliliği riski bulunuyor.
Uzmanlara göre permafrostun çözülmesi yalnızca doğal çevreyi değil, insanların temel içme suyu kaynaklarını da tehdit edebilir. Longyearbyen'de yaşananlar, iklim değişikliğinin altyapı ve halk sağlığı üzerindeki etkilerinin giderek daha ciddi hale gelebileceğini gösteriyor.
