Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığının yayımladığı uygulama talimatları doğrultusunda Kürtçe, 2026-2027 eğitim öğretim yılından itibaren ülkenin eğitim sisteminde seçmeli ders olarak okutulacak.
Dersi seçen öğrenciler, tüm sınıf seviyelerinde haftada iki saat Kürtçe eğitim alacak. Kürtçe dersinden elde edilen not öğrencinin genel başarı puanına dahil edilecek ancak bu not öğrencinin sınıf geçme veya sınıfta kalma durumunu belirlemeyecek.
Uygulamanın, Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara'nın 16 Ocak'ta yayımladığı 13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi doğrultusunda hayata geçirileceği belirtildi.
KARARNAMEDE KÜRTÇE "ULUSAL DİL" OLARAK TANIMLANDI
Söz konusu kararnamenin birinci maddesinde, Suriyeli Kürt vatandaşların Suriye halkının "asli ve temel bir parçası" olduğu ifade edildi. Kürtlerin kültürel ve dilsel kimliğinin ise çok kültürlü ve birleşik Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz unsurlarından biri olduğu belirtildi.
Kararnamenin üçüncü maddesinde Kürtçe, "ulusal dil" olarak tanımlandı. Kürt nüfusunun kayda değer oranda bulunduğu bölgelerdeki devlet ve özel okullarda Kürtçenin seçmeli ders veya kültürel-eğitsel faaliyet kapsamında okutulmasına izin verildi.
MÜFREDAT İÇİN ÇALIŞMALAR OCAK AYINDA BAŞLADI
Suriye Eğitim ve Öğretim Bakanlığı, 26 Ocak'ta kararnamenin uygulanmasına ilişkin talimatları yayımladı. Talimatlar kapsamında Suriye Ulusal Eğitim Müfredatı Geliştirme Merkezi, Kürtçe dersinin müfredatını tüm eğitim kademeleri için altı ay içinde hazırlamakla görevlendirildi.
Müfredatın hazırlanması, onaylanması ve basılması işlemlerinin 2026-2027 eğitim öğretim yılının başlamasından önce tamamlanması planlandı.
Bu kapsamda 29 Ocak'ta farklı illerden dil ve eğitim uzmanlarının yer aldığı komisyonlar Kürtçe müfredatının hazırlanması için çalışmalara başladı.
Merkez tarafından 5 Mart'ta yapılan çağrıyla da Kürtçe müfredatının hazırlanmasına katkı sunmak isteyen eğitimcilerin başvuruları alındı. Başvuru şartları arasında üniversite diploması, pedagojik formasyon, Kürtçeyi okuma-yazma ve dil bilgisi düzeyinde bilme ile müfredat hazırlama deneyimi yer aldı.
KÜRTÇE ÖĞRETMENLERİ ALINACAK
Yeni uygulamanın hayata geçirilmesi için Kürtçe öğretmeni ihtiyacının karşılanmasına yönelik çalışmalar da yürütülüyor.
Suriye'deki Eğitim ve Rehberlik Müdürlükleri, ihtiyaç duyulan Kürtçe öğretmenlerinin temininden sorumlu tutuldu. Öğretmen adaylarının yazılı ve sözlü sınavlardan geçirilmesinin ardından eğitim programlarına alınması planlandı.
Eğitim ve Öğretim Bakanlığı, 17 Ağustos'ta yaptığı açıklamada da ihtiyaç doğrultusunda kadrolu veya sözleşmeli Kürtçe öğretmenleri istihdam etmeyi planladığını duyurdu.
DERSLER KÜRT NÜFUSUNUN YOĞUN OLDUĞU BÖLGELERDE VERİLECEK
13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Kürtçe, Kürt nüfusunun kayda değer oranda bulunduğu bölgelerdeki devlet ve özel okullarda okutulacak.
Eğitim ve Öğretim Bakanı Muhammed Abdurrahman Türko, kararnamenin Suriye'nin Kürt meselesine yaklaşımı açısından tarihi bir dönüşüm niteliğinde olduğunu belirtti. Türko, uygulamanın Doğu Suriye'nin yanı sıra ülkenin farklı bölgelerini de kapsayacağını ifade etti.
Türko ayrıca Kürtçe müfredatının hazırlanması ve öğretmenlerin temin edilmesine yönelik çalışmaların başlatıldığını belirterek, okulların ayrımcılığın değil, ulusal aidiyetin güçlendirildiği alanlar olması gerektiğini vurguladı.
KÜRTÇEYE YÖNELİK KISITLAMALARIN ARDINDAN YENİ DÖNEM
Suriye'deki Kürt nüfusu, uzun yıllar boyunca dil ve kültürel haklar konusunda çeşitli kısıtlamalarla karşı karşıya kaldı.
1962'de Haseke'de gerçekleştirilen nüfus sayımının ardından binlerce Kürt'ün vatandaşlıktan çıkarıldığı, bunun yanı sıra temel haklara yönelik çeşitli kısıtlamaların uygulandığı belirtildi. 1963'te Baas Partisi'nin iktidara gelmesi ve Hafız El-Esad'ın 1970'te yönetimi devralmasının ardından Kürtlerin hukuki, kültürel ve dilsel haklarına yönelik kısıtlamaların daha da arttığı ifade edildi.
2011'de başlayan iç savaşın ardından ülkedeki siyasi gelişmelerle birlikte Kürtlerin hakları da yeniden gündeme geldi. Yeni yönetim döneminde eşit vatandaşlık ilkesinin güçlendirilmesi ve Suriyeli Kürtlerin kültürel ve dilsel haklarının güvence altına alınmasına yönelik adımlar atılmaya başlandı.
Bu kapsamda Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) Suriye devlet kurumlarına entegrasyonunu öngören 10 Mart 2025 ve 29 Ocak 2026 tarihli anlaşmalar da sürecin parçalarından biri olarak gösterildi.
Yeni eğitim düzenlemesiyle birlikte Kürtçe, uzun yıllar süren kısıtlamaların ardından Suriye'nin resmi eğitim sistemi içerisinde ilk kez seçmeli ders statüsünde yer alacak.
