Doğum sonrası psikoz, doğumdan sonra ortaya çıkan ve kişinin gerçekliği değerlendirme biçimini ciddi şekilde bozabilen ağır bir ruhsal durum olarak tanımlanıyor.
Belirtiler arasında halüsinasyonlar, sanrılar, aşırı huzursuzluk, ciddi uyku bozuklukları ve hızlı ruh hali değişimleri bulunabiliyor. Bazı vakalarda mani, depresyon veya bu iki durumun belirtileri birlikte görülebiliyor.
Uzmanlara göre hastalık kimi zaman kişinin tamamen iyi göründüğü bir dönemin ardından çok kısa sürede başlayabiliyor. Bu nedenle doğum sonrası psikoz, psikiyatrik açıdan acil müdahale gerektiren bir durum olarak değerlendiriliyor.
CLANCY DAVASINDA HASTALIK TARTIŞILIYOR
BBC Türkçe'de yer alan habere göre, Lindsay Clancy’nin savunması, üç çocuğunun ölümüne yol açan olay sırasında doğum sonrası psikoz yaşadığını ileri sürüyor. Clancy’nin üçüncü çocuğunun doğumundan sonra halüsinasyonlar ve sanrılar yaşadığı belirtiliyor.
Clancy, olaydan yaklaşık bir ay önce annesine ve o dönemdeki eşine çocuklarına zarar verme düşüncelerinden söz etmişti. Annesi Paula Musgrove da mahkemede, kızının kendisine “Bu ben değilim, daha önce hiç böyle olmadım” dediğini aktardı.
Savcılık ise Clancy’nin çocuklarını kasten öldürdüğünü savunuyor. Dava kapsamında uzmanların hastalığın kişinin davranışlarını ve gerçeklik algısını nasıl etkileyebileceğine ilişkin değerlendirmeleri de dinleniyor.
BELİRTİLER ANİDEN ORTAYA ÇIKABİLİYOR
Uzmanlar, doğum sonrası psikozun bazen çok hızlı ilerlediğine dikkat çekiyor. Kişi bir süre önce normal davranırken kısa süre içerisinde olmayan sesleri duyduğuna, insanların kendisini takip ettiğine veya kendisine zarar vermek istediğine inanabilir.
Doğum sonrası psikoz yaşayan Meghan Cliffel de ikinci çocuğunun doğumundan aylar sonra benzer bir süreç geçirdi. İnsanların kendisini takip ettiğine ve çevresindeki herkesin kendisine karşı olduğuna inanmaya başlayan Cliffel, kısa süre içinde psikiyatri hastanesine yatırıldı ve tedavi gördü.
NEDEN ORTAYA ÇIKTIĞI TAM OLARAK BİLİNMİYOR
Hastalığın kesin nedeni henüz ortaya konmuş değil. Uzmanlar, doğum sonrasında meydana gelen hormonal değişiklikler ve yoğun stresin etkili olabileceğini değerlendiriyor.
Daha önce ruh sağlığı sorunları yaşamış kişilerde de doğum sonrası psikoz görülme ihtimalinin daha yüksek olduğuna ilişkin bulgular bulunuyor.
DSM-5’TE AYRI BİR BAŞLIK BULUNMUYOR
Uzmanların dikkat çektiği önemli konulardan biri de doğum sonrası psikozun Amerikan Psikiyatri Birliği’nin ruhsal hastalıklar için temel başvuru kaynağı olan DSM-5’te bağımsız bir tanı olarak yer almaması.
Uzmanlar, ayrı bir sınıflandırmanın bulunmamasının hastalığın araştırılması, sağlık çalışanlarının eğitimi, farkındalığın artırılması ve tedavi süreçleri açısından sorun yaratabileceğini belirtiyor.
Doğum sonrası psikoz üzerine çalışan uzmanlardan Veerle Bergink, hastalığın tanımlanmasının araştırmaların ve sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi açısından önemli olduğunu savunuyor.
TEDAVİ MÜMKÜN
Uzmanlar, doğum sonrası psikozun tedavi edilebilir olduğunu vurguluyor. Tedavide hastanın durumuna göre duygu durum dengeleyiciler, antipsikotik ilaçlar ve elektrokonvülsif tedavi (EKT) kullanılabiliyor.
Bazı hastaların psikiyatri servisinde yatarak tedavi görmesi gerekebiliyor. Uygun müdahaleyle hastaların iyileşebildiği belirtiliyor.
Araştırmalara göre doğum sonrası psikoz yaşayan kadınların çocuklarına zarar verme veya onları öldürme ihtimali oldukça düşük. Buna rağmen hastalığın ağır sonuçlara yol açabilmesi nedeniyle belirtilerin erken fark edilmesi ve acil profesyonel destek alınması büyük önem taşıyor.
Uzmanlar, doğum yapan kadınların yanı sıra eşlerin ve aile üyelerinin de ani davranış değişiklikleri, gerçeklikle bağın kopması, halüsinasyonlar veya ağır şüphecilik gibi belirtileri ciddiye alması gerektiğini belirtiyor.
