Debriyaj pedalı hızla tarihe karışıyor: Manuel vites artık ‘nostalji’ yolunda

CİHAT CEYLAN

Türkiye otomobil pazarı son yıllarda sessiz ama köklü bir dönüşümden geçiyor. Elektrikli araçların yükselişiyle birlikte sürüş alışkanlıkları değişirken, manuel vitesli otomobiller de pazardan hızla siliniyor. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verileri, düz vitesin artık istisna haline geldiğini ortaya koydu. Türkiye’de 2026 itibarıyla satışta bulunan 282 otomobil modelinin yalnızca 11’i manuel vites seçeneğiyle sunuluyor. Böylece manuel vitesli araçların toplam model havuzundaki payı yüzde 3,9’a kadar geriledi. Başka bir ifadeyle, showroomlarda yer alan her 100 otomobilden sadece 4’ü düz vitesli. Geri kalan büyük çoğunluk ise otomatik şanzımanlı modellerden oluşuyor. Oysa yaklaşık 5 yıl önce manuel vitesin model bazındaki payı yüzde 20 seviyelerine yaklaşıyordu. Satış rakamları da dönüşümün hızını ortaya koyuyor. Bu yılın ilk dört ayında Türkiye’de satılan otomobillerin 283 bin 503 adedi otomatik vitesli oldu. Bu rakam toplam satışların yüzde 97,5’ine karşılık geliyor. Aynı dönemde yalnızca 7 bin 367 adet manuel vitesli otomobil satıldı. Böylece düz vitesli araçların payı yüzde 2,5 seviyesinde kaldı. Geçen yılın aynı döneminde otomatik araçların payı yüzde 94,6 seviyesindeyken, manuel vitesli modeller pazardan yüzde 5,4 pay alıyordu. Son bir yılda manuel vitesin pazar payının yarıdan fazla erimesi, değişimin ne kadar hızlandığını gösterdi. Mevcut eğilim devam ederse manuel vites birkaç yıl içinde tamamen niş bir tercih haline gelecek ve nostaljik bir teknoloji olacak.

FİYAT FARKI 250 BİN LİRA BANDINDA

Önceden manuel arabalar daha yaygın, daha az yakar ve daha ucuz fikri hakimdi. Ancak bu denge de son yıllarda değişti. Artık eskisi gibi fiyat farkları yok. Bugün Türkiye’de satılan giriş seviyesi otomobillerde bile manuel ve otomatik vites arasındaki fiyat farkı eskiye göre belirgin şekilde azaldı. Birçok modelde bu fark yaklaşık 250 bin lira bandına çıkabilirken, tüketiciler konfor avantajı nedeniyle tercihini giderek daha fazla otomatik vitesli araçlardan yana kullanmaya başladı. Dönüşüm yalnızca binek otomobillerle de sınırlı değil. Otobüs, panelvan ve kamyon gibi ticari araçlarda da otomatik şanzıman kullanımı hızla yaygınlaşıyor. Özellikle yoğun şehir trafiğinde sürüş konforu sağlaması, yeni nesil otomatik şanzımanların daha düşük yakıt tüketimi sunması ve kullanım kolaylığı, tüketicilerin tercihini belirleyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Türkiye’deki tablo aslında küresel dönüşümün bir yansıması. ABD’de trafiğe çıkan araçların neredeyse tamamı otomatik vitesli olurken, Avrupa’da geçiş daha yavaş ilerliyor. Bunun arkasında geçmişte otomatik şanzımanların yüksek yakıt tüketimi, bakım maliyetlerinin pahalı olması ve Avrupalı tüketicilerin fiyat hassasiyeti bulunuyordu. Ancak gelişen teknolojiyle birlikte bu fark büyük ölçüde kapanmış durumda.

TOGG'UN YENİ MODELİNE ÇİN ALT YAPISI

Türkiye’nin mobilite markası Togg, yeni geliştireceği B segmenti elektrikli araç ailesi için dünyanın en büyük batarya üreticilerinden CATL ile stratejik iş birliğine gitti. Anlaşma kapsamında Togg, Çinli şirketin ‘lego mantığıyla’ geliştirilen hazır elektrikli araç platformunu kullanacak. Yüksek üretim ve Ar-Ge maliyetleri karşısında geliştirme sürecini hızlandırmak için araçların temel şasi yapısı, batarya entegrasyonu ve güç aktarma sistemi Çin’den sağlanacak. Yazılım, dijital mimari ve kullanıcı deneyimi Togg’un sorumluluğunda olacak. Böylece 2027’de satışa sunulması planlanan modelin maliyetleri düşürülerek daha ulaşılabilir bir otomobil ortaya çıkması hedefleniyor.