İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi’nin (PMI) eylül ayı sonuçları açıklandı. Ağustosta 48,1 olan manşet PMI, eylülde 47,9’a gerilerken imalat sektöründeki faaliyet koşullarında yavaşlamanın sürdüğüne işaret etti. Faaliyet koşulları son iki buçuk yıl boyunca aylık bazda bozulma kaydetti.
Yeni siparişlerdeki düşüş eylülde de devam ederken, gerileme ağustosa göre hafifçe belirginleşti. Uluslararası talebin zayıf seyrini korumasıyla yeni ihracat siparişleri de azaldı. Raporda, Orta Doğu’daki savaşın yol açtığı belirsizliklerin talep koşullarındaki olumsuz seyirde etkili olduğu belirtildi.
ÜRETİMDE DÜŞÜŞ HIZLANDI
Zorlu piyasa koşulları ve yeni siparişlerin düşük seyretmesi, imalatçıların üretimi üst üste dördüncü ay azaltmasına yol açtı. Üretimdeki düşüş bir önceki aya göre hızlanırken, Haziran’dan bu yana en yüksek orana ulaştı. Bazı anket katılımcıları ise yeni sipariş akışının üretimi artırmayı gerektirecek düzeyde olmadığını belirtti.
İmalatçılar faaliyetlerini yeni siparişlerdeki yavaşlamaya uyumlu hale getirmek amacıyla istihdamı, satın alma faaliyetlerini ve stokları da azalttı. Çalışan sayısı üst üste 22’nci ay gerilerken, istihdamdaki düşüşün hızı ağustosa göre hafifledi. Personel istifaları da istihdamdaki gerilemede etkili oldu.
GİRDİ MALİYETLERİNDE DÖRT AYIN ZİRVESİ
Rapora göre, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle artan yakıt, petrol ve taşımacılık maliyetlerinin yanı sıra ham madde fiyatlarındaki yükseliş, girdi maliyetlerinin keskin şekilde artmasına yol açtı. Girdi fiyatları enflasyonu son dört ayın en yüksek düzeyine çıktı.
Artan girdi maliyetlerinin müşterilere yansıtılmasıyla nihai ürün fiyatları enflasyonu da dört aylık zirveye ulaştı. Fiyat artışlarının yanı sıra deniz taşımacılığındaki gecikmeler ve malzeme eksiklikleri de tedarikçilerin teslimat sürelerinin uzamasında etkili oldu.
HARKER: TOPARLANMAYA YÖNELİK TEMKİNLİ SİNYALLER VAR
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Orta Doğu’daki savaşın etkilerinin eylülde de Türk imalatçıları üzerinde hissedildiğini belirtti.
Harker, “Üçüncü çeyrek boyunca görünüm önemli bir değişim göstermedi ve jeopolitik koşullara ilişkin belirsizlik sektörde büyümeyi sınırlamayı sürdürdü. Bununla birlikte, PMI’ın üçüncü çeyrek ortalamasının ikinci çeyreğin hafif üzerinde olması toparlanmaya yönelik bazı temkinli sinyaller verdi” dedi.
