Türkiye’nin lojistik ağının bel kemiğini oluşturan tır ve kamyon şoförleri, artan akaryakıt zamları, ağır vergi yükleri ve düşen navlun fiyatları nedeniyle tarihin en zor dönemlerinden birini yaşıyor. CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Niğde’nin Bor ilçesinde nakliyeci esnafıyla bir araya gelerek sektördeki çöküşü yerinde inceledi. Otoparklarda iş bekleyen tırların oluşturduğu manzara, ekonomik daralmanın boyutlarını gözler önüne sererken; şoförler artık sigorta primlerini dahi ödeyemez hale geldiklerini ifade ediyor. Gürer, "Lojistiğin görünmez kahramanları iflasın eşiğinde, nakliyecinin takografı artık dert yazıyor" diyerek yetkililere acil çözüm çağrısında bulundu.
LOJİSTİĞİN GÖRÜNMEZ KAHRAMANLARI ÇIKMAZDA
Sektör temsilcileriyle yapılan görüşmelerde öne çıkan en çarpıcı detay, gelir-gider dengesinin tamamen bozulmuş olmasıdır. Bir tırın tek bir lastiğinin fiyatı 36 bin TL seviyesine ulaşırken, Niğde’den İstanbul’a giden bir tırın kazandığı nakliye bedelinin de aynı miktarda kalması esnafın belini büküyor. Şoförlerin beyanına göre, İstanbul seferinden kazanılan 36 bin TL'nin 4 bin 700 TL'si sadece otoyol ücretlerine gidiyor. Geriye kalan tutar; yakıt, bakım ve diğer giderler hesaplandığında şoföre neredeyse hiçbir kazanç bırakmıyor. 27 yıllık şoförlük hayatını bitirip bahçelerde elma toplamayı düşündüğünü belirten esnaflar, mesleğin artık sürdürülemez bir noktaya evrildiğini vurguluyor.
MALİYETLER DAĞ GİBİ: KDV'NİN KDV'Sİ ALINIYOR
Nakliyeci esnafının omuzlarındaki tek yük akaryakıt fiyatları değil; karmaşık vergi sistemi ve zorunlu giderler de sektörü adeta kilitliyor. Esnaflar, senede dört kez ödenen KDV yükünün yanı sıra stopaj ve gelir vergisi altında ezildiklerini ifade ediyor. Bir tırın yıla başlarken sigorta, kasko, vergi ve harçlar dahil olmak üzere yaklaşık 400 bin TL borçla başladığı belirtiliyor. Özellikle trafik sigortası ve kasko poliçelerinin 150 bin TL'nin altına düşmemesi, kendi tırını süren küçük esnafın sermayesini eritirken, büyük firmaların piyasayı domine etmesi navlun fiyatlarındaki adaletsizliği artırıyor.
TAKOGRAF DERT YAZIYOR: DURACAK YER YOK CEZA ÇOK
Sahadaki uygulama zorlukları da şoförlerin günlük yaşamını kabusa çeviriyor. Mevzuat gereği günde 9 saat çalışma sınırına uymak isteyen şoförler, ana yollar üzerinde güvenli duraklama ve dinlenme tesislerinin yetersizliğinden şikayetçi. Dinlenmek için yer bulamayan ve yoluna devam etmek zorunda kalan şoförler, kolluk kuvvetlerinin takograf denetimlerinde ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalıyor. Bu durum, zaten düşük olan kazancın cezalarla tamamen yok olmasına neden oluyor. Emeklilik için prim gün sayısı indirimi bekleyen ancak bu sözün tutulmadığını gören esnaf, artık BAĞ-KUR primlerini yatıramadıkları için sağlık hizmetlerinden yararlanmakta da güçlük çekiyor.
NAKLİYE DARALIRSA TÜM EKONOMİ DARALIR
Milletvekili Ömer Fethi Gürer, nakliye sektöründeki sıkışmanın Türkiye ekonomisinin genelindeki bir durgunluğun işareti olduğunu belirtti. Tır şoförlerinin sadece birer araç sahibi değil, binlerce insana ekmek kapısı sağlayan bir ekosistemin parçası olduğunu hatırlatan Gürer, şu uyarıda bulundu: "Nakliyeci esnafı kolay kolay şikâyet etmez; kamyonu onun hem evi hem iş yeridir. Eğer tırlar otoparklara çekilmişse bıçak kemiğe dayanmış demektir. İş olsa şoförümüz her koşulda çalışır ancak şu an giderler geliri yutmuş durumda." Sektördeki krizin devam etmesi halinde tır sahiplerinin %70'inin batma riskiyle karşı karşıya olduğu ve bunun tedarik zincirinde büyük kırılmalara yol açabileceği ifade ediliyor.
Sektörün ayakta kalabilmesi için esnafın dile getirdiği temel sorunlar ve maliyet kalemleri ise şunlardır:
Bir adet tır lastiği fiyatı: 36 bin TL
Yıllık sigorta ve kasko maliyeti: 150 bin TL ve üzeri
Bir tırın asgari aylık işletme maliyeti: 80-90 bin TL
Otoyol ve köprü geçiş ücretleri, yedek parça ve sanayi işçiliklerindeki fahiş artışlar
Esnaf Kefalet kredisi için istenen "borcu yoktur" belgesi engeli (borcu olan esnaf krediye erişemiyor)
Ulaştırma Bakanlığı belge ücretleri ve yüksek trafik cezaları
