Akaryakıt fiyatlarında son dönemin en yüksek tek seferlik artışlarından biri kapıda. Ekonomi yazarı Olcay Aydilek'in aktardığına göre uluslararası ürün fiyatları ve piyasa hareketleri nedeniyle benzinde 2 TL, motorinde ise 6,85 TL’lik zam gereksinimi oluştu.
Ancak söz konusu artışların tamamı doğrudan pompaya yansımayacak.
MOTORİNE 5,13 TL, BENZİNE 1,50 TL
1 Ağustos itibarıyla geçerli eşel mobil düzenlemesi kapsamında akaryakıtta oluşan fiyat artışlarının yüzde 25’i ÖTV indirimiyle karşılanıyor, kalan yüzde 75’i ise satış fiyatına yansıyor. Bu uygulama 30 Eylül’e kadar sürecek; eşel mobil sistemi 1 Ekim itibarıyla sona erecek.
Bu hesapla pompa fiyatlarına yansıması beklenen artış:
Benzin: 1,50 TL
Motorin: yaklaşık 5,13 TL
olacak.
Özellikle motorindeki artışın büyüklüğü dikkat çekiyor.
MOTORİN 90 TL SINIRINA DOĞRU
Mevcut fiyatlara beklenen artış eklendiğinde büyükşehirlerde yeni tablo yaklaşık olarak şöyle oluşacak:
İstanbul Avrupa Yakası: Benzinin litre fiyatı 69,92 TL’den 71,42 TL’ye, motorinin litre fiyatı ise 80,07 TL’den 85,20 TL’ye yükselecek.
İstanbul Anadolu Yakası: Benzinin litre fiyatı 69,77 TL’den 71,27 TL’ye, motorinin litre fiyatı 79,93 TL’den 85,06 TL’ye çıkacak.
Ankara: Benzinin litre fiyatı 70,89 TL’den 72,39 TL’ye, motorinin litre fiyatı ise 81,19 TL’den 86,32 TL’ye yükselecek.
İzmir: Benzinin litre fiyatı 71,17 TL’den 72,67 TL’ye, motorinin litre fiyatı ise 81,46 TL’den 86,59 TL’ye çıkacak.
Dağıtım şirketleri ve iller arasındaki fiyat farklılıkları nedeniyle rakamlar değişiklik gösterebiliyor.
Ancak beklenen artış gerçekleşirse motorin özellikle fiyatların daha yüksek olduğu bazı kentlerde 90 TL sınırına daha da yaklaşacak.
ASIL ZAM MOTORİNDE 6,85 TL
Eşel mobil uygulaması olmasaydı pompa fiyatlarına benzinde yaklaşık 2 TL, motorinde ise 6,85 TL’lik artışın tamamının yansıması söz konusu olacaktı.
Mevcut sistemde ise zam gereksiniminin dörtte biri ÖTV’den karşılanıyor.
Resmî düzenlemeye göre 1 Ağustos-30 Eylül döneminde yurt içi rafineri fiyatındaki artışın yüzde 25’i kadar ÖTV indirimi yapılıyor ve kalan bölüm piyasa fiyatına yansıyor. Rafineri fiyatlarında düşüş olduğunda ise indirimin tamamı ÖTV artışıyla mahsup ediliyor.
İNDİRİMLER İSE POMPAYA YANSIMIYOR
Eşel mobil sisteminin mevcut yapısındaki en dikkat çekici noktalardan biri de fiyat düşüşlerinde ortaya çıkıyor.
Uluslararası fiyatlardan kaynaklanan indirimler şu aşamada pompaya yansıtılmak yerine ÖTV’ye ekleniyor. Buna karşılık fiyat artışlarının yüzde 75’i tüketiciye yansıtılıyor. Sistem, 3 Temmuz tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile kademeli olarak sonlandırılacak şekilde düzenlenmişti.
