Ticaret Bakanlığı, gayrimenkul alım-satım işlemlerinde tarafların hırsızlık, dolandırıcılık ve sahtecilik gibi risklerle karşı karşıya kalmasını önlemek, kayıt dışı para hareketlerini azaltmak ve transfer güvenliğini sağlamak amacıyla yeni bir finansal altyapı hazırladı.
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'te yapılan değişiklik uyarınca daha önce 1 Temmuz'da yürürlüğe girmesi planlanan zorunlu Güvenli Ödeme Sistemi; Ticaret Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile ilgili paydaş kurumlar arasındaki teknik entegrasyon çalışmalarının eksiksiz tamamlanması amacıyla 1 Ekim tarihine ertelendi.
Taşınmaz ticaretinde şeffaflığı güçlendirmek için uzun süredir üzerinde çalışılan sisteme ilişkin merak edilen 5 soru ve cevapları şöyle:
1- Güvenli Ödeme Sistemi nedir?
Taşınmaz satışlarında, satış bedelinin güvenli ve eş zamanlı şekilde el değiştirmesini sağlamak amacıyla oluşturulan bir ödeme altyapısıdır. Sistem sayesinde, alıcının ödediği para, taşınmazın tapuda devri tamamlanmadan satıcının hesabına geçemeyecek. Böylelikle taşınmaz mülkiyeti ile satış bedeli eş zamanlı el değiştirecek.
2- Sistem hangi soruna çözüm getiriyor?
Türkiye'de taşınmaz satışlarında bedel, satıcıya çoğunlukla elden ödeniyor. Bu durum da alıcı ve satıcı taraflar açısından bazen ödememe ihtilaflarına yol açabildiği gibi işlemlerde güvensizlik oluşturabiliyor. Ayrıca tarafların yüksek meblağda nakit taşımasına neden olduğu için paranın çalınması gibi riskleri de beraberinde getiriyor. Sistem, bu sorunları ortadan kaldırmak amacıyla oluşturuldu.
3- Sistem nasıl çalışacak?
Belirlenmiş bankalarda hesap açılarak satış bedeli buralarda bloke edilecek. Vatandaşlar, kendilerine verilen referans numarasıyla e-Devlet üzerinden başvuru yaparak tapu dairesinde işlemlerini başlatacak. İşlemler tamamlandıktan sonra tapu dairesinin onayıyla ödeme satıcının hesabına aktarılacak. Satışta olumsuz bir durum yaşanırsa para güvenli şekilde ödeme hesabında kalacak ve işlem gerçekleşmezse ilgili tarafa iade edilecek. Sistem üzerinden yapılan her işlemde kullanım bedeli alınacak. Kullanım bedeli, satıcıya aktarılan taşınmaz satış bedelinden mahsup edilecek.
4- Sistemin kullanımı zorunlu mu olacak, kimleri kapsayacak?
Ticaret Bakanlığına verilen yetki kapsamında, Güvenli Ödeme Sistemi'nin devreye alınması 3 ay ertelendi ve uygulamanın 1 Ekim'den itibaren zorunlu hale gelmesine karar verildi.
Sistem taşınmazın mülkiyetini devreden gayrimenkul sahibi (satıcı) ile bu taşınmazı satın alan alıcıyı kapsayacak. Uygulama yalnızca gerçek kişilere değil, tüzel kişiler (şirketler ve benzeri) tarafından yapılan taşınmaz alım-satım işlemlerini de içerecek.
5- Emlakçılar sürece dahil mi?
Güvenli ödeme süreci bankalar ve tapu işlemleri üzerinden yürütülecek. Emlakçılar ise bu süreçte aracı ve yönlendirici konumunda yer alacak. Bu kapsamda emlakçılar, alıcı ve satıcıyı bir araya getirecek, referans numarası ve sistem kullanımı konusunda yardımcı olabilecek, tarafları tapu ve ödeme adımlarına hazırlayabilecek.
