Ticaret Bakanlığı, indirimli satış kampanyalarının tüketicilerin ekonomik tercihleri üzerindeki belirleyici etkisi nedeniyle denetim mekanizmalarını sıkılaştırdı. "Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği" hükümlerine uyumu artırmayı hedefleyen bakanlık, özellikle dijital ve fiziki mecralarda yürütülen indirimli satış reklamlarına yönelik saha kontrollerini artırdı. Yapılan incelemelerde, dürüst ticaret ilkelerini ihlal eden ve tüketicide yanıltıcı algı oluşturan pazarlama yöntemleri tek tek tespit edildi.
SEKTÖRDE ÖNE ÇIKAN YANILTICI İNDİRİM YÖNTEMLERİ
Bakanlık müfettişlerinin gerçekleştirdiği denetimler sonucunda, piyasada sıklıkla uygulanan ve mevzuata aykırılık teşkil eden pazarlama stratejileri şu şekilde raporlandı:
Kademeli İndirim Algısı: "%50 + %20 + %10" gibi üst üste uygulanan matematiksel indirimlerin, tek bir büyük toplam indirimmiş gibi sunularak tüketicide kafa karışıklığına yol açması.
Küçük Puntolu Dipnotlar: Reklamın ana metninde veya görselinde "tüm ürünlerde geçerli" izlenimi yaratılmasına rağmen, alt kısımda okunması zor, silik ve küçük puntolarla yazılmış dipnotlarla çok sayıda ürünün kampanya dışı bırakılması.
Belirsiz Kampanya Takvimi: Reklam içeriklerinde indirimli satışların başlangıç ve bitiş tarihlerine açıkça yer verilmemesi.
Yapay Fiyat Şişirme: Sadakat kartı veya üyelik programları kapsamında, ürünlerin referans (ilk) fiyatlarının gerçeğe aykırı şekilde yüksek gösterilerek indirim oranının olduğundan fazla yansıtılması.
YAPTIRIMLAR MECRAYA GÖRE DEĞİŞİYOR: ÜST SINIR 39,9 MİLYON TL
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında hareket eden Reklam Kurulu, mevzuata aykırı reklam faaliyetinde bulunan işletmeler, reklam ajansları ve yayıncı kuruluşlar hakkında cezai müeyyideleri devreye alıyor. Kurul, ihlalin niteliğine göre reklamları durdurma veya aynı yöntemle düzeltilmesini sağlama kararlarının yanı sıra idari para cezası da uygulayabiliyor.
Reklamın yayımlandığı kitle iletişim aracına (televizyon, internet, radyo, açık hava panoları vb.) bağlı olarak değişkenlik gösteren idari para cezaları, 99 bin 339 liradan başlayıp 39 milyon 916 bin 524 liraya kadar yükseliyor. Ceza miktarı tayin edilirken; işletmenin elde ettiği haksız kazanç, tüketicinin uğradığı toplam mağduriyet ve ihlali gerçekleştiren tarafın kusur derecesi temel kriter olarak baz alınıyor.
İŞLETMELERE VE SEKTÖR TEMSİLCİLERİNE UYARI
Ticaret Bakanlığı, hem tüketicilerin ekonomik çıkarlarını korumak hem de firmaların yüksek meblağlı idari yaptırımlarla karşılaşmasını önlemek amacıyla ilgili meslek odaları, esnaf birlikleri ve sektör temsilcilerini yazılı olarak bilgilendirdi. Bakanlık uzmanları, spekülatif fiyat hareketlerine neden olan uygulamaların yakından izlenmeye devam edeceğini ve dürüst rekabet ortamını bozan firmalara karşı yasal mevzuatın tavizsiz uygulanacağını bildirdi.
