Saray hizmetlilerinden şeyhlere kadar herkes oradaydı: Hanedan, Dolmabahçe'ye taşınınca kaderi değişti

Osmanlı sivil mimarisinin en zarif örneklerini barındıran Soğukçeşme Sokağı, asırlık ahşap evleri ve Bizans sarnıçlarıyla tarih meraklılarını zamanda yolculuğa çıkarıyor. Saray görevlilerinden cumhurbaşkanlarına uzanan profile sahip tarihi koruma alanı, 1985 yılındaki büyük restorasyonla harabe halden kurtarıldı.

Saray hizmetlilerinden şeyhlere kadar herkes oradaydı: Hanedan, Dolmabahçe'ye taşınınca kaderi değişti 1
1/10

İstanbul'un tarihi yarımadasında, Fatih ilçesine bağlı Sultanahmet semtinde yer alan ve Ayasofya ile Topkapı Sarayı arasında uzanan tarihi Soğukçeşme Sokağı, asırlık sivil mimari dokusunu koruyarak geçmişten bugüne çok katmanlı bir kültür mirası sunuyor.

Saray hizmetlilerinden şeyhlere kadar herkes oradaydı: Hanedan, Dolmabahçe'ye taşınınca kaderi değişti 2
2/10

Ziyaretçilerini büyüleyen sokak, 1950'li yıllarda başlayan betonlaşma ve bakımsızlık sürecinin ardından 1985 ve 1986 yılları arasında uygulanan kapsamlı bir kurtarma projesi sayesinde yıkılmaktan kurtarılarak yenilendi.

Saray hizmetlilerinden şeyhlere kadar herkes oradaydı: Hanedan, Dolmabahçe'ye taşınınca kaderi değişti 3
3/10

Tarihi sokak, ismini giriş bölümünde konumlanan ve 1800 yılında, yani Üçüncü Selim döneminde inşa edilen zarif bir mermer Türk çeşmesinden alıyor.

Ancak bu bölgenin geçmişi yalnızca Osmanlı dönemiyle sınırlı değil.

Yapılan arkeolojik kazılar ve yürütülen koruma çalışmaları, sokağın zemin altında Ayasofya ile aynı yaşta olduğu tahmin edilen erken dönem Bizans su sarnıçlarını barındırdığını gösteriyor.

Saray hizmetlilerinden şeyhlere kadar herkes oradaydı: Hanedan, Dolmabahçe'ye taşınınca kaderi değişti 4
4/10

Bu zengin yapısal özellik, sokağa İstanbul'un farklı tarihi katmanlarını bir arada sunan benzersiz bir açık hava müzesi niteliği kazandırıyor.

Sokağın günümüze ulaşan karakteristik silüeti büyük ölçüde 19. yüzyılda şekillendi.

Ayasofya'yı restore eden dünyaca ünlü İtalyan-İsviçreli mimarlar Fossati Kardeşler, 1840'lı yıllarda Sultan Abdülmecid'e özel bir albüm sundu.

Saray hizmetlilerinden şeyhlere kadar herkes oradaydı: Hanedan, Dolmabahçe'ye taşınınca kaderi değişti 5
5/10

Albümde yer alan mimari çizimler, sokağın o dönemki özgün yapısını net bir şekilde ortaya koyuyor.

Yüksek saray duvarlarına sırtını dayayan ve sadece tek bir hat üzerine sıralanan bu ahşap evler, doğrudan Ayasofya cephesine bakacak şekilde tasarlanarak inşa edildi.

İlk dönemlerde sokağın sakinleri genellikle saray görevlileri ve Ayasofya'nın hizmetlilerinden meydana geliyordu.

Saray hizmetlilerinden şeyhlere kadar herkes oradaydı: Hanedan, Dolmabahçe'ye taşınınca kaderi değişti 6
6/10

Sokağın hemen girişinde yer alan en görkemli yapı ise o dönem Naziki Tekkesi şeyhinin evi olarak kullanılıyordu.

Osmanlı hanedanının Dolmabahçe Sarayı'na taşınmasıyla birlikte sokağın sosyal yapısı da köklü bir değişim geçirdi.

Bu taşınmanın ardından İstanbul'un orta sınıf aileleri sokağa yerleşmeye başladı.

Saray hizmetlilerinden şeyhlere kadar herkes oradaydı: Hanedan, Dolmabahçe'ye taşınınca kaderi değişti 7
7/10

Türkiye'nin 6. Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'ün doğup büyüdüğü evin de bu sokakta bulunması, bölgenin yaşadığı sosyal dönüşümün en önemli tarihi kanıtları arasında yer alıyor.

Takvimler 1950'li yılları gösterdiğinde İstanbul'u etkisi altına alan kontrolsüz göç dalgası ve hızlı betonlaşma furyası, ne yazık ki bu tarihi sokağa da büyük zarar verdi.

Saray hizmetlilerinden şeyhlere kadar herkes oradaydı: Hanedan, Dolmabahçe'ye taşınınca kaderi değişti 8
8/10

Zarif ahşap evlerin bir kısmı bakımsızlıktan çürümeye terk edilirken, bazı binalar tamamen yıkılarak yerlerine beton yapılar inşa edildi.

Sokağın altındaki tarihi Bizans sarnıcı ise zamanla toprakla dolarak uzun yıllar boyunca bir oto tamirhanesi olarak işletildi.

Sokağın bu karanlık dönemi, 1980'lerin ortasında başlatılan büyük bir restorasyon hamlesiyle tamamen geride kaldı.

Saray hizmetlilerinden şeyhlere kadar herkes oradaydı: Hanedan, Dolmabahçe'ye taşınınca kaderi değişti 9
9/10

Yürütülen restorasyon projesi kapsamında, sokağın tarihi yapısını bozan tüm modern beton binalar yıkıldı.

Eski gravürler ve tarihi fotoğraflar referans alınarak evler, geleneksel Türk sivil mimarisine uygun şekilde ahşap kaplamalı ve cumbalı olarak baştan inşa edildi.

Saray hizmetlilerinden şeyhlere kadar herkes oradaydı: Hanedan, Dolmabahçe'ye taşınınca kaderi değişti 10
10/10

Evlerin dış cepheleri, 19. yüzyıl İstanbul estetiğini yansıtan saman sarısı, tahin rengi, sardunya sarısı ve açık mavi gibi pastel tonlara boyandı.

Binaların iç mekanlarında ise dönemin modasını yansıtan kadife ve ipek döşemeler tercih edilerek aslına sadık kalındı.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Bunlar da İlginizi Çekebilir
İnsansı robot TienKung, Usain Bolt'un 100 metre rekorunu tarihe gömdü
İnsansı robot TienKung, Usain Bolt'un 100 metre rekorunu tarihe gömdü
Türkiye'nin dev endüstri mirası, Selçuk'ta görücüye çıktı
Türkiye'nin dev endüstri mirası, Selçuk'ta görücüye çıktı
Etna Yanardağı yeni bir paroksismal evreye girdi
Etna Yanardağı yeni bir paroksismal evreye girdi
Kırmızı listedeki Nil kaplumbağalarının yaşam alanları daralıyor
Kırmızı listedeki Nil kaplumbağalarının yaşam alanları daralıyor
Aşırı sıcaklar Alpler’deki buzulları hızla eritiyor
Aşırı sıcaklar Alpler’deki buzulları hızla eritiyor
Tuz Gölü’nde son 5 yılın en yüksek flamingo yavrusu sayısına ulaşıldı
Tuz Gölü’nde son 5 yılın en yüksek flamingo yavrusu sayısına ulaşıldı
Torununa hediye etmek için yaptı, şimdi gelen siparişlere yetişemiyor
Torununa hediye etmek için yaptı, şimdi gelen siparişlere yetişemiyor