Bereketli geçen yağış sezonunun ardından buğday ve arpada rekolte artışı beklenirken, tarlaya girmeye hazırlanan çiftçinin gözü kulağı Ankara'dan gelecek haberde. Hasat dönemi yaklaşmasına rağmen TMO'nun henüz taban alım fiyatlarını açıklamaması siyasetin ve tarım dünyasının bir numaralı gündemi haline geldi.
Durumu yerinde inceleyen CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, hükümete "Alım fiyatını acilen açıklayın" çağrısı yaptı.
"MALİYET 21 LİRA, FİYAT EN AZ 24 LİRA OLMALI!"
Çiftçinin tarlayı ekerken devasa girdi maliyetleriyle boğuştuğunu belirten Gürer, şu anki tabloyu rakamlarla özetledi: "Sulu tarımda buğdayın kilogram maliyeti yaklaşık 20 lira seviyesinde. Kuru tarımda ise bu rakam 21 liranın üzerine çıkıyor. Çiftçinin emeğinin karşılığını alabilmesi ve zarar etmemesi için açıklanacak alım fiyatının kesinlikle 24 liranın üzerinde olması şarttır."
ÇARPICI 'SİMİT' METAFORU: 1 YILLIK EMEK NEREYE GİDİYOR?
Çiftçinin verdiği emeğin karşılıksız kaldığını vurgulayan Gürer'in "simit" benzetmesi ise durumun vahametini gözler önüne serdi: "Bugün 1 kilo buğdaydan yaklaşık 800 gram un elde ediliyor. O undan da 8 simit çıkıyor. Simidin içinde un var, tuz var, kira var, işçilik var... Ama o buğday koca bir yıllık emeğin, alın terinin sonucu üretiliyor. Çiftçinin emeği korunmadan üretimde sürdürülebilirlik sağlanamaz."
TEHLİKE BÜYÜK: "PİYASAYI TÜCCARA BIRAKMAYIN"
TMO'nun fiyat açıklamakta gecikmesinin üreticiyi serbest piyasada tüccarın eline düşürdüğünü savunan Gürer, yetkilileri uyardı. Düşük fiyatlarla ürününü satmak zorunda kalan çiftçinin bir sonraki yıl tarlaya küstüğünü belirten Gürer, "Piyasa tüccara bırakıldığında düşük alım fiyatı oluşuyor. Çiftçi zarar ediyor ve bir sonraki yıl buğdaydan, arpadan uzaklaşıyor. TMO maliyet artı makul kâr payı ile fiyatı açıklamalı ve ürünleri teminatla almalıdır" dedi.
ÜRETİM ÇÖKÜYOR, İTHALAT PATLIYOR!
Gürer'in paylaştığı verilere göre Türkiye'nin buğday üretim grafiği giderek düşüyor. 2002 yılında 19,5 milyon ton olan buğday üretimi, 2025 yılında 17,9 milyon tona kadar geriledi. Türkiye'nin yıllık 22 milyon ton buğday tükettiğine dikkat çeken Gürer, ortaya çıkan açığın faturasını açıkladı:
Tarlalar Boş Kaldı: 2002 ile 2024 yılları arasında yaklaşık 2 milyon 800 bin hektar tarım arazisi devre dışı kaldı.
İthalat Kapısı Açık: Dâhilînde işleme rejimi kapsamında yurt dışından her yıl 6 ila 10 milyon ton arasında buğday alınıyor.
"RUSYA VE UKRAYNA'YA MUHTAÇ OLMAYALIM"
Türkiye'nin kendi potansiyeliyle buğday ithal etmeden ihracat yapabileceğini belirten Gürer, gıda güvenliği uyarısıyla sözlerini noktaladı: "Çiftçi refahı sağlanırsa ülkemiz buğdayda kendi kendine yeter noktaya gelir. İthalatçı politikalar yerine kendi çiftçimizi desteklersek, Rusya’nın ya da Ukrayna’nın buğdayına muhtaç olmayız."
