Osmanlı’nın zengin mutfak kültürünü günümüze taşıyan Kütahya, Ramazan ayında "Paşa Helvası" (diğer adıyla Bitli Helva) ile şenleniyor. 1898 yılından bu yana aynı aile tarafından geleneksel yöntemlerle üretilen bu özel tatlı, sadece tadıyla değil, bir aileye soyadını veren ilginç hikayesiyle de dikkat çekiyor. Yalnızca Ramazan ayına mahsus olarak üretilen bu tarihi lezzet, hem yerli halkın hem de gurbetçi vatandaşların iftar sofralarındaki vazgeçilmezi olmaya devam ediyor.
BİR VALİNİN BEĞENİSİNDEN DOĞAN TARİHİ İSİM
Paşa Helvası'nın doğuşu, 19. yüzyılın sonlarına, 1898 yılına dayanıyor. Üretici Rıza Helvacıoğlu'nun dedesi Mustafa Efendi tarafından dönemin Kütahya Valisi Fuat Paşa için özel olarak hazırlanan bu helva, paşanın büyük beğenisini kazandı. Lezzeti karşısında hayranlığını gizleyemeyen Vali Fuat Paşa, hem tatlıya "Paşa Helvası" ismini verdi hem de aileye "Helvacıoğlu" soyadını bahşetti. O günden bu yana, bu asırlık miras aynı titizlikle korunarak gelecek nesillere aktarılıyor.
SADECE ÜÇ MALZEME VE MEVSİMİN SIRRI
Birçok kişi tarafından "Paşa Lokumu" ile karıştırılsa da Paşa Helvası, tamamen kendine has bir yapıya sahiptir. İçeriğinde sadece susam, tahin ve şeker bulunan bu tatlının en büyük sırrı ise hava şartlarında saklıdır. Usta ellerde şekillenen helvanın kıvamı mevsim sıcaklıklarına göre ayarlanıyor. Hava sıcakken daha diri ve sert, soğuk havalarda ise daha yumuşak bir formda hazırlanan helva, bu özelliğiyle "yaşayan bir tatlı" olarak nitelendiriliyor.
11 AY BEKLENEN RAMAZAN GELENEĞİ
Kütahya'da Ramazan demek, fırınlarda taze çıkan susamlı helvalar kadar Paşa Helvası demektir. Üretici Rıza Helvacıoğlu, bu tatlının en önemli özelliğinin Ramazan ile özdeşleşmiş olması olduğunu belirtiyor. Gurbetçilerden gelen yoğun talep üzerine zaman zaman özel üretim yapılsa da bu helva, asıl ruhunu Ramazan'ın manevi atmosferinde buluyor. Kilogram fiyatı 340 TL olarak belirlenen bu asırlık lezzet, kenti ziyaret eden turistlerin de ilk tadına baktığı yöresel ürünlerin başında geliyor.
SOFRALARA ŞİFA VE ENERJİ VERİYOR
Besleyici değeri yüksek olan tahin ve susamın başrolde olduğu Paşa Helvası, iftar sonrası enerji ihtiyacını karşılarken mideyi yormayan yapısıyla biliniyor. 128 yıllık bu lezzet serüveni, Kütahya sokaklarından yükselen o nefis tahin kokusuyla her yıl Ramazan ayında yeniden hayat buluyor ve kültürel bir köprü görevini sürdürüyor.
