Şehir hayatının yoğun temposuna rağmen doğa gönüllülüğünü bir yaşam felsefesi haline getiren Nafiz Deniz Seçer, "doğaya olan borcumuzu ödemeliyiz" diyerek yola çıktı. 13 yıllık serüveninde sadece fidan dikmekle kalmayan, aynı zamanda Orman Genel Müdürlüğü (OGM) bünyesinde sertifikalı bir yangın söndürme gönüllüsü olan Seçer’in mücadelesi sınırları aşarak uluslararası arenalarda ödüller kazandı. Bugünlerde ise hem ekolojik hem de ekonomik bir dönüşümün fitilini ateşleyen dev bir tarımsal destek projesinin mimarlığını üstleniyor.
ON BİNLERCE FİDANLA GELECEĞE NEFES OLUYOR
Deniz Seçer, kurumsal kariyerinden arta kalan neredeyse tüm zamanını Türkiye’nin ağaçsız dağlarını yeşillendirmek için harcıyor. İstanbul'da uygun alan bulmanın zorluğu nedeniyle Sakarya’dan Balıkesir’e, Bursa’dan Bilecik’e kadar yüzlerce kilometre yol kat eden Seçer, bugüne kadar on binlerce fidanı ve yüz binlerce tohum topunu toprakla buluşturdu. OGM fidanlıklarından özenle seçtiği iğne yapraklı ve meşe ağaçlarını çorak arazilere diken gönüllü çevreci, bu çabasını "doğa ananın ihtiyacı var ve birilerinin bunu yapması gerekiyor" sözleriyle özetliyor.
ÖDÜLLÜ "AĞAÇ ADAM" BELGESELİNDEN YENİ PROJELERE
Seçer'in 10 yılı aşkın doğa mücadelesi, geçtiğimiz yıl "Ağaç Adam" isimli belgeselle ölümsüzleşti. 30'dan fazla uluslararası festivalde gösterilen ve defalarca "En İyi Belgesel" ödülüne layık görülen yapım, geniş bir doğasever kitlesine ilham kaynağı oldu. Belgeselin yarattığı farkındalıkla birlikte vites artıran Seçer, şimdi rotasını son yıllarda yangın ve kesimlerle azalan zeytin ağaçlarını korumaya çevirdi.
1 MİLYON ZEYTİN AĞACI İLE TARIMSAL DESTEK HAMLESİ
Doğaseverlerin dijital ortamda sahiplendiği fidanları, ihtiyacı olan çiftçilerin arazilerine diken Seçer, "1 Milyon Zeytin Ağacı" projesiyle kırsal kalkınmaya da destek oluyor. Kuzey Ege’den başlayarak Manisa ve Hatay’a kadar uzanacak projede, her fidan kayıt altına alınarak protokollerle korunuyor. Kadınların ve dezavantajlı grupların üretime katılmasını hedefleyen bu hamle, sadece bir ağaçlandırma çalışması değil, aynı zamanda gelecek nesillere bırakılacak bereketli bir miras niteliği taşıyor.
"HAYATIMIZ KISA, DİKECEK ÇOK FİDANIMIZ VAR"
Eylül ve mart ayları arasındaki dikim sezonunu sahada geçiren Deniz Seçer, asırlar boyu yaşayacak bir orman varlığı oluşturmanın huzurunu yaşıyor. Kış sezonu boyunca boş vakitlerinin tamamını doğada değerlendiren Seçer, "Geleceğe nefes, ekmek ve aş bırakıyoruz. Doğada soluk alıyorum" diyerek, bu kutsal yolculuğunda daha milyonlarca fidanı toprakla buluşturmaya kararlı olduğunu vurguluyor.
ZEYTİN FİDANI NASIL YETİŞTİRİLİR?
Zeytin fidanı yetiştirmeye başlarken en kritik aşama dikim sürecidir. Doğru teknikle toprakla buluşturulan fidanların tutma oranı çok daha yüksektir.
Zamanlama: Dikim için en uygun zaman, bölgenin iklimine göre değişmekle birlikte genellikle ilkbahar (Mart-Nisan) aylarıdır. Kışları ılık geçen bölgelerde sonbahar dikimi de tercih edilebilir.
Toprak Seçimi: Zeytin, süzek (drenajı iyi) ve kireçli toprakları sever. Taban suyu yüksek olan, su tutan topraklarda kök çürüklüğü yaşanabilir.
Dikim Çukuru: Fidanın kök yapısından biraz daha geniş ve derin (yaklaşık 60-80 cm) çukurlar açılmalıdır. Çukurun dibine yanmış çiftlik gübresi karıştırılmış üst toprak eklenmesi gelişimi hızlandırır.
ZEYTİN FİDANI BAKIMI NASIL OLMALIDIR?
Fidan toprakla buluştuktan sonra asıl süreç başlar. Genç bir fidanın verimli bir ağaca dönüşmesi için şu dört temel unsura dikkat edilmelidir:
1. SULAMA DENGESİ
Zeytin kuraklığa dayanıklı olsa da fidan aşamasında düzenli suya ihtiyaç duyar.
Can Suyu: Dikimden hemen sonra mutlaka can suyu verilmelidir.
Yaz Sulaması: Özellikle ilk 2-3 yıl, yaz aylarında toprak kurudukça (haftada 1-2 kez) sulama yapılmalıdır. Gövdeye suyun direkt değmemesi, kök bölgesine verilmesi hastalıkları önler.
2. GÜBRELEME VE BESLEME
Fidanın güçlü bir gövde yapısı oluşturması için besin takviyesi şarttır.
Analiz: En sağlıklı yöntem toprak analizi yaptırmaktır.
Dönemsel Gübreleme: Bahar aylarında azot ağırlıklı gübreler sürgün gelişimini destekler. Sonbaharda ise potasyum ve fosfor içerikli gübreler kök yapısını güçlendirir ve kış soğuklarına karşı direnç sağlar.
3. BUDAMA STRATEJİSİ
Zeytinde budama, ağacın güneş almasını ve hava sirkülasyonunu sağlar.
Şekil Budaması: Fidan dikildikten sonraki ilk birkaç yıl "şekil budaması" yapılır. Tek bir ana gövde üzerinde dengeli yan dallar bırakılarak ağacın iskeleti oluşturulur.
Dip Sürgünleri: Gövdenin altından çıkan yabani sürgünler (obur dallar) fidanın enerjisini çaldığı için düzenli olarak temizlenmelidir.
4. HASTALIK VE ZARARLILARLA MÜCADELE
Zeytin fidanlarını tehdit eden en yaygın sorunlar Zeytin Sineği ve Halkalı Leke hastalığıdır.
Gözlem: Yapraklarda sararma, dökülme veya lekeler fark edildiğinde uygun fungisit veya insektisitlerle müdahale edilmelidir.
Ot Temizliği: Fidanın etrafındaki yabani otların temizlenmesi, hem besin rekabetini önler hem de zararlıların barınmasını engeller.
ÖNEMLİ İPUÇLARI
Güneşlenme: Zeytin ağacı güneşi çok sever. Fidanları günün en az 6-8 saat güneş alan bölgelerine dikmeye özen gösterin.
Soğuktan Koruma: Çok sert kışların geçtiği bölgelerde genç fidanların gövdesi saman veya özel örtülerle sarılarak dondan korunmalıdır.
