ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesine ilişkin tartışmalara noktayı koyan açıklamalarda bulundu. Rubio, Türkiye'nin programdan çıkarılmasının siyasi değil, yasal bir mesele olduğunu belirterek mevcut şartlarda Washington yönetiminin hareket alanının sınırlı olduğunu söyledi.
KONGRE OTURUMUNDA GÜNDEME GELDİ
Rubio'nun açıklamaları, ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nde düzenlenen oturum sırasında gündeme geldi.
Demokrat Partili Temsilci Dina Titus, ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack'ın Türkiye'nin F-35 programına geri dönmesi gerektiğine yönelik değerlendirmelerini hatırlatarak, bunun mevcut ABD politikalarıyla çelişip çelişmediğini sordu.
Soruyu yanıtlayan Rubio, Türkiye'nin başlangıçta F-35 programının ortak ülkelerinden biri olduğunu ancak Rusya'dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemi nedeniyle programdan çıkarıldığını ifade etti.
"S-400 NEDENİYLE UÇAKLARI ALAMADILAR"
Türkiye'nin F-35 programından çıkarılma gerekçesini hatırlatan Rubio, "Bu uçakları alamamalarının nedeni Ruslardan S-400 sistemi satın almış olmalarıdır" dedi.
Konunun siyasi tercihlerden çok yasal düzenlemelerle ilgili olduğunu vurgulayan ABD Dışişleri Bakanı, Türkiye'nin durumunun Kongre tarafından kabul edilen yasalar çerçevesinde değerlendirildiğini belirtti.
"BU KONUDA TERCİH YAPMA İMKANIMIZ YOK"
Temsilci Titus'un, Türkiye'nin halen S-400 sistemlerine sahip olduğunu ve bu nedenle yaptırımlara tabi bulunduğunu hatırlatması üzerine Rubio, mevcut yasal çerçeveye dikkat çekti.
Rubio, "Doğru. Bildiğiniz gibi bu konu yasalar tarafından düzenleniyor. Şu anda böyle bir tercih yapma imkanımız yok çünkü bu mesele hem Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) hükümleri hem de diğer yasal düzenlemeler tarafından belirleniyor" ifadelerini kullandı.
Bu açıklama, Türkiye'nin F-35 programına yeniden katılmasının yalnızca yönetim kararıyla mümkün olmadığını, Kongre'nin de sürece dahil olması gerektiğini ortaya koydu.
F-35 KRİZİ NASIL BAŞLAMIŞTI?
Türkiye, F-35 Müşterek Taarruz Uçağı Programı'nın ortak ülkeleri arasında yer alıyordu. Ancak Ankara'nın Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi satın alması, Türkiye ile ABD arasında ciddi bir krize neden oldu.
Washington yönetimi, S-400 sistemlerinin F-35 teknolojisi açısından güvenlik riski oluşturduğunu savunarak Türkiye'yi 2019 yılında programdan çıkardı. Daha sonra Ankara'ya yönelik çeşitli yaptırımlar da devreye sokuldu.
Türkiye ise S-400 alımının ulusal güvenlik ihtiyaçlarından kaynaklandığını belirterek, F-35 programından çıkarılmasının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunuyor.
KONGRE ENGELİ VURGUSU
Rubio'nun açıklamaları, Türkiye'nin F-35 programına dönüşü konusunda gelecekte siyasi irade oluşsa bile mevcut yasal engellerin aşılması için Kongre'nin onayının gerekeceğine işaret etti.
Bu durum, Ankara-Washington hattında uzun süredir devam eden F-35 krizinin kısa vadede çözülmesinin zor olduğu yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.
