ABD merkezli yapay zeka geliştiricisi Anthropic, şirketin en gelişmiş yapay zeka modellerine yönelik yürürlüğe konulan ihracat kısıtlamalarının esnetilmesi ve kaldırılması amacıyla Başkan Donald Trump yönetimiyle üst düzey görüşmeler gerçekleştirmeye başladı.
The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin yayımladığı habere göre, Trump yönetiminin 13 Haziran tarihinde Anthropic firmasının "Fable 5" ve "Mythos 5" adını taşıyan yeni nesil yapay zeka modellerine yönelik getirdiği küresel yasak kararı, tarafları Washington'da bir araya getirdi. Söz konusu yasak kararı; yabancı hükümetlerin, şirketlerin ve bireysel kullanıcıların bu sistemlere erişimini tamamen engelliyordu. Şirket yöneticileri, bu kararın hemen ardından krizin çözümü ve yasağın kaldırılması hedefiyle hafta sonu boyunca ABD başkentinde diplomatik ve teknik temaslarda bulundu.
WASHİNGTON'DAKİ GÖRÜŞMELERDE KİMLER YER ALIYOR?
Hafta sonu boyunca devam eden kritik müzakereler, hem hükümet kanadından hem de teknoloji dünyasından önemli isimlerin katılımıyla gerçekleştirildi. Edilen bilgilere göre yürütülen toplantılarda şu isimler hazır bulundu:
Howard Lutnick – ABD Ticaret Bakanı
Sean Cairncross – Ulusal Siber Direktör
Tom Brown – Anthropic Kurucu Ortağı
Sarah Heck – Anthropic Kamu Politikaları Sorumlusu
Görüşmelerin yalnızca siyasi ve politik düzeyde kalmadığı, Anthropic bünyesinde görev yapan üst düzey teknik kadro ile siber güvenlik uzmanlarının da Washington'da hükümete bağlı siber güvenlik yetkilileriyle krizin aşılmasına yönelik teknik müzakereleri sürdürdüğü bildirildi.
TEKNOLOJİ DÜNYASINDAN HÜKÜMETE AÇIK MEKTUP
Anthropic ile Beyaz Saray arasındaki bu gerilim sürerken, siber güvenlik şirketi yöneticileri, bağımsız araştırmacılar ve teknoloji sektörü uzmanlarından oluşan geniş bir topluluk, Trump yönetimine hitaben yazılmış bir açık mektup kaleme aldı.
İmzacılar, mektup aracılığıyla Anthropic'in "Fable 5" ve "Mythos 5" modellerine uygulanan ihracat yasaklarının derhal sonlandırılmasını talep etti. Mektupta öne çıkan temel argümanlar şu şekilde sıralandı:
BENZERSİZLİK İDDİASININ REDDİ: Söz konusu modellerin diğer küresel rakiplerine kıyasla tamamen eşsiz yeteneklere sahip olmadığı, benzer teknik özelliklerin piyasadaki diğer yapay zeka sistemlerinde de mevcut olduğu savunuldu.
LİDERLİK VE GÜVENLİK RİSKİ: Uygulanan bu sert kısıtlamaların, ABD'nin küresel yapay zeka yarışındaki teknolojik liderliğini zayıflatabileceği ve ülkenin genel siber savunma kapasitesine zarar verebileceği uyarısında bulunuldu.
ŞEFFAFLIK ÇAĞRISI: Gelecekte gerçekleştirilecek yapay zeka risk ve tehdit değerlendirme süreçlerinin daha açık, bilimsel kriterlere dayalı ve şeffaf bir mekanizmayla yürütülmesi gerektiği ifade edildi.
Krizin Geçmişi: Pentagon Ültimatomundan Federal Yasaklara
Yapay zeka şirketi ile ABD federal hükümeti arasındaki gerilimin kökeni, şirketin kendi geliştirdiği "Claude" adlı yapay zeka modelinin askeri alanlardaki kullanım sınırlarına dayanıyor. Anthropic firmasının, Claude modelini "tüm yasal askeri amaçlar" doğrultusunda Pentagon'un kullanımına açmayı reddetmesi ve savunma sanayisindeki otonom kullanımlara dair güvenlik endişelerini dile getirmesi, taraflar arasında büyük bir uyuşmazlık doğurmuştu.
SÜREÇ İÇİNDE YAŞANAN KRONOLOJİK GELİŞMELER
24 Şubat: ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Anthropic'e bir ültimatom vererek, Pentagon'un şirkete ait yapay zekayı kendi istediği operasyonel şartlarda kullanmasına 27 Şubat'a kadar izin verilmesini istedi. Aksi takdirde firmanın tüm hükümet sözleşmelerini kaybetme riskiyle yüzleşeceğini iletti.
27 Şubat: Savunma Bakanlığı ile yapay zeka firması arasındaki tartışmanın uzlaşmazlıkla sonuçlanmasının ardından, ABD Başkanı Donald Trump tüm federal kurumlara talimat göndererek Anthropic teknolojilerinin kullanımının derhal durdurulmasını emretti.
6 Mart: Pentagon, Anthropic'i "tedarik güvenliği açısından riskli" ilan etti. Gerekçe olarak, firmanın kendi teknolojisinin ABD vatandaşlarının gözetlenmesinde ve tam otonom silah sistemlerinde kullanılmasına onay vermeyeceğini açıklaması gösterildi.
9 Mart: Anthropic, yasal haklarını aramak üzere ABD hükümetine karşı iki ayrı dava açtı. Şirket, Pentagon yetkililerinin yapay zeka güvenliği konusundaki ilkeli tutumları nedeniyle firmaya karşı yasa dışı bir misilleme operasyonu yürüttüğünü iddia etti.
13 Haziran: İhracat kontrolü talimatının kapsamı genişletildi. Anthropic, yaptığı açıklamada resmi talimat uyarınca şirket içi çalışanlar da dahil olmak üzere yurt içi ve yurt dışındaki tüm yabancı uyruklu kişilerin söz konusu modellere erişim hakkının durdurulmasını talep etmek zorunda kaldığını bildirdi. Bu gelişmeyle birlikte Fable 5 ve Mythos 5 modellerine erişim, dünya genelindeki tüm müşteriler için tamamen ve derhal askıya alındı.
