Yozgat Şefaatli’ye bağlı Küçükincirli Köyü’nde, geleneksel pekmez yapımının olmazsa olmazı olan pekmez toprağı çıkarılıyor. Toplumda ak toprak ya da pekmez toprağı olarak bilinen, bilimsel olarak da marn olarak adlandırılan toprak, pekmeze kendine özgü bir tat veriyor.
BU TOPRAK YOKSA PEKMEZ DE YOK
Toprak sahibi Bünyamin Yalçın, pekmez toprağının bölgede senelerdir kullanıldığına dikkat çekerek, "Hemen hemen bizim sülalede en yaşlı benim. Burası Ermenilerden beri kalan bir bağ. Burası dedemden kalan bağ. Bu toprak olmazsa pekmez olmuyor. Bu toprağın ilacı yani. Bunu üzümün üstüne atarlar. Toprak, üzümün suyunu süzer. O suyu pekmezi kaynatır. Bu olmadığı zaman pekmez olmuyor, ekşi oluyor. Eskiden ekşi derlerdi. Toprağı atmadığın zaman ekşi olur. Tarihler boyu bunu kullanırlar" ifadelerini kullandı.
Köydeki ocağın çevrenin en önemli pekmez toprağı damarlarından birine sahip olduğunu anlatan Yalçın, "Fiyatı hemen hemen bedava gibi bir şey. Vatandaşın ihtiyacı, yani sadece pekmezini kaynatacak şekilde alırlar. Para verirlerse verirler, vermezlerse öyle götürür. Pekmezini kaynatır. Parayla satılmıyor yani burası. Allah’tan gelen bir şey. Yerimizden de genellikle parasız veriyoruz" dedi.
“KÖYÜMÜZÜN BEYAZ ALTINI”
Küçükincirli Köyü’nün Muhtarı Yavuz İcik de pekmez toprağını köylerinin “beyaz altını” olarak adlandırarak "Köyümüzün beyaz altını olarak geçer. Beyaz toprağımız pekmeze öz veren, tadını tuzunu bir araya getiren özellikli bir toprağımız var. Tüm il ve ilçelere bu komple gider. Ta Akdağmadeni’ne kadar gelip alanlar var. Çayıralan, Çekerek, genelde buraya gelirler" ifadelerine yer verdi.
“ALMANYA’YA BİLE GİDİYOR”
Toprak sahibi Fikret Yalçın, toprağın önemine dikkat çekerek şunları söyledi:
"Bu toprak olmazsa pekmez olmaz. Küçükincirli’nin toprağına hiçbir yerin toprağı da uymaz. Mucur’dan gelen var, Kırşehir’e götüren var. Buradan hurdacılar götürür, orada satarlar. Yerköy, bizim Şefaatli civarı. Tanıdıklar var, Antalya’ya gider. Almanya’ya bile gidiyor. Şehir dışında yaşayanlar alıp götürüyor.
Bizim aklımız yetmez. Bu işi babalarımız, dedelerimiz yapardı. Bizim aklımız yetmez. Orada hemen hemen 7-8 dönüm var. Şimdi 3 amcam, 3’ümüz birden satıyoruz. Yeraltından tünelle deler giderdik. Ta 10-15 metre, 20 metreden çıkarırdık. Damar damar çıkar bu. Her yerde düz çıkmaz. Bunu çıkarması çok zordur. Şimdi kepçeyle üzerini sıyırıyoruz. Adam buluyoruz. Ondan sonra eşip traktörlere yükleyip geliriz. Eskiden hayvanlarla gelirlerdi. Oralarda araba koyacak, at arabası, normal araba, traktör koyacak yer bulamazdık. Sabaha kadar, gece yarısına kadar lambalarla kazar çıkarırdık. Bu böyle meşakkatli bir iş"
Pekmez toprağının fiyatının buğdayla aynı seviyede olduğunu belirten Yalçın, "Çinik deriz. Buğdayın çiniği kaç lira, bu da aynı. Şu anda kilosu 15-17 lira arasında" dedi.
