Filipinler ile Çin arasında yıllardır süren Güney Çin Denizi gerilimi, bu kez uluslararası bir güvenlik toplantısının kürsüsünde alışılmadık bir tartışmaya dönüştü. Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro Jr., 8 Eylül’de Güney Kore’nin başkenti Seul’de düzenlenen Seul Savunma Diyaloğunda Güney Çin Denizi ve “gri bölge baskısı” hakkında konuşurken kendisine tehdit içeren bir not ulaştırıldı.
Teodoro, notun Çin tarafına ait olduğunu düşündüğünü söyleyerek metni kürsüde yüksek sesle okumaya başladı.
ÇİN’İN GÜNEY ÇİN DENİZİ TEZLERİ YAZILIYDI
Notta, Pekin’in 2016’da Güney Çin Denizi konusunda verilen uluslararası tahkim kararını kabul etmediği ve tanımadığı belirtiliyordu.
2016’da Daimi Tahkim Mahkemesi, Çin’in Güney Çin Denizi’nin büyük bölümünü kapsayan “dokuz çizgili hat” iddiasının hukuki dayanağı bulunmadığı yönünde karar vermişti. Çin ise söz konusu kararı başından bu yana reddediyor.
Teodoro, notta yer alan ifadeleri tek tek okuyarak karşılık verdi.
Çin’in tahkim kararının “hukuka aykırı ve geçersiz” olduğu yönündeki görüşüne karşı çıkan Teodoro, Pekin’in kararı tanımadığı bölümüne ise, “Tabii ki, çünkü kaybettiniz” diye yanıt verdi.
“BU ARTIK GRİ BÖLGE DEĞİL”
Teodoro, ardından elindeki notu salondakilere göstererek Çin’i sert sözlerle hedef aldı. Filipinler Savunma Bakanı, yaşananları Çin’in yaklaşımının bir örneği olarak göstererek, “Bu artık gri bölge değil. Bu açıkça baskı, zorbalık ve saldırganlıktır” dedi.
Teodoro ayrıca Çin tarafını “temel nezaketten” yoksun olmakla suçladı. Salonda alkış alan konuşmasının bir bölümünde Filipince “Biraz utanın” ifadelerini kullandı.
NOT ÇİN BÜYÜKELÇİLİĞİNİN ASKERİ ATAŞESİNDEN ÇIKTI
Olayın ardından notun nasıl Teodoro’ya ulaştığı da ortaya çıktı. Seul Savunma Diyaloğu organizatörlerinin açıklamasına göre not, Çin’in Seul Büyükelçiliği’nde görevli bir askeri ataşe tarafından bir etkinlik görevlisine verildi.
Görevlinin notu Filipin heyetinden gelen bir mesaj sandığı ve bu nedenle Teodoro konuşurken doğrudan kendisine ulaştırdığı belirtildi.
Teodoro ise notu saklayacağını belirterek bunun Çin’in pozisyonunun “özgür bir izleyici kitlesi karşısında ne kadar etkisiz” olduğunun hatırası olacağını söyledi.
“UMARIM GULAG’A GÖNDERİLMEZSİNİZ”
Teodoro’nun notu gönderen Çinli görevliye yönelik bir başka sözüyse salonda dikkat çekti.
Filipinler Savunma Bakanı, notu gönderen kişiye yönelik ironik biçimde, “Ülkenize büyük bir hizmet yaptınız. Teşekkür ederim, umarım bunun için bir gulagda acı çekmezsiniz” dedi.
ÇİN-FİLİPİNLER GERİLİMİ UZUN SÜREDİR DEVAM EDİYOR
Çin, Güney Çin Denizi’nin çok büyük bölümünde egemenlik iddiasında bulunuyor. Filipinler ise kendi münhasır ekonomik bölgesi içinde kalan alanlarda Çin’in faaliyetlerine karşı çıkıyor.
İki ülkenin sahil güvenlik ve deniz unsurları son yıllarda bölgede defalarca karşı karşıya geldi.
Teodoro da Çin’in bölgedeki uygulamalarını daha önce birçok uluslararası toplantıda eleştirmişti. Çin yönetimi ise Haziran ayında Teodoro’ya yaptırım uygulamış, Filipinli bakanı ikili ilişkileri zedeleyen açıklamalar yapmakla suçlamıştı.
Teodoro, Seul’deki toplantıdan bir gün önce de Çin’in Hint-Pasifik bölgesindeki askeri ve siyasi etkisini artırmaya çalıştığını savunmuştu.
