Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Türkiye'de hızla yayılan elektrikli araç (EV) ekosisteminin en büyük engellerinden biri olan şarj altyapısı kapasite sorununu kökten çözecek yeni bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Elektrikli araçların batarya kapasitelerinin büyümesi ve hızlı şarj talebinin artmasıyla birlikte yetersiz kalmaya başlayan mevcut elektrik dağıtım altyapısı, artık şarj istasyonlarına entegre edilecek depolama (batarya) sistemleriyle desteklenecek. Şarj ağı işletmecilerine büyük bir yatırım esnekliği sağlayan bu karar, doğrudan son tüketiciye daha hızlı, kesintisiz ve kuyruksuz bir şarj deneyimi olarak yansıyacak.
Kriter | Eski Sistem (Düzenleme Öncesi) | Yeni Model (Depolama Entegreli) |
Kapasite Sınırı | Şebeke anlaşma gücüyle (Trafo kapasitesi) sınırlı | Anlaşma gücünün üzerinde şarj imkanı |
Yoğun Saatlerdeki Durum | Güç bölünür, araçların şarj hızı düşer | Depolanan güç devreye girer, hız düşmez |
Altyapı Maliyeti | Yeni trafo ve hat çekilmesi gerektiğinden çok yüksek | Mevcut şebeke ile çözüldüğü için maliyet etkin |
Kurulum Esnekliği | Sadece güçlü şebekesi olan lokasyonlara kurulabilir | Otoyol ve uzak dinlenme tesislerine rahatça kurulur |
Kullanıcı Deneyimi | Yoğun dönemlerde (Bayram vb.) şarj kuyrukları oluşur | Aynı anda çoklu DC hızlı şarj ile kuyruklar azalır |
ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARJ İSTASYONLARINDA YENİ DÖNEM
EPDK'nın yaptığı yeni düzenlemenin merkezinde, istasyonların mevcut elektrik şebekesinden çektikleri sabit gücün, anlık ve yüksek talepleri karşılamak için bir "batarya havuzunda" biriktirilmesi yatıyor. Normal şartlarda bir şarj istasyonunun anlık verebileceği maksimum güç, o bölgedeki trafonun kapasitesi (anlaşma gücü) ile sınırlıdır.
Yeni modelde istasyonlar, şarj talebinin düşük olduğu gece saatlerinde veya boşta bekledikleri anlarda şebekeden çektikleri enerjiyi kendi içlerindeki devasa depolama ünitelerine aktaracak. Gün içinde aynı anda birden fazla elektrikli aracın gelip yüksek güç talep etmesi (Örneğin 4 aracın aynı anda 120 kW ve üzeri DC hızlı şarj istemesi) durumunda, şebekenin yetersiz kaldığı ekstra güç doğrudan bu depolama sisteminden (bataryadan) araca aktarılacak. Böylece istasyonun anlaşma gücü aşılmadan, araçlara maksimum seviyede enerji sağlanmış olacak.
DEPOLAMA ENTEGRELİ ŞARJ İSTASYONLARI NERELERDE KURULACAK?
Elektrikli araç kullanımının artmasıyla birlikte özellikle şehirler arası otoyollar, dinlenme tesisleri, akaryakıt istasyonları ve yoğun kullanılan AVM gibi ticari alanlarda şarj altyapısı ihtiyacı zirveye ulaşmış durumda.
Yeni trafo ve kablo çekim maliyetlerinin milyonlarca lirayı bulduğu uzak coğrafyalarda veya fiziksel olarak şebeke kapasitesinin artırılamadığı dar şehir içi lokasyonlarda, bu depolama sistemleri hayat kurtarıcı bir alternatif olacak. Şarj ağı işletmecileri, şebekeyi büyütmek yerine istasyonun yanına bir depolama ünitesi (BESS) kurarak çok daha hızlı ve uygun maliyetli bir yatırım planlaması yapabilecek.
YENİ DÜZENLEME ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARJ SÜRESİNİ KISALTACAK MI?
Bu sistem şarj sürelerini doğrudan ve olumlu yönde etkileyecektir. Mevcut sistemde bir istasyona birden fazla araç bağlandığında, istasyonun ana şebekeden çektiği toplam güç araçlara bölünmekte ve 100 kW ile şarj olması gereken bir araç 40-50 kW hızlara kadar düşebilmektedir. Depolama (batarya) takviyesi sayesinde her araca maksimum kapasitede güç verilebilecek ve güç bölünmesi yaşanmayacağı için araçların istasyonda bekleme süresi yarı yarıya kısalacaktır.
DEPOLAMA SİSTEMLERİNDEKİ DEĞİŞİKLİK ŞARJ FİYATLARINI ETKİLER Mİ?
EPDK'nın bu düzenlemesi, orta ve uzun vadede şarj maliyetlerinin dengelenmesine yardımcı olacaktır. İşletmeciler, şebekeden elektriği talebin düşük ve fiyatın ucuz olduğu gece saatlerinde depolayarak gün içinde satma imkanına kavuşacaktır. Ayrıca yüksek maliyetli yeni trafo yatırımlarından (CAPEX) kaçınılması, şarj ağı işletmecilerinin operasyonel maliyetlerini düşürecek; bu durum da rekabet ortamında tüketiciye yansıyan kWh birim fiyatlarındaki olası astronomik zamların önüne geçecektir.
