ESRA NURMAN
KARAR okurlarının kitap yazılarıyla tanıdığı Sedat Palut, edebiyat yolculuğuna yeni bir eserle devam ediyor. Bir aşk hikâyesi üzerinden geçmişe tutunan bir hatırlayışın, bir tür ‘duygusal arkeolojinin’ izini sürdüğü ilk romanı ‘Taştan Yastıklar’ı 2025’te okurla buluşturan Palut, şimdi ikinci romanı ‘Eksik Kaldığımız Yerden’ (Gece Kitaplığı Yayınevi) ile raflardaki yerini aldı. Geçmişte yarım kalmış ilişkileri, ertelenen hayalleri ve yıllar sonra karşılaşılan gerçeklerle yüzleşme cesaretini merkeze alan yeni roman, insanın kendi zihnindeki loş labirentlere yaptığı zorlu yolculuğu da gözler önüne seriyor. Palut; romanının ortaya çıkış serüvenini, insanın sorumluluklarından kaçma eğilimini ve karakterlerinin varoluşsal sancılarını KARAR okurları için anlattı.
Romanınıza ‘Eksik Kaldığımız Yerden’ adını verdiniz. Hikâyede geçmişte yarım kalmış ilişkiler, ertelenen hayaller ve yıllar sonra karşılaşılan gerçeklerle yüzleşme var. Sizce insan eksik kaldığı yerden devam edebilir mi yoksa yıllar sonra geçmişe döndüğünde artık o hikâyenin bile yabancısı haline mi gelir?
Evet, insan eksik kaldığı yerden devam edebilir, etmelidir de. Çünkü hayat her şeye rağmen devam ediyor. Burada önemli olan o eksik bıraktığımız ‘şey’i ne kadar önemsediğimiz ya da içselleştirdiğimiz. O eksik olan ‘şey’in tortusu ne kadar derinse insan da geleceğe o kadar eksik adımlar atıyor demektir. İnsanlar, devletler, kurumlar geçmişleriyle yüzleşmek zorunda. Her yüzleşilmeyen durum kalpte giderek artan siyah noktalar gibidir.
Yusuf yıllar sonra karşısına çıkan kızı Özlem’i ilk etapta kabullenmek istemiyor. Kurduğu yeni hayatın bozulmasından korkarken geçmişiyle de yüzleşmek zorunda kalıyor. Yusuf’un bu tavrını yazarken insanın sorumluluklarından kaçma eğilimini mi yoksa kendini koruma içgüdüsünü mü merkeze aldınız?
İnsan doğası gereği, genel olarak rutini sever. Rutinde huzur ve mutluluk bulur. Yusuf, bu rutininin bozulmasından korktuğu için kızının yıllar sonra karşısına çıkmasından dolayı endişeleniyor. Kendisini ve ailesini, yıllardır inşa ettiği düzenini korumaya çalışıyor. Ama kızıyla vakit geçirmeye başladığından itibaren de, onu ve geçmişini merak etmeye başlıyor. “Ben yokken kızım nasıl bir hayat yaşadı acaba?” sorusu onun peşini bırakmıyor. Sonuçta onun geçmişte bıraktığı yarım hayatı bir başkası yaşıyor. Ama nasıl?
‘ÖNEMLİ OLAN YANLIŞLARIN ETRAFIMIZDAKİLERE VERDİĞİ ZARAR’
Yusuf’un kendi hayallerinin peşinden gitme arzusu beraberinde çevresindekilerin hayatını da etkileyecek kararları getiriyor. Sizce insan kendi potansiyelini gerçekleştirmek uğruna başkalarını da etkileyeceğini bilerek kurulu düzenini bozmayı göze aldığında cesur mu davranmış olur yoksa bencilce mi hareket etmiştir?
Yusuf, Muğla Ortaca’ya gelirken İstanbul’dan kaçıyor. Yaşı da genç ve haliyle arayış içinde... Hayattan ne istediğini bilmiyor. Hülya ile karşılaşınca, aşkın gülümseyen yüzü ile buluşuyor. Fakat evlenip oraya yerleşince: “Benim hayattan beklentim tam olarak bu mu?” sorusunu soruyor kendisine. Daha büyük hayalleri olduğunu düşünüyor, farklı şeyler denemek istiyor. O küçük hayattan kaçmaya çalışması ilk etapta bencilce gelebilir ama ilk gençlik zamanlarında kim yanlış yapmıyor ki? Burada önemli olan o yanlışların etrafımızdaki insanlara ne kadar zarar verdiği….
Roman boyunca okur geçmişte alınan kararların etkisine tanıklık ediyor. ‘Eksik Kaldığımız Yerden’i yazarken okurda oluşmasını istediğiniz duygu ve düşünce neydi? Son olarak sizce insan, geçmişte eksik kaldığı yerle yüzleştiğinde hayatına gerçekten kaldığı yerden devam edebilir mi?
İnsan zihni loş ışıklarla dolu bir labirent gibidir. Yollardan geçerken bazı şeyleri çok net olarak görürüz, bazı şeyleri ise oldukça puslu… Roman okunurken, eğer okur kendi geçmişindeki zikrettiğim labirentine geri döner, net ve puslu şeyleri düşünürse amacıma ulaşmış olurum. Bunun muhasebesini yapan insan geleceğe ve kendisine daha umutla bakan, mutlu olmayı bilen bir insan olur kanımca.
‘BABASIZ BÜYÜMEK EKSİK BİR UZUVLA DOĞMAK GİBİ’
Özlem’i yalnızca kayıp annesini arayan bir evlat olarak değil, aynı zamanda geçmişte kendisinden esirgenen duyguların da peşine düşen bir karakter olarak değerlendirebilir miyiz? Bu karakter üzerinden okura ne düşündürmek istediniz?
Özlem babasız büyümüş bir çocuk. Annesini ararken, babasını tanımaya çalışıyor. Onunla daha fazla vakit geçirmenin yollarını arıyor. “Babam bu yaşıma kadar benimle birlikte olsaydı, annemle, ailemle dünyayla nasıl bir ilişkim olurdu?” Özlem bunu merak ediyor. Çevresinden de, bulunduğu ortamdan da mutlu olan birisi değil. Babasız geçen bir çocukluk, bir insanın dünyaya eksik bir uzuvla gelmesi gibi bir şey…
