Suriye’nin doğu kesimleri, Fırat Nehri havzasında meydana gelen olağanüstü debi artışı nedeniyle tarihsel bir çevre felaketiyle karşı karşıya kaldı. Bölgede bir haftadır suları yükselten taşkın dalgası, Deyrizor ve Rakka kırsalındaki düzinelerce yerleşim birimini sular altında bıraktı.
Yetkililerin nehir yatağından uzak durulması yönündeki sert uyarılarına rağmen, yükselen sularda yüzen 3 çocuğun akıntıya kapılarak yaşamını yitirmesi afetin acı bilançosunu artırdı. Sahada kurulan kriz masası verilerine göre, taşkın tehlikesi nedeniyle güvenli alanlara nakledilen aile sayısı 2 bin 400’ü aşmış durumda.
FIRAT BARAJI’NDA 30 YIL SONRA BİR İLK
T24'ün ahberine göre, Suriye Enerji Bakanlığı, nehir yatağındaki bu ani yükselişi bölgedeki sıra dışı yağış rejimine ve yukarı havzada yer alan Türkiye’deki barajların su tahliye süreçlerine bağladı. Mevcut yapısal stokları ve hidroelektrik santrallerini korumak adına acil durum protokolüne geçen Suriye yönetimi, Fırat Barajı’nın tahliye kapaklarını 30 yılı aşkın süredir ilk kez sonuna kadar açmak zorunda kaldı.
Kapakların açılması alt havzadaki tarım arazilerinin sular altında kalmasını hızlandırsa da baraj gövdesi üzerindeki muazzam basıncın hafifletilmesini sağladı.
ALTYAPI ÇÖKTÜ: KÖYLER İZOLE OLDU
Afetin vurduğu Deyrizor ve Rakka kırsalında, nehir boyunca uzanan lojistik ağlar ve tarımsal altyapı ağır hasar gördü. Yolların, köprülerin ve nehir geçiş hatlarının tamamen sulara gömülmesi nedeniyle çok sayıda köyün dış dünyayla olan fiziki bağlantısı kesildi.
Bölgeye yönlendirilen askeri ve sivil arama-kurtarma ekipleri, botlar vasıtasıyla mahsur kalan vatandaşları tahliye ederken, iş makineleri de nehir kıyılarına set çekerek suyun yayılım alanını daraltmaya çalışıyor.
ANKARA İLE DİPLOMASİ TRAFİĞİ SONUÇ VERDİ
Krizin bölgesel bir felakete dönüşmesini engellemek adına Şam ve Ankara arasında yürütülen hızlı su diplomasisi cuma günü itibarıyla meyvesini verdi. Yapılan görüşmeler neticesinde, Türkiye tarafının Fırat Nehri üzerinden Suriye sınırına bıraktığı su miktarını geçici olarak azaltması konusunda uzlaşı sağlandı.
Suriye Enerji Bakanı Mohammad el-Beşir, X (eski adıyla Twitter) platformu üzerinden paylaştığı video mesajında, "Baraj tesislerimizde aldığımız teknik tedbirler ve yukarı havzadaki koordinasyon sayesinde Fırat Nehri’ndeki su seviyesi kademeli olarak düşüşe geçmiştir" diyerek durumun kontrol altına alındığını müjdeledi. Acil Durum ve Afet Yönetimi Bakanı Raed al-Saleh de hafta sonu itibarıyla taşkın riskinin tamamen ortadan kalktığını duyurdu.
Afetin yaralarını sarmak ve hasar tespit çalışmalarını yerinde incelemek amacıyla Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el Şara, beraberindeki üst düzey bakanlık heyetiyle birlikte Deyrizor eyaletine resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Etkilenen toplulukların insani koşullarını ve gıda/tıbbi malzeme koordinasyonunu denetleyen Şara, altyapının hızla ayağa kaldırılması ve zarar gören çiftçilere ivedilikle tazminat ödenmesi talimatını verdi.
