EDA SANĞU
Afganistan’dan göç, Taliban’ın başkente girişiyle birlikte hızlandı. Başkentler bir yandan Taliban’a karşı tutumlarını şekillendirmeye çalışırken yeni bir mülteci akını en öne çıkan başlık oldu. Yunanistan göçmenlere kapılarını kapatacaklarını duyurdu. Bu yönde son çıkış da İran’dan geldi. Sınır İşleri Genel Müdürü Hüseyin Kasımi, sınır birliklerine “Afganları engelleyin” talimatı verildiğini belirtti. En dikkat çeken açıklama ise AB’den geldi.
ABD BÜYÜKELÇİLİĞİ: BİDEN İLE ERDOĞAN ARASINDA BİR ANLAŞMA YOK
AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Afganların Avrupa’ya gelişlerinin önlenmesinde Türkiye’nin ‘çok önemli rol oynayacağını’ söyledi. Borrell “Transit ülkelerle sıkı çalışmalıyız. Burada, Türkiye çok önemli bir rol oynayacak” dedi. ABD’nin Ankara Büyükelçiliği’nden de dikkat çeken paylaşım yapıldı. Twitter açıklamasında “Biden ile Erdoğan arasında bir göçmen anlaşması ya da pazarlığı yapıldığına dair iddialar temelsiz” denildi.
TALİBAN'IN AÇIKLAMALARI MEMNUNİYET VERİCİ
ERDOĞAN: Taliban yöneticilerinin ılımlı açıklamalarını memnuniyetle karşılıyoruz. Türkiye’nin varlığı yeni yönetimin işini kolaylaştıracak.
(Kabil Havaalanı) Sahadaki gerçeklere göre planlarımızı yapıyoruz. (Kılıçdaroğlu’nun Biden’la gizli görüşme iddiası) Nereden gördü? Bu adam yalancı. İspatlamıyorsan özür dile. BAE ile birkaç aydır görüşüyoruz. Ülkemizde ciddi yatırımlara girecekler.
Ölümüne kaçışta her gün yeni trajedi
Afganistan’dan kaçmak isteyenlerin havalimanı çevresindeki bekleyişi sürdü. İnsanlık ayıbı görüntüler yansırken Celalabad’daki protestolarda Taliban bayrağını indirip ulusal bayrak açanlara militanlar ateş etti. En az üç kişi öldü. Dünyaya yönelik mesajlarını sürdüren Taliban’ın bir yetkilisi ise örgüt liderlerinin bundan sonra kendilerini dünyaya göstereceklerini söyledi.
Meclis Kabil tezkeresini iptal etsin
AKŞENER: Türkiye göçte hendek oldu şimdi duvar yapılıyor. Bunu yapın ama daha önce yapılacak iş, İran’ın da sınırını korumasını sağlamak. Afganistan mı kaldı ki orada Mehmetçik duracak. Askerimiz geri çekilmeli. Bir tezkere var, Meclis’in toplanıp bunu iptal etmesi lazım. (Erdoğan’a) Gönder beni devlet adına Esad’ı ikna edeyim. Suriyelileri trenlere doldurmadan barış içinde gönderelim.
Millet İttifakı’ndan ‘sınır’ kampanyası
Afgan akınına karşı ‘Hudut namustur’ yazısı asanların gözaltına alınması sonrası CHP Genel Merkezi’ne ‘Sınır Namustur’ yazılı dev pankart asıldı. İYİ Parti ilçe teşkilatları da kampanyaya katıldı. Sosyal medyada kapak fotoğrafına aynı mesajı koyan Kılıçdaroğlu “Biden’la toplantıdan sonra on binler ülkemize yöneldi. İster yazılı ister sözlü, bir daha asla böyle anlaşmalar yürürlüğe giremeyecek”
GÖÇ AKININDAN AVRUPA YİNE 'TÜRKİYE' DEDİ
Afganistan’da Taliban’ın yönetimi ele geçirmesi sonrası başta AB olmak üzere dünyada yeni mülteci akını endişesi başladı. Kilit konumdaki İran’dan “Kapıları kapatacağız” çıkışı geldi. Ancak Ankara’nın hâlâ net bir yaklaşım ortaya koymadığı kritik süreçte Brüksel, Suriye’den sonra işletilen ‘Türkiye formülü’nü yeniden masaya koydu. AB Dış İlişkiler Temsilcisi Borrell “Transit ülkelerle sıkı çalışmalıyız. Türkiye çok önemli bir rol oynayacak” dedi. Hükümetin aksine muhalefetin bu yöndeki plana tepkisi çok sert.
Afganistan’ın uzun süredir içerisinde bulunduğu çatışma süreci Taliban’ın başkent Kabil’i ele geçirmesiyle uluslararası arenada farklı bir boyuta taşındı. Taliban’ın hakimiyeti öncesi Türkiye’de tartışmalara neden olan Afgan göçü ise ciddiyetini bir kez daha artırdı. Afganistan’daki son durum sonrası ise özellikle Avrupa Birliği (AB) ülkeleri Afgan göçünden korunabilmek için yine Türkiye’yi tampon olarak kullanma niyetinde. AB ülkelerinden peş peşe gelen açıklamalar ve Suriye iç savaşı sonrası Suriyeli mültecilere yaklaşım, bu niyetin kanıtı olma niteliği taşıyor.
AVRUPA’DAN UZAK TUTMAK İSTİYOR:
Taliban’ın Kabil’i ele geçirmesi öncesi AB’nin Afganistan’dan kaçmak zorunda kalan göçmenleri Avrupa’dan uzak tutmak için bir yardım paketi planladığı öne sürülmüştü. Plana göre, Afganistan ve bölge ülkelerine sığınmacılar için para verilecek. Reuters ajansının ilgili görüşmeler hakkında bilgi sahibi olan iki AB yetkilisi ile bir diplomata dayandırdığı haberde, bu amaçla Afganistan, Pakistan ve hatta İran’a da mali yardım yapılması ihtimalinin masada olduğu iddia edildi. Haberde “Türkiye’nin de daha fazla Afgan’a ev sahipliği yapmakta bir rol oynayabileceği” belirtildi.
MERKEL’DEN İŞ BİRLİĞİ MESAJI:
Belçika İltica ve Göçten Sorumlu Devlet Bakanı Sami Mehdi de, Afgan göçü öncesinde AB “Türkiye Anlaşmasının” Afganları da kapsayacak şekilde genişletilmesi çağrısında bulunmuştu. Afganistan’da Taliban’ın etkinliğini artırması ve Afganların ülkeden kaçış yolu aramaya başlaması sonrası ise Almanya Başbakanı Angela Merkel “Afganistan’da iç siyasi meseleler var. Şu anda Afgan vatandaşların ülkeyi terk edip etmemesi Taliban’a bağlı. Türkiye ile yakın olarak çalışmak zorundayız” ifadelerini kullanmıştı. Son olarak da Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron “Avrupa, Afganistan’daki krizin yol açacağı mülteci akınına karşı inisiyatif almalı, kayda değer düzensiz göç dalgaları beklemeli ve kendimizi korumalıyız” diyerek, Afgan göçüne ilişkin tutumunu açıklamıştı. Macron, ayrıca Merkel ile konuştuğunu söyleyerek, sınırların korunması konusunda sağlam bir girişimde bulunacaklarını belirtmişti. Macron, girişimi şöyle anlatmıştı: “Bu girişim, düzensiz göçle mücadeleyi, ortaya konulacak çabada dayanışmayı, (sınırları) koruma kriterlerinin uyumlu hale getirilmesi, Pakistan, Türkiye ve İran gibi transit veya ev sahibi ülkelerle iş birliğinin kurulmasını da kapsıyor.”
AB: TÜRKİYE ÖNEMLİ ROL OYNAYACAK:
AB ülkelerinin ayrı ayrı açıklamaları sonrası bir açıklama da AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell’den geldi. Borrell, kaçan Afganların Avrupa’ya gelişlerinin önlenmesinde Türkiye’nin “çok önemli rol oynayacağını” söyledi. Borrell, şöyle devam etti: “Zaten son 3 aydır bir Afgan göçü var. İran, Irak veya Doğu Akdeniz üzerinden Avrupa’ya geliş var ve daha da olacaktır. Bu, bizim transit ülkelerle sıkı şekilde çalışmamız gerektiğini gösteriyor. İnsanlık krizini önlemek gerekiyor. Burada, Türkiye çok önemli bir rol oynayacaktır. Türkiye’den geçmeye çalışacak çok insan olacaktır ama bu şimdinin değil, geleceğin endişesidir.”
BATI DÜNYASI İÇİN YENİLGİDİR:
Borrell, Taliban’ın Afganistan’da kontrolü almasının Batı’nın başarısızlığı olduğuna işaret ederek “Afganistan’da olanlar, Batı dünyası için yenilgidir. Bunu tüm açıklığıyla görmek ve tanımak cesaretine sahip olmalıyız” dedi. AB’nin Taliban ile görüşmek zorunda olduğuna ilişkin açıklamasının bazı kesimleri şaşırttığını ama Taliban ile görüşmenin kaçınılmaz olduğunu vurgulayan Borrell “Onlarla konuşmak zorundayız. Kabil’in kontrolünü alanlarla konuşmazsak, havalimanı güvenliği için bir yol açamayız” diye konuştu.
İRAN SINIRLARI
İran İçişleri Bakanlığı Sınır İşleri Genel Müdürü Hüseyin Kasımi, Afganistan sınırında konuşlu güvenlik güçlerine “İran’a girmek isteyen Afganları engellemeleri” talimatı verildiğini belirtti. Kasımi, Taliban’ın ülke yönetimini kontrolüne aldığı Afganistan’daki gelişmeler dikkate alınarak ve Kovid-19 salgınının yayılmasını engellemek amacıyla Afganistan sınırının ciddi kısıtlamalara tabi tutulduğunu ifade etti. Kasımi, bu kapsamda Güney Horasan, Sistan-Beluçistan ve Rezevi Horasan eyaletlerinde konuşlu güvenlik güçlerine “İran’a girmek isteyen Afganları engellemeleri” talimatı verildiğini kaydetti. Afganistan’ın sınır komşusu İran, 800 bini kayıtlı olmak üzere yaklaşık 3 milyon Afgan vatandaşına ev sahipliği yapıyor.
ANKARA’DAN KABİL’E 16 YILDA 1.1 MİLYAR DOLAR YARDIM
Dışişleri Bakanlığı’nın 2020 Faaliyet Raporu’nda, Taliban’ın yönetimi ele geçirdiği Afganistan ile olan ilişkilere dair değerlendirmeler de yer aldı. Raporda “Afganistan’da 2004 yılından beri yürüttüğümüz, 2020 itibarıyla 1,1 milyar ABD dolarını aşan kalkınma yardımı, ülkemizin bugüne kadar yabancı bir ülkeye gerçekleştirdiği en büyük dış yardım programları arasındadır” bilgisi verildi. Ayrıca paporda, 2021-2022 yılları için ise şu değerlendirmeler yapıldı: “Afganistan’ın kalkınmasına yönelik 2021-2022 dönemi için 75 milyon ABD doları yardım taahhüdümüz bulunmaktadır.” Ancak planlanan 75 milyon dolarlık yardımın Talibanlı Afganistan’a verilip verilmeyeceği belirtilmedi.
BİDEN İLE ERDOĞAN ARASINDA SIĞINMACI PAZARLIĞI YAPILMADI
ABD’nin kendisi için çalışan Afgan göçmenler için çıkış yolu olarak Türkiye’yi göstermesi sonrası CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, ABD Başkan Joe Biden’la Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Brüksel’de Afgan göçmenler konusunda pazarlık yapıldığını ve Ankara’nın Washington’un şartlarını kabul ettiğini iddia etmişti. Kılıçdaroğlu Twitter hesabından konuya ilişkin İngilizce paylaşım da yaparak gelecek kişi sayısının 19 bin aileleriyl birlikte ise 53 bin olduğunu ifade etmişti. Hükümetten konuya ilşkin şimdiye kadar net bir yalanlama gelmedi. Ancak ABD’nin Ankara Büyükelçiliği herhangi bir anlaşmanın olmadığını duyurdu. ABD Ankara Büyükelçiliği’nin resmi Twitter hesabından hem Türkçe hem de İngilizce olarak yapılan paylaşımda “ABD Büyükelçiliği, Başkan Biden ile Cumhurbaşkanı Erdoğan arasında Afgan mülteciler ya da göçmenler konusunda bir ‘anlaşma’ veya ‘pazarlık’ yapıldığına dair iddiaların tamamen temelsiz olduğunu belirtmek ister” ifadeleri kullanıldı.
AKAR: HER TÜRLÜ ÖNLEMİ ALDIK ASKERİMİZİN HAYATI TEHLİKEYE ATILMAYACAK
Taliban’ın Afganistan’nın başkentini ele geçirmesinin ardından ülkede yaşananlarla ilgili Millî Savunma Bakanı Hulusi Akar’dan bir açıklama geldi. Durumun şu anda sakin olduğunu söyleyen Akar “Durum her an değişebilir düşüncesinden hareketle de olayı yakinen, hassasiyet ve büyük bir dikkatle takip etmeye devam ediyoruz” dedi. Kabil Havalimanı’nda görev yapan Mehmetçiğin güvenliğini ön planda tuttuklarını söyleyen Akar, “Mehmetçiğin güvenliğine karşı her türlü tedbiri aldık, almaya devam ediyoruz. Hiçbir şekilde Mehmetçiğin hayatını tehlikeye atmamız söz konusu olmaz, olamaz. Herhangi bir farklı gelişme olması durumunda da gerekli planlarımızı uygulamaya hazırız. Son 2 günde 62 uçuş yapıldı. Vatandaşlarımızın bir kısmı tahliyesi başlamış durumda” diye konuştu.
KILIÇDAROĞLU: BİR DAHA ASLA BÖYLE ANLAŞMALAR OLMAYACAK
Partisi’nin başlattığı ‘Sınır Namustur’ pankartının fotoğrafını Twitter hesabından paylaşan CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu İngilizce ve Türkçe olarak “Birçok ülke “Biden yönetiminin talebiyle Afgan mülteci ağırlayacağız” açıklaması yapıyor. Batı Avrupa, Asya, Afrika ve Balkan ülkeleri... Anlaşılan Biden bunu bir tek Türkiye’den talep etmemiş. Dışişleri yetkililerinin bile girmesine izin verilmeyen toplantıda, hiç konuşulmamış(!) Nedense tam da o toplantıdan sonra on binlerce Afgan sığınmacı ülkemize yöneldi... Tüm taraflara hatırlatıyorum: Bizler, halkımızın taleplerine hizmet etmekle mükellefiz. Ve halkımızın talebi nettir: İster yazılı ister sözlü, bir daha asla böyle anlaşmalar yürürlüğe giremeyecek!” ifadelerini kullandı.
128 MİLYAR DOLAR NEREDE? AFİŞİ GİTTİ 'SINIR NAMUSTUR' AFİŞİ GELDİ
Afgan akınına karşı 'Hudut namustur' yazısı asan üniversitelilerin gözaltına alınmasının ardından muhalefet yeni bir kampanya başlattı. Önceki gün İstanbul'un farklı birçok noktasına göçmen dalgasını protesto etmek isteyen bir grup 'Hudut namustur' yazılı pankart astı. Bunun ardından 6 kişi gözaltına alınarak Çağlayan Adliyesi'ne çıkarıldı ve buradan serbest bırakıldı. Pankartı asanların gözaltına alınmasına siyasetçiler de sosyal medya hesaplarından tepki gösterdi.
İYİ Parti İstanbul İl Başkanı Buğra Kavuncu, 6 kişiyi adliyede ziyaret ederken CHP'den de bugün yeni bir hamle geldi. Bugün CHP Genel Merkez Binası'na "Sınır namustur" yazılı pankart asıldı. Ardından CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu da sosyal medya hesabındaki kapak fotoğrafını "Hudut Namustur" görseliyle değiştirdi.
Aynı pankart ardından İstanbul İl Başkanlığı'na ve 39 ilça başkanlığına da asıldı. Kampanyaya İYİ Parti de destek verdi. İl ve ilçe teşkilatlarına benzer pankartlar asıldı. İYİ Parti İstanbul İl Başkanı Buğra Kuvuncu da yaptığı açıklamada ”Emniyet ‘Hudut Namustur’ afişlerimizi ‘halkı kin ve düşmanlığa tahrik’ gerekçesiyle kaldırmak istiyor” dedi.
