Küresel ticaret ağları; dijitalleşme, yapay zeka ve kapsamlı veri analitiği teknolojilerinin rüzgarıyla köklü bir dönüşüm sürecinden geçiyor.
Tüketici eğilimlerinden perakende dünyasının dinamiklerine kadar tüm dengeleri sarsan bu değişimi mercek altına alan pazar araştırma şirketi NielsenIQ (NIQ), 'The Commerce Revolution: Where East Meets West' isimli küresel raporunu yayımlayarak ticaretin yeni yol haritasını çiziyor.
Raporda, geleceğin ticaret modelinin veri, ileri teknoloji ve müşteri deneyimini bütüncül bir yaklaşımla bir araya getiren yeni bir entegre ekosistem üzerine inşa edildiği görülüyor.
Kadınların ürettiği ürünler market raflarında artık önlere yerleştirilecek
MARKALAR TEKNOLOJİ VE VERİ ŞİRKETİ GİBİ DAVRANMAK ZORUNDA
Pazardaki bu köklü dönüşümü değerlendiren NIQ Türkiye Genel Müdürü ve Doğu Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Hindistan E-Ticaret Bölge Başkan Yardımcısı Didem Şekerel Erdoğan, ticaretin artık sadece bağımsız kanalların yan yana gelmesinden ibaret olmadığını belirtti.
Ticaretin veri, içerik, ödeme sistemleri ve lojistiğin birleştiği devasa bir entegre ekosistem haline geldiğini, yeni düzende sürdürülebilir başarı yakalamak isteyen markaların ve perakendecilerin tıpkı birer teknoloji, medya ve veri şirketi gibi hareket etmek mecburiyetinde olduğunu vurguladı.
Asya pazarından yükselen inovasyon dalgasının, Batı dünyasının perakende medyası ve veri odaklı gelir modelleriyle kesiştiğini ortaya koyan rapor, yepyeni bir ticari dönemin kapılarını aralıyor.
Türkiye'nin de aktif şekilde yer aldığı Doğu Avrupa ile Orta Doğu ve Afrika (MEA) bölgeleri, bu dönüşümün tam merkez üssünde konumlanıyor.
Sosyal ticaret, hızlı ticaret, fintech çözümleri ve yapay zeka destekli alışveriş modelleri, bahsedilen bu bölgelerde hızla ana akım haline gelerek ticari operasyonların odağına yerleşiyor.
81 ilde servis altyapısı kuruldu: Toshiba, 30'dan fazla beyaz eşya modeliyle Türkiye pazarına girdi
SUUDİ ARABİSTAN E-TİCARET PAZARINDA YÜZDE 55 REKOR BÜYÜME
Bölgesel bazda elde edilen büyüme istatistikleri de dijital ticaret pazarındaki bu güçlü ivmeyi açıkça kanıtlıyor.
Doğu Avrupa genelinde e-ticaret sektörü çift haneli büyüme oranlarını korurken, Suudi Arabistan'da e-ticaret alanındaki büyüme oranı yüzde 55 gibi rekor bir seviyeye ulaşıyor.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ise yüzde 10'luk net bir artış yakalayarak güçlü yükseliş trendini koruyor.
Didem Şekerel Erdoğan; Mısır, Hindistan ve Türkiye pazarlarında gözlenen güçlü büyüme performansının, yeni yatırımlar ve modern ticaret formatlarıyla birleşerek küresel dönüşümü çok daha fazla hızlandırdığını dile getirdi.
NIQ tarafından hazırlanan rapor, canlı ticaret, sosyal ticaret ve hızlı ticaret kanallarının dünya genelindeki dijital büyümenin ana motoru haline geldiğini gösteriyor.
Araştırma sonuçlarına göre ticari büyüme sağlamanın formülü, artık sadece kanal sayısını artırmaktan geçmiyor; aksine farklı kanalların tek bir merkezden entegre bir biçimde yönetilmesini zorunlu kılıyor.
Ürün keşfi, satın alma adımları ve lojistik teslimat süreçlerini tek potada eriten bu sistemler, tüketicilere kesintisiz ve bütünleşik bir alışveriş deneyimi vadediyor.
Devlet kontrolü başlıyor: İnternetteki sahte indirim ve aldatıcı ilanların sonu geldi
TÜKETİCİLER ARAMA YAPMADAN ÜRÜN KEŞFEDİYOR
Alışveriş dünyasındaki en radikal değişimlerden biri de tüketicilerin ürün keşfetme alışkanlıklarında yaşanıyor.
Herhangi bir arama motorunu kullanma niyeti olmaksızın, sosyal medya mecraları, kişiselleştirilmiş içerikler ve gelişmiş algoritmik öneriler vasıtasıyla gerçekleşen 'keşif odaklı ticaret', modern alışveriş davranışlarının tam merkezine yerleşiyor.
Didem Şekerel Erdoğan, keşif odaklı ticaret modelinin artık küresel bir standart haline geldiğini ifade ederek, Asya Pasifik bölgesindeki tüketicilerin yaklaşık yüzde 60'ının bu kanallar üzerinden alışveriş yaptığını söyledi.
Doğu Avrupa'da tüketicilerin yüzde 31'inin, Orta Doğu ve Afrika'da ise yüzde 67'sinin dijital platformlar aracılığıyla düzenli olarak yeni ürünler keşfettiğini aktardı.
Perakende sektörünün yazılı kurallarını baştan aşağı değiştiren hızlı ticaret modeli, lojistik süreçlerdeki zaman algısını da dönüştürüyor.
Tüketicilerin sipariş teslimat süreçlerindeki hız beklentisi her geçen gün daha da artıyor.
NIQ raporuna göre, Doğu Avrupa coğrafyasında yer alan tüketicilerin yüzde 47'si siparişlerinin 30 dakikanın altında bir sürede kapılarına ulaşmasını bekliyor.
Bu sabırsızlık ve sürat talebi Orta Doğu ve Afrika bölgesine geçildiğinde çok daha çarpıcı bir boyuta ulaşıyor; buradaki tüketicilerin yüzde 80'i 30 dakikadan daha kısa sürede teslimat yapılmasını talep ediyor.
Bu durum, perakendeciler için 30 dakikanın bile artık yeterince hızlı olmadığını gösteriyor.
Markaların milyonluk hatası: Bunu yapmayan firmalar hızla müşteri kaybediyor
PERAKENDE MEDYASI 184 MİLYAR DOLARLIK HACME ULAŞTI
Dijital reklamcılık ve ticaretin evliliğinden doğan perakende medyası alanı da küresel ölçekteki yükselişini kesintisiz bir şekilde sürdürüyor.
Geçtiğimiz 2025 yılı verileri itibarıyla 184 milyar dolar pazar büyüklüğüne ulaşan dev sektör, dünya genelinde 270'ten fazla aktif ağa ev sahipliği yapıyor.
Didem Şekerel Erdoğan, Doğu Avrupa'nın mobil öncelikli tüketici davranışları, hızlı ve sosyal ticaretin tabana yayılması, gelişmiş finansal teknoloji (fintech) yapıları ve Perakende Medya Ağı (RMN) ekosistemlerinin gücü sayesinde öncü bir rol üstlendiğini belirtti.
Bölgenin, Doğu'dan gelen dijital ticaret inovasyonları ile Batı'nın yerleşik perakende ve reklam modellerinin tam kesişim noktasında yer aldığını kaydetti.
Hazırlanan rapor, ödeme yöntemlerini, teslimat kanallarını ve pazar yeri hizmetlerini tek bir mobil uygulama çatısı altında toplayan süper app (süper uygulama) modellerinin ticaretin geleceğine yön verdiğini belgeliyor.
Asya Pasifik (APAC) bölgesi küresel e-ticaret hacminin tek başına yüzde 55'ini sırtlanırken, Orta Doğu, Afrika ve Doğu Avrupa genelinde de ödeme, lojistik teslimat ve pazaryeri entegrasyon süreçleri büyük bir ivme kazanıyor.
Müşteriler artık reklamlara değil yorumlara bakıyor
YAPAY ZEKA DESTEKLİ OTONOM TİCARET DÖNEMİ
Geleceğin ticaret dünyasını şekillendiren asıl büyük güçlerden biri ise yapay zeka tabanlı otonom ticaret modeli olarak öne çıkıyor.
Yapay zeka sistemlerinin tüketiciler adına ürün keşfi yapıp satın alma süreçlerini bizzat üstlendiği bu yeni modele yönelik tüketici esnekliği dikkat çeken seviyelere ulaşıyor.
Verilere göre, Doğu Avrupa'daki her 100 tüketiciden 40'ı yapay zeka destekli alışveriş süreçlerine açık olduğunu beyan ederken, MEA bölgesinde bu kabul oranı yaklaşık üçte iki seviyesine ulaşıyor.
Ticaret ekosistemindeki bu köklü dönüşümün, markaların hedef kitlelerine ulaşma stratejilerini tamamen değiştirdiğini ifade eden Didem Şekerel Erdoğan, kazananların bu değişime erken adapte olanlar olacağını vurguladı.
Süreci şu sözlerle özetledi:
"Tüketici artık düşündüğü anda keşfediyor, karar veriyor ve satın alıyor.
Bu yeni dönemde asıl farkı yaratan, hangi kanalda olduğumuz değil; tüketiciyi doğru anda ve doğru sinyalle yakalayabilmek.
Gelecek dönemde kazananlar, bu değişimleri sadece takip edenler değil, erken adapte edip entegre eden markalar olacaktır."
