Erzurum’da Atatürk Üniversitesi’nin kampüsünde yer alan Darülfünun Camii, divit kalem formuna sahip çift minaresiyle ziyaretçilerini hayran bırakıyor. Türkiye ve dünyada benzeri az olan mimarisiyle dikkat çeken cami, üniversitesi simgeleyen kalem formundaki minarelerinden dolayı vatandaşlar tarafından “Kalem Cami” olarak da adlandırılıyor.
MİNARESİ GÖRENİ HAYRAN BIRAKIYOR
2014’te ibadete açılan cami, yaklaşık 21 metre yüksekliğinde ve 2.5 metre çapındaki divit kalem şeklindeki çift minaresiyle ziyaretçilerini hayran bırakıyor.
Adını Osmanlı döneminde “üniversite” anlamı taşıyan “Darülfünun” kelimesinden alan caminin minarelerinde eğitimin sembolleri arasında yer alan divit kalem formunda yapı bulunuyor.
OSMANLI VE SELÇUKLU MOTİFLERİYLE BEZENDİ
Osmanlı ve Selçuklu motifleriyle bezenen yaklaşık 4.300 kişi kapasitesi taşıyan camide engelli bireyler için özel abdest alma yerleri ve ibadet bölümleri de mevcut. Kurulan görüntü sistemi sayesinde arka saflarda bulunan cemaatin de imamı rahatça takip edebilmesi, abdesthane ve tuvaletlerde sıcak su imkanı gibi imkanların sunulduğu cami, mimarisi kadar teknolojik donanımıyla da adından söz ettiriyor.
“DİVİT KALEM EĞİTİMİN TEMEL DİREKLERİNDEN BİRİYDİ”
Darülfünun Camii’nin inşaat mühendisi Fevzi Çakmak, caminin tüm ayrıntılarının eğitim ve ilim düşüncesine göre tasarlandığına değinerek, divit kaleminin Osmanlı ve Selçuklu’da ilmin en önemli sembollerinden olduğuna dikkat çekti.
Yazma eserlerin ortaya çıkmasında divit kalemin büyük emeği bulunduğunu ifade eden Çakmak, "Biz de burada eğitim noktasında öğrencilere geçmişi hatırlatmak istedik. Bu camide klasik Osmanlı mimarisini tercih etmedik. Özellikle kubbeyi Selçuklu tarzında tasarladık. Erzurum'un Selçuklu'nun ilk şehirlerinden biri olması nedeniyle caminin içerisinde Selçuklu yıldızına yer verdik, desenlerde de bunu ön plana çıkardık. O dönemde medreselerde eğitim görenlerin tamamı eserlerini divit kalemle yazıyordu. Bundan dolayı farklı bir tarz ortaya koyduk" şeklinde konuştu.
İlk tasarım sürecinde klasik minareler önerildiğini söyleyen Çakmak, "Osmanlı'dan beri gelen ve modern Türk mimarisinde uygulanan cami tarzları vardı. Ancak ben özellikle farklı bir tarz işlemeye çalıştım. Eskinin eğitime verdiği önemi minareye yansıtmak istedik. Çünkü Atatürk Üniversitesi Türkiye'nin en köklü eğitim kurumlarından biri. Bu düşünceden hareketle minareleri divit kalem şeklinde tasarladık" dedi.
ÜNİVERSİTE CAMİSİ OLDUĞUNDAN İSMİ DARÜLFÜNUN
Osmanlıca’da üniversitenin “Darülfünun” olarak tanımlandığını belirten Bayram, "Buraya Darülfünun isminin verilmesinin en önemli nedeni üniversite camisi olmasıdır. Osmanlıca'da üniversite Darülfünun demektir. Nasıl ki Darülaceze ve Darüşşifa gibi isimler varsa burası da üniversite olduğu için bu ismi almıştır" ifadelerine yer verdi.
iyaretçilerin en çok minarelerle ilgili soru sorduğunu belirten Bayram, "Vatandaşlarımız zaman zaman 'Hocam minareye çıkabilir miyiz, neden böyle yapılmış?' diye soruyor. Ben de burasının üniversite camisi olduğunu, eski Türkçede üniversitenin Darülfünun anlamına geldiğini anlatıyorum. Minarelerin kalem şeklinde yapılmasının sebebi de buranın ilimle uğraşılan bir kurumun camisi olmasıdır. Bu nedenle minareler divit kalem şeklinde tasarlanmıştır" diye konuştu.
