Sınav stresi ve yüksek başarı baskısı, Türkiye'deki milyonlarca öğrenciyi ve aileyi riskli arayışlara itiyor. Özellikle son dönemde sosyal medya tavsiyeleriyle popülerleşen ve "dikkat artırıcı, odaklayıcı, zihin açıcı" gibi vaatlerle satılan bazı takviye edici maddelerin hekim onayı olmadan tüketilmesi, çocuk ve ergen psikiyatristlerini harekete geçirdi.
Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Cansu Gerçek, kamuoyunda mucizevi bir çözüm gibi sunulan bu ürünlerin karanlık yüzüne dikkat çekti.
"SİHİRLİ BİR HAP DEĞİL, TEDAVİYİ GECİKTİREN BİR TUZAK"
Özellikle 'sitikolin' gibi beyin hücrelerini destekleyici maddelerin son dönemde aileler arasında reçetesiz ve bilinçsizce kullanıldığını belirten Dr. Cansu Gerçek, bu durumun sınırlarının çok net çizilmesi gerektiğini vurguladı.
Sitikolin gibi maddelerin yalnızca Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), otizm veya öğrenme güçlüğü gibi özel durumlarda hekim kontrolünde ve destekleyici olarak kullanılabileceğini belirten Dr. Gerçek, şunları kaydetti: "Sitikolin, çocuk ve ergen psikiyatrisinde bazı seçilmiş vakalarda destekleyici amaçla kullanılabilir. Ancak hiçbir şekilde temel tedavinin yerine geçmez. Bu tür ürünlerin 'ilaç yerine doğal çözüm' gibi sunulması hem yanıltıcı hem de çocuklar için son derece risklidir."
EN BÜYÜK TEHLİKE: YANLIŞ TANI VE MASKELENEN SORUNLAR
Peki, komşu tavsiyesi veya internet yorumlarıyla çocuğa "zihin açıcı" vermenin en büyük riski ne? Uzmanlara göre cevap: Gerçek sorunun gözden kaçması.
Çocuklardaki her dikkat dağınıklığının DEHB olmadığını vurgulayan Dr. Gerçek, asıl sorunun bambaşka psikolojik veya fiziksel temelleri olabileceği konusunda aileleri uyardı: "Kontrolsüz kullanımın en büyük tehlikesi, çocukların doğru tanı ve tedaviye ulaşmasının gecikmesidir. Çünkü her dikkat sorunu aynı nedene dayanmayabilir. Dikkat eksikliği şikâyetlerinin altında anksiyete (kaygı) bozuklukları, ağır depresyon, uyku problemleri ve öğrenme güçlükleri de yatabilir. Hekime danışmadan yapılan her müdahale, farklı sağlık sorunlarına davetiye çıkarır."
AİLELERE NET UYARI: "KENDİ KENDİNE TEDAVİ DÖNEMİ BİTMELİ"
Gelişme çağındaki çocukların akademik başarısı uğruna kimyasal destek arayışına girilmemesi gerektiğini belirten Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Cansu Gerçek, ailelere şu hayati uyarıları sıraladı:
Arkadaş tavsiyesiyle çocuğunuza ilaç veya takviye başlamayın.
Sosyal medyada fenomenlerin tanıttığı 'odak artırıcı' ürünlere kanmayın.
Çocuğunuzda dikkat sorunu gözlemliyorsanız, eczane veya internet yerine önce bir uzman hekime başvurun.
Dr. Gerçek, sözlerini şu çarpıcı ifadelerle tamamladı: "Gelişigüzel 'zihin açıcı' kullanımı doğru değildir. Sınavlarda ve hayatta kalıcı başarı; kimyasal takviyelerle değil, ancak doğru tanı, uygun tedavi ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla mümkündür."
