İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, yaş sebze ve meyvenin üreticiden tüketiciye ulaşana kadar geçirdiği fiyat değişimlerini mercek altına aldı. Adalet Bakanı Akın Gürlek, “tarladan markete fiyat yolculuğu”nun incelendiği soruşturmada yaklaşık 1.029 çiftçinin beyanına başvurulduğunu, bazı büyük tedarikçi firmaların ürün arzı ve maliyetleri gerçeğe aykırı göstererek fiyatları yükselttiği yönünde tespitlere ulaşıldığını bildirdi.
“ÜRÜN ARZINI DÜŞÜK, MALİYETLERİ YÜKSEK GÖSTERDİLER”
Gürlek, yapılan incelemelerde bazı firmalarla ilgili tespitlere ulaşıldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Yapılan incelemelerde, hallerin büyük tedarikçileri konumundaki bazı firmaların piyasadaki hâkimiyetlerini kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdikleri; sahte müstahsil makbuzları düzenleyerek gerçeğe aykırı maliyet oluşturdukları ve bu yöntemlerle yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları yönünde tespitlere ulaşıldı.”
1.029 ÇİFTÇİNİN BEYANINA BAŞVURULDU
Soruşturma kapsamında Ticaret Bakanlığı’ndan Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan ise Çiftçi Kayıt Sistemi verileri temin edildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından da kapsamlı bir rapor hazırlandı.
Ekonomim’in haberine göre, soruşturma kapsamında 1029 çiftçiyle görüşülerek ürünlerini hangi fiyatlardan sattıkları ve bu satışlar karşılığında müstahsil makbuzlarının hangi tutarlar üzerinden düzenlendiği incelendi. Çalışmalarda, bazı ürünlerin gerçek satış fiyatları ile makbuzlarda gösterilen tutarlar arasında dikkat çeken farklar tespit edildi.
Adana’da bir çiftçi, inceleme kapsamındaki bir şirketin aracısına kapya biberi kilogramı 8-9 liradan sattığını belirtirken, firma tarafından aynı ürün için 18,7 ila 23,95 lira arasında değişen tutarlarda müstahsil makbuzu düzenlendiği belirlendi. Bir başka çiftçi de kilogramı 11,5 liradan sattığı biber için 18,7 liralık makbuz kesildiğini bildirdi.
İncelemelerde, bir çiftçinin üretmediği ve satmadığı bir ürün için kendi adına müstahsil makbuzu düzenlendiğini beyan ettiği de aktarıldı.
ÖLÜ ÇİFTÇİLER ADINA MAKBUZ DÜZENLENDİ
Soruşturma kapsamında dikkat çeken bir başka bulgu ise hayatını kaybetmiş çiftçiler adına düzenlenen makbuzlar oldu. Bir aracının 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında çok sayıda ölü çiftçi adına müstahsil makbuzu düzenlediği tespit edildi.
Soruşturma dosyasında, ölü çiftçiler adına düzenlenen ve tutarları 29 bin lira ile 118 bin lira arasında değişen müstahsil makbuzlarının listesinin de bulunduğu belirtildi.
ÇİFTÇİLER FİRMAYA ÜRÜN SATMADIKLARINI SÖYLEDİ
Ürünlerin alış ve satış fiyatları arasında neredeyse hiç fark bulunmadığı belirlenen bir firmanın işlemleri de mercek altına alındı. Firmanın alım ve satımlarına ilişkin beyanlarına başvurulan çiftçilerin tamamına yakını, söz konusu firmaya ürün satmadıklarını bildirdi.
6,7 TON PORTAKAL ALDI, 9 TON SATTI
Bir başka firmanın ise 2026 yılının ilk çeyreğinde müstahsil makbuzları üzerinden 6,7 ton portakal satın aldığı, buna karşılık aynı dönemde 9 ton portakal satışı gerçekleştirdiği belirlendi. İncelemelerde firmanın bilançosu ile varlığı arasında da büyük fark tespit edildi.
Hal Kayıt Sistemi verilerinde de benzer uyumsuzluklara rastlandı. Bir firmanın 13 bin 488 kilogram limon, mandalina, nar ve portakal satışı gerçekleştirmesine rağmen Hal Kayıt Sistemi’nde 8 bin 384 kilogram ürün gösterdiği tespit edildi.
41 YÖNETİCİ HAKKINDA GÖZALTI KARARI
Soruşturmanın “fiyatları etkileme”, “Vergi Usul Kanunu’na muhalefet”, “belgede sahtecilik” ve “suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama” suçları yönünden yürütüldüğünü belirten Gürlek, 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 şüpheli yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildiğini açıkladı.
Soruşturma kapsamında 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama başlatıldı.
“HAKSIZ KAZANÇ KAPISINA DÖNÜŞTÜRÜLMESİNE MÜSAADE EDİLMEYECEK”
Gürlek, açıklamasında soruşturmayı yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ile operasyonları gerçekleştiren İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü’ne teşekkür etti. Gürlek ayrıca Hazine ve Maliye, Tarım ve Orman ile Ticaret bakanlıklarının soruşturmaya veri, analiz ve raporlarla katkı sunduğunu belirtti.
Gürlek, açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:
“Tarladan sofraya uzanan zincirin hiçbir aşamasının üreticimizin emeği ve vatandaşımızın bütçesi üzerinden haksız kazanç kapısına dönüştürülmesine müsaade edilmeyecektir!”
Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan'ın liderliğinde; üreticimizin emeğini, vatandaşımızın bütçesini ve piyasanın adil işleyişini korurken, fiyatları manipüle ederek haksız kazanç sağlayan ve ekonomik düzeni bozan suçlarla mücadelemizi kararlılıkla sürdürüyoruz.
— Akın Gürlek (@abakingurlek) September 15, 2026
Bu çerçevede…
