Tarım ve Orman Bakanlığı, gelişen teknoloji ve alternatif gıda kaynakları üzerine yürütülen çalışmalar doğrultusunda, yeni geliştirilen gıdaların piyasaya arz edilmesine ilişkin usul ve esasları saptadı. Bakanlık tarafından hazırlanan "Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği" ve "Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği" Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi.
Bakanlıktan edinilen bilgilere göre bu adım; yeni bileşenlerin gıda olarak kullanılmasına yönelik piyasada artan talepler üzerine atıldı. Düzenlemeler, gıda işletmecilerinin geliştirdikleri yenilikçi ürünleri hangi kurallar çerçevesinde piyasaya sunabileceğini netleştirirken, tüketiciler için de gıda güvenilirliğinin en üst düzeyde sağlanmasını amaçlıyor.
AB LİSTESİNDEN 189 BİLEŞENE ONAY, 32 GIDAYA ENGEL
Yürürlüğe giren yönetmeliğin ekinde, Avrupa Birliği (AB) listesinde yer alan ve Türkiye'de kullanımı uygun görülen yeni gıdalar detaylıca sıralandı. Yapılan incelemeler neticesinde, AB listesinde bulunan 189 yeni gıda bileşeni Türk mevzuatının ekine dahil edilerek kullanımına izin verildi.
Buna karşın, AB listesinde yer alan 32 gıda ise Türkiye'deki mevzuatın tamamen dışında bırakıldı. Bakanlık, bu 32 gıdanın kapsama alınmama gerekçelerini şu şekilde sıraladı:
Genetiği Değiştirilmiş Organizmalı (GDO) mikroorganizmalar kullanılarak üretilmiş olmaları,
Domuz kaynaklı bileşenler barındırmaları,
Böcek kaynaklı olmaları.
PİYASAYA ARZ İÇİN "SIFIR RİSK" VE BAŞVURU ŞARTI
Geliştirilen yeni bir gıdanın Türkiye pazarında ticari olarak yer alabilmesi, yönetmelikte belirlenen sıkı prosedürlere bağlanmış durumda. Buna göre, yeni gıdaların kullanımına ancak resmi bir risk değerlendirmesi yapıldıktan sonra izin verilecek. Yapılacak incelemelerde, söz konusu ürünün insan sağlığı açısından herhangi bir güvenilirlik riski oluşturmadığı kesin olarak saptanırsa, belirlenen özel koşullarda satışına onay çıkacak.
Yönetmeliğin mevcut ek listesinde yer almayan tamamen farklı yeni gıdaların piyasaya arz edilebilmesi için ise gıda işletmecilerinin Bakanlığa resmi başvuru yapması zorunlu tutuluyor. Bu ürünler, Bakanlığın yapacağı güvenilirlik değerlendirmesinin ardından onay alırsa mevzuata eklenecek ve piyasaya sürülebilecek. Yayımlanan uygulama tebliği ise yeni gıda statüsünün tam olarak nasıl belirleneceğini ve Bakanlığa sunulacak başvuru dosyalarının içeriğinde hangi belgelerin yer alması gerektiğini düzenliyor.
HEM TÜKETİCİ SAĞLIĞI KORUNACAK HEM İNOVASYON DESTEKLENECEK
Yeni hukuki düzenlemeyle birlikte, geçmişte gıda maddesi olarak hiç tüketilmemiş bir bileşenin laboratuvar ortamında tam olarak tanımlanması ve kapsamlı risk analizlerinin ardından onay alması zorunlu hale geliyor. Bakanlık bu yolla doğrudan tüketici sağlığını korumayı hedefliyor.
Düzenlemenin bir diğer amacını ise sektörel gelişim oluşturuyor. Kuralların netleşmesiyle birlikte yenilikçi gıdaların, modern teknolojilerin ve yeni üretim süreçlerinin önünün açılması, böylece gıda sektöründeki inovasyon çalışmalarına güçlü bir destek sunulması öngörülüyor.
