Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Al Jazeera’ye verdiği mülakatta değişen dünya düzeninde ittifakların geleceğine ve Avrupa'nın güvenlik mimarisine ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. ABD'nin Avrupa güvenliğinden olası çekilmesi senaryolarının ve transatlantik ilişkilerdeki çatlakların tartışıldığı bir dönemde konuşan Fidan, kıta güvenliği için Türkiye'nin de merkezinde yer aldığı yeni bir güç birliği önerisinde bulundu. Washington'a bağımlılığın risklerine dikkat çeken Fidan, Avrupa'nın önde gelen güçleriyle Türkiye'nin ortak hareket etmesi durumunda, küresel kutuplaşmanın dışında bağımsız bir "merkez" oluşturulabileceğini vurguladı.
GAZZE İÇİN ULUSLARARASI İSTİKRAR GÜCÜ VE TÜRKİYE'NİN ROLÜ
Röportajda en dikkat çeken başlıklardan biri Gazze’nin geleceği oldu. ABD ve İsrail’in Hamas’ın silahsızlandırılması talepleri ve İsrail’in caydırıcılığı üzerine sorulan soruları yanıtlayan Fidan, "Uluslararası İstikrar Gücü" (ISF) kurulması önerisini gündeme getirdi.
Fidan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Türkiye’nin barış sürecine katılımına itiraz etmesine rağmen, Türkiye'nin arabuluculuk grubunun çekirdek bir üyesi olduğunu hatırlattı. Fidan, Gazze'de olası bir askeri misyon için şu ifadeleri kullandı:
"Eğer bu mekanizma (Uluslararası İstikrar Gücü) uygulanabilirse, her iki tarafın da birbirine saldırmamasını garanti altına alacaktır. Bize sorulursa, ISF'ye askeri birlik sağlamaya hazırız."
İsrail ile ilişkilerdeki kopuşun yapısal olup olmadığı sorusuna ise Fidan, "Ticaretin kesilmesi, savaş devam ettiği ve insani yardıma izin verilmediği sürece geçerlidir. Sorunumuz İsrail devletiyle değil, İsrail’in bölgedeki, özellikle Filistinlilere yönelik politikalarıyladır" yanıtını verdi.
SURİYE'DE KIRMIZI ÇİZGİ: SDG SİLAHSIZLANMALI
Suriye’deki gelişmeler ve ABD’nin bölgedeki varlığına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Şam yönetimi ile SDG (Suriye Demokratik Güçleri) arasındaki IŞİD tutuklularının transferine yönelik ateşkesi desteklediklerini belirtti. Ancak Türkiye’nin ulusal güvenlik kaygılarını ve kırmızı çizgilerini hatırlatan Fidan, SDG’nin PKK’nın bir uzantısı olduğunu yineledi.
Fidan, SDG bünyesinde sadece Kürt unsurların değil, Türkiye’ye karşı faaliyet gösteren Türk sol örgütlerinin de barındığını ifade ederek şunları söyledi:
"Suriye’de iki ordu görmek istemiyoruz. Tek bir otoriteye bağlı tek bir ordu olmalı. Polis gücü ve diğer unsurlar Şam ile SDG arasında düzenlenebilir ancak SDG’nin silahlı bir güç olarak kalması kabul edilemez. Biz bu silahların gitmesini istiyoruz."
Trump yönetiminin Suriye politikasının, Şam yönetiminin kendi sorunlarını üstlenmesi yönünde evrildiğini belirten Fidan, "Şam hükümeti, uluslararası toplumun taleplerine oldukça iyi yanıt veriyor" değerlendirmesinde bulundu.
BÖLGESEL GÜVENLİKTE YENİ DÖNEM: 'HEGEMON'SUZ ÇÖZÜM
Ortadoğu’da değişen güvenlik mimarisine de değinen Fidan, bölge ülkelerinin kendi güvenliklerini sağlaması gerektiği vurgusunu yaptı. Suudi Arabistan ve Pakistan ile imzalanması planlanan savunma paktına Türkiye’nin katılım hazırlığında olduğunu doğrulayan Fidan, "dışarıdan gelen hegemon güçlere" dayalı güvenlik anlayışını eleştirdi:
"Bölgesel dayanışma yokluğunda her zaman bir hegemona ihtiyaç duyuyoruz. Ancak hegemon güç sorunları çözmek için geldiğinde, geride bıraktığı tablo geldiği günden daha kötü oluyor. Üstelik bunun bir faturası var, size bir bedel ödetiyorlar. Kendi sorunlarımızı çözebilmeliyiz."
UKRAYNA SAVAŞI VE AVRUPA GÜVENLİĞİ
Ukrayna-Rusya savaşına ilişkin de iyimser bir tablo çizen Fidan, barış anlaşmasına "her zamankinden daha yakın" olunduğunu belirtti. Trump yönetiminin ateşkes çabalarının etkili olduğunu ifade eden Fidan, sürecin sadece Rusya ve Ukrayn…
