Tulane Üniversitesinden araştırmacıların yürüttüğü gözlemsel çalışma, yalnızlık ve sosyal izolasyonun hastalıksız yaşam beklentisiyle ilişkisini ele aldı.
Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmada, yaşları 40 ile 69 arasında değişen 277 bin 489 yetişkinin verileri incelendi. Araştırmanın başlangıcında katılımcıların diyabet, kalp hastalığı, akciğer hastalığı, demans, kanser, depresyon ve anksiyete hastalıklarından herhangi birine sahip olmadığı belirtildi.
Araştırmacılar, 50 yaşını referans alarak katılımcıların söz konusu hastalıkları geliştirmeden yaşaması beklenen süreyi hesapladı.
EN BÜYÜK FARK RUH SAĞLIĞINDA GÖRÜLDÜ
Araştırmanın sonuçlarına göre, hem yalnızlık hem de sosyal izolasyon yaşayan kişilerde hastalıksız yaşam beklentisindeki kayıp daha belirgin oldu.
Fiziksel sağlık açısından, her iki durumu da yaşamayan kişilerle karşılaştırıldığında, hem yalnız hem de sosyal olarak izole kadınların hastalıksız yaşam süresinin 2,4 yıl, erkeklerin ise 1,7 yıl daha kısa olduğu belirlendi.
Ruh sağlığı açısından ise fark daha yüksek çıktı. Hem yalnızlık hem de sosyal izolasyon yaşayan kadınların ruhsal bozukluklar olmadan geçirmesi beklenen sürenin yaklaşık 3,7 yıl, erkeklerin ise yaklaşık 5,8 yıl daha kısa olduğu saptandı.
Araştırmanın başyazarı Profesör Lu Qi, çalışmanın sosyal izolasyon ve yalnızlığın hastalıksız yaşam beklentisi üzerinde önemli bir etkiye sahip olabileceğini ortaya koyduğunu söyledi. Qi, bu etkinin hem fiziksel hem de zihinsel hastalıkları kapsadığını ifade etti.
YALNIZLIK İLE SOSYAL İZOLASYON AYNI ANLAMA GELMİYOR
Araştırmada yalnızlık ve sosyal izolasyonun birbirleriyle bağlantılı olmakla birlikte farklı durumlar olduğuna dikkat çekildi.
Sosyal izolasyon, kişinin sahip olduğu sosyal bağlantıların sıklığı ve kapsamı gibi unsurlar üzerinden değerlendiriliyor. Yalnızlık ise kişinin mevcut sosyal ilişkilerinin niteliğinden duyduğu memnuniyetle daha yakından ilişkili kişisel bir deneyim olarak ele alınıyor.
Bu nedenle bir kişinin sık sık başka insanlarla görüşmesine rağmen kendisini yalnız hissetmesinin mümkün olduğu belirtildi.
Araştırmacılar, zayıf sosyal bağlantıların sağlık üzerindeki etkisini açıklamak için stres, uyku düzenindeki değişiklikler ve sağlık davranışlarındaki farklılaşma gibi çeşitli olası mekanizmalara işaret ediyor. Ancak çalışmanın gözlemsel olması nedeniyle yalnızlık veya sosyal izolasyonun doğrudan belirli bir hastalığa neden olduğunu kanıtlamadığı vurgulandı.
Qi, elde edilen sonuçların önceki araştırmalarla uyumlu olduğunu belirterek, daha önceki çalışmaların sosyal izolasyon ve yalnızlığın özellikle erken ölüm olmak üzere ölüm oranlarıyla ilişkili olduğunu ortaya koyduğunu aktardı.
ERKEKLERDE YALNIZLIĞIN ETKİSİ DAHA YÜKSEK BULUNDU
Araştırmada kadınlar ve erkekler arasında da farklılıklar görüldü.
Qi, çalışmalarının erkeklerin yalnızlıktan etkilenmeye daha duyarlı olduğunu gösterdiğini belirtti. Qi, kadınların erkeklerden daha uzun yaşama eğiliminde olduğunu ve bazı hastalıklarda kadınların sağlık açısından avantajlara sahip olduğunu ifade etti.
Bulgulara göre özellikle ruh sağlığı açısından erkeklerdeki fark daha belirgin oldu. Hem yalnızlık hem de sosyal izolasyon yaşayan erkeklerin ruhsal bozukluklar olmadan geçirmesi beklenen yaşam süresindeki kayıp yaklaşık 5,8 yıl olarak hesaplandı.
SAĞLIKLI ALIŞKANLIKLAR SOSYAL İZOLASYON RİSKİNİ KISMEN AZALTTI
Araştırmacılar, yaşam tarzı alışkanlıklarının da sonuçlar üzerindeki etkisini inceledi.
İyi beslenme, düzenli egzersiz, yeterli uyku ve sigara kullanmama gibi daha sağlıklı alışkanlıkların sosyal izolasyonla bağlantılı hastalıksız yaşam beklentisindeki kaybın bir bölümünü azalttığı görüldü.
Buna karşın aynı durum yalnızlık için geçerli olmadı. Araştırmada, daha sağlıklı alışkanlıkların yalnızlıkla bağlantılı ek sağlık risklerini önemli ölçüde azaltmadığı belirtildi.
ABD’DE YALNIZLIK VE SOSYAL İZOLASYON YAYGIN
Araştırmada, yalnızlık ve sosyal izolasyonun ABD’de yaygın görüldüğüne de dikkat çekildi.
2023 tarihli bir rapora göre ABD'li yetişkinlerin yaklaşık yarısı yalnızlık hissettiğini belirtirken, benzer bir oranın sosyal olarak izole olduğu ifade edildi.
Araştırmacılar, her iki durumun da uzun süredir kötüleşen sağlık durumu ve erken ölümle ilişkilendirildiğini, ancak bunların hastalıksız yaşam beklentisi üzerindeki etkisinin daha önce daha az bilindiğini belirtti.
