7 Kasım 2026 itibarıyla komisyon aşamasında bulunan yasal düzenlemelere göre; özel okul öğretmenleri, hekimler, mühendisler, pilotlar ve mali müşavirlerin aralarında yer aldığı meslek gruplarına 5 ila 15 yıl arasında değişen kıdem şartlarıyla vizesiz Avrupa seyahati imkânı tanınması öngörülüyor.
YEŞİL PASAPORT HANGİ MESLEK GRUPLARINA VERİLECEK?
Mevcut 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nda birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan devlet memurlarına verilen yeşil pasaport hakkının, mesleki kıdem esasına göre özel sektöre de açılması için TBMM Başkanlığına peş peşe kanun teklifleri sunuldu. 22 Ekim 2026 tarihinde Meclis'e sunulan 2/3971 esas numaralı kanun teklifi, Millî Eğitim Bakanlığına (MEB) bağlı resmî okulların yanı sıra özel öğretim kurumlarında en az 10 yıl fiilen görev yapan öğretmenlere kadro şartı aranmaksızın yeşil pasaport verilmesini düzenliyor.
Sağlık sektöründeki vize engellerini aşmak amacıyla 9 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulan ve 13 Ekim'de İçişleri Komisyonuna sevk edilen bir diğer düzenleme ise dört ana branşı kapsıyor. Teklife göre; kamu veya özel sektör ayrımı olmaksızın ilgili meslek odalarına kayıtlı olarak en az 15 yıl fiilen çalışmış olan hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar hususi damgalı pasaport alabilecek.
MASADAKİ 10 MESLEK GRUBU ORTAYA ÇIKTI
16 Eylül 2026 tarihli kanun teklifi başta olmak üzere Meclis komisyonlarında değerlendirilen farklı yasal düzenleme önerilerinde, yeşil pasaport kapsamına dahil edilmesi talep edilen 10 meslek grubu ve önerilen çalışma süreleri şu şekilde sıralanıyor:
Pilotlar: Pilot lisansının alınmasının ardından en az 5 yıl fiilen uçuş hizmetinde bulunma şartı.
Hekimler ve Diş Hekimleri: Meslek kuruluşuna (TTB/TDB) kayıtlı olarak en az 15 yıl fiilî çalışma koşulu.
Veteriner Hekimler ve Eczacılar: İlgili meslek odası kaydıyla birlikte meslekte en az 15 yıl fiilen görev yapmış olma şartı.
Mühendisler ve Mimarlar: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine (TMMOB) bağlı odalara kayıtlı olma ve teklif metinlerine göre 10 veya 15 yıllık mesleki kıdem şartı.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler (SMMM): Meslekte en az 15 yıllık kıdem süresini doldurma koşulu.
Yeminli Mali Müşavirler (YMM): Mesleki statüleri kapsamında doğrudan başvuru hakkı.
Köy ve Mahalle Muhtarları: Görev süreleri boyunca hususi damgalı pasaport kullanım hakkı.
TBMM GENEL KURUL ONAYI BEKLENECEK
Öğretmenler ve diğer 10 meslek grubu için büyük beklenti yaratan düzenlemeler, 7 Kasım 2026 tarihi itibarıyla henüz yasalaşarak yürürlüğe girmedi. Farklı milletvekilleri ve siyasi partiler tarafından ayrı ayrı sunulan bu kanun tekliflerinin öncelikle TBMM İçişleri Komisyonu gündemine alınarak tek bir çatı metinde birleştirilmesi veya ayrı ayrı oylanması gerekiyor. Komisyon onayının ardından TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilecek nihai metin, Cumhurbaşkanı onayı ve Resmî Gazete'de yayımlanma sürecinin tamamlanmasıyla resmen yürürlüğe girecek. Bu süreç tamamlanana kadar özel okul öğretmenleri, serbest hekimler veya mühendisler için nüfus müdürlüklerinde yeni bir başvuru ekranı açılmayacak.
SCHENGEN VİZE POLİTİKASI YEŞİL PASAPORTU GECİKTİRİYOR
Arama motorlarında binlerce meslek mensubunun sorguladığı "Meclis'e sunulan yeşil pasaport teklifleri neden hemen onaylanmıyor?" sorusunun arka planında oldukça hassas bir uluslararası diplomasi dengesi yatmaktadır. Yeşil pasaport, sahibine Schengen Bölgesi ülkelerine 180 gün içinde 90 günü aşmamak kaydıyla vizesiz seyahat hakkı tanımaktadır.
Dışişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bürokratları, yeşil pasaport kapsamının milyonlarca yeni kişiyi (tüm özel sektör öğretmenleri, mühendisler, doktorlar ve aileleri) içerecek şekilde bir anda genişletilmesinin, Avrupa Birliği (AB) tarafından "örtülü vize serbestisi" olarak algılanabileceği uyarısında bulunmaktadır. Türkiye'deki toplam yeşil pasaportlu sayısının dramatik biçimde artması durumunda, AB Komisyonu'nun tüm yeşil pasaport sahiplerine yeniden vize şartı getirme riski bulunmaktadır. Bu nedenle TBMM İçişleri Komisyonu, kapsamı genişletirken AB ile diplomatik kriz yaratmayacak yüksek kıdem (15 yıl gibi) ve kota filtreleri üzerinde titizlikle çalışmaktadır.
YEŞİL PASAPORT İLE EŞ VE ÇOCUKLAR DA VİZESİZ SEYAHAT EDECEK Mİ?
5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun mevcut hükümleri gereğince, hususi damgalı pasaport almaya hak kazanan bir kişinin bu hakkından çekirdek ailesi de doğrudan yararlanmaktadır. Meclis'teki teklifler Pasaport Kanunu'nun ana maddesine ekleme yapılmasını öngördüğü için, 10 yıllık özel okul öğretmeni veya 15 yıllık mühendis/doktor yeşil pasaport aldığında, resmi nikâhlı eşi de koşulsuz olarak yeşil pasaport sahibi olabilecektir. Çocuklar için ise yasal sınır 25 yaştır; hak sahibinin 18 yaşını doldurmamış çocukları doğrudan, 25 yaşını doldurmamış çocukları ise evli bulunmamaları, herhangi bir işte sigortalı olarak çalışmamaları ve öğrenimlerine (açık öğretim dahil üniversite/yüksek lisans) devam etmeleri şartıyla ebeveynleri üzerinden yeşil pasaport alabilmektedir.
