Çin'deki Jinan Üniversitesi'nden bilim insanlarının yürüttüğü çalışmada, Pekin'deki hava kirliliğinin kaynakları gerçek zamanlı olarak incelendi. Araştırmacılar, kentteki atmosferik kimyasal hareketliliği izlemek için bir meteoroloji kulesinin yerden 102 metre yükseklikteki bölümüne ve kulenin tabanındaki laboratuvara özel ölçüm sistemleri yerleştirdi.
AĞAÇLARDAN GELEN EMİSYONLAR MERCEK ALTINDA
Independent Türkçe’de yer alan habere göre, araştırmada uçucu organik bileşikler (VOC) üzerinde yoğunlaşıldı. Bu maddelerin trafik, temizlik ürünleri, yemek pişirme ve ev içi faaliyetlerin yanı sıra bitkiler tarafından da atmosfere salındığı belirlendi.
Ölçümlerde öne çıkan bileşiklerden biri izopren oldu. Doğal kauçukta da bulunan bu kimyasalın önemli bölümünün kentteki ağaçlardan kaynaklandığı tespit edildi.
İzopren doğrudan klasik bir hava kirleticisi olarak değerlendirilmezken, atmosferdeki diğer maddelerle reaksiyona girerek ozon oluşumuna katkıda bulunabiliyor.
SICAKLIK YÜKSELDİKÇE EMİSYON DA ARTIYOR
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri sıcaklık ile ağaç emisyonları arasındaki bağlantı oldu. 20-35 derece arasındaki sıcaklıklarda, ağaçların yaydığı uçucu bileşiklerin kimyasal reaktivitesinin 7 ila 8 kat arttığı belirlendi.
Pekin'de ölçülen izopren emisyonlarının, incelenen kentler arasında oldukça yüksek olduğu ve ılıman iklimlerdeki ormanlarda görülen seviyelere yaklaştığı aktarıldı.
Araştırmacılar bunun kentte yaygın olarak kullanılan bazı ağaç türleriyle ilişkili olduğunu belirtiyor.
SÖĞÜT VE KAVAKLARA DİKKAT ÇEKİLDİ
Pekin'deki ağaçların önemli bölümünü izopren saldığı bilinen türlerin oluşturduğu kaydedildi. Bunlar arasında salkım söğüt ve Çin beyaz kavağı öne çıkıyor.
Bilim insanları, Kuzey Çin'deki Harbin ve Çangçun gibi kentlerde de uzun yıllardır benzer türlerin yoğun şekilde dikilmesi nedeniyle hava kalitesi açısından benzer bir durum yaşanabileceğini değerlendiriyor.
Asya ve Okyanusya'daki başka kentlerin de iklim ve bitki örtüsüne bağlı olarak ağaç kaynaklı emisyonlardan etkilenebileceği ifade edildi.
ÇÖZÜM AĞAÇLARI AZALTMAK DEĞİL, DOĞRU TÜRÜ SEÇMEK
Araştırmacılar, sonuçların kentlerdeki ağaçların kesilmesi veya yeşil alanların azaltılması gerektiği anlamına gelmediğinin altını çiziyor.
Bunun yerine şehirlerin yeni ağaçlandırma çalışmalarında daha düşük VOC salımı yapan türleri tercih etmesi öneriliyor. Çalışmaya göre Pekin'deki yüksek VOC salan ağaçların yalnızca onda birinin düşük emisyonlu türlerle değiştirilmesi, izopren salımını en az yüzde 29 azaltabilir.
Bilim insanlarına göre bu sonuçlar, küresel sıcaklıkların yükseldiği bir dönemde kent planlamasında yalnızca gölge ve serinletme kapasitesinin değil, ağaçların atmosfere saldığı kimyasalların da hesaba katılması gerektiğini gösteriyor.
