Dünya gastronomisinde önemli bir yere sahip olan ve baklava nerenin tartışmalarının odağında bulunan baklava tatlısı, geleneksel Türk tatlıları arasında her zaman baş köşede yer alıyor.
Tarihsel bulgular ve asırlık tarifler incelendiğinde, günümüzde en iyi baklava tepsisi arayışındaki tüketicilerin de ilgisini çeken baklavanın köklü geçmişi tüm ihtişamıyla gün yüzüne çıktı.
BAKLAVA YUNANİSTAN'A MI AİT YOKSA TÜRKİYE'YE Mİ?
BBC Türkçe'de yer alan habere göre, yemek tarihçisi Mary Işın, Yunanistan ile Türkiye arasında kültürel çekişmeye neden olan baklava tatlısının kökeni hakkında net veriler sunuyor.
Deneyimli araştırmacı, Yunanların Osmanlı İmparatorluğu döneminden önce bu tatlıyı yaptığına dair hiçbir tarihi kanıt bulunmadığını açıkça ifade etti.
Mary Işın
ORTA ASYA TÜRKLERİNİN YUFKA KÜLTÜRÜ NASIL EVRİLDİ?
ABD'li yemek tarihçisi Charles Perry, konunun kökenlerini Orta Asya'ya kadar götürdü.
Göçebe Türklerin kalın ekmek yerine ateş üzerinde ince yufkalar açarak aralarına çeşitli malzemeler koyması, bugünkü kat kat hamur işlerinin ve şerbetli lezzetlerin temelini oluşturdu.
TOPKAPI SARAYI KAYITLARINDA BAKLAVA NE ZAMAN GÖRÜLDÜ?
Osmanlı döneminde saray mutfağının vazgeçilmezi olan lezzet, Topkapı Sarayı arşivlerinde ilk olarak 1473 yılında geçiyor.
17. yüzyılda yaşayan seyyah Evliya Çelebi, Bitlis Beyi'nin konağında misafirken yediği baklavadan seyahatnamesinde büyük bir övgüyle bahsediyor.
Prof. Dr. Burak Onaran ve Mary Işın
OSMANLI ORDUSUNDA RAMAZAN AYI GELENEKLERİ NELERDİ?
Ramazan aylarında padişahın yeniçerilere ikramı olan meşhur Baklava Alayı, İstanbul sokaklarında görsel bir şölen yaratıyordu.
Askerler, siniler dolusu tatlıyı saraydan alarak kışlalara taşıyor ve bu tarihi anlar İstanbul halkı tarafından coşkuyla izleniyordu.
ŞAMLI USTALARIN KLASİK FISTIKLI BAKLAVAYA ETKİSİ NE?
Günümüzde en çok tercih edilen incecik yufkalı, bol şerbetli ve Gaziantep fıstıklı klasik versiyonun ortaya çıkmasında Orta Doğu mutfağının, özellikle de Şam'ın büyük etkisi bulunuyor.
19. yüzyıla kadar İstanbul'da bu işi yapan ustaların birçoğunun Şamlı olması, tariflerin gelişmesine ve fıstık kullanımının yaygınlaşmasına önemli ölçüde katkı sağladı.
Tan gazetesi / 19 Şubat 1940
İLK BAKLAVA DÜKKANINI KİM AÇTI?
İstanbul'da bilinen ilk tatlıcı dükkanlarından biri, Şam'dan gelen yetenekli ustalar tarafından açıldı.
Ali Muhiddin Hacı Bekir ailesinin arşivlerinde yer alan eski belgeler, bu dönemin ticari hayatına ve tatlı kültürünün yaygınlaşmasına ışık tutuyor.
Cevizli versiyonları Anadolu'nun birçok yerinde yaygınken, Şam ve Gaziantep etkisiyle fıstıklı çeşitler zamanla başkentin en popüler tatlısı haline geldi.
BAKLAVA KELİMESİNİN KÖKENİ HANGİ DİLE DAYANIYOR?
Mary Işın, kelimenin etimolojik kökeni üzerine de çok önemli bilgiler aktardı.
Moğolca dilinde 'bağlamak' anlamına gelen kelimeye Türkçe eklerin getirilmesiyle veya doğrudan Proto-Türkçe köklerden türeyerek bugünkü dilimize yerleştiği dilbilimciler tarafından da onaylandı.
Gaziantep Üniversitesi Kent Kültürü Müzesi
