Yaş almak kaçınılmaz bir süreç olsa da, "nasıl" yaşlanacağımız tamamen bizim elimizde. Dokuzuncu Cumhurbaşkanı merhum Süleyman Demirel'in "Sabah yorgun uyanmanın ilacı yok mu?" sorusuna verilen "Ayakta kal, hayatta kal" yanıtı, aslında biyolojik bir gerçekliğin özeti niteliğinde. Modern tıp, kaliteli yaşlanmayı sadece hastalıklardan korunmak değil; gücü, esnekliği ve metabolik dengeyi korumak olarak tanımlıyor. Günlük hayatın merdiven, yokuş ve ani hareketler gibi "küçük sınavlarını" başarıyla geçmek için vücudun dört temel direğini diri tutmak gerekiyor.
DİNÇ BİR BEDENİN DÖRT TEMEL SÜTUNU
Yaşlılık yorgunluğuna karşı en etkili sigorta, bedeni dört ana koldan desteklemektir. Güç, kasın sadece görüntüsü değil, sizi sandalyeden kaldıran motor kuvvetidir. Dayanıklılık, kalbinizin ve akciğerlerinizin uzun yol performansıdır. Esneklik, vücudun katlanabilirliği yani eklemlerin özgürlüğüdür. Çeviklik ise dengeniz bozulduğunda sizi yere düşmekten kurtaran refleks hızınızdır. Bu dörtlü, özellikle 65 yaş üstü bireylerde hayati risk taşıyan kalça kırıklarına karşı en güçlü savunma hattıdır.
AKŞAM YEMEĞİNDEN SONRAKİ 20 DAKİKALIK MUCİZE
Metabolizmayı onarmanın en ucuz ve etkili yolu, akşam yemeğinden hemen sonra harekete geçmektir. Yemek sonrası yükselen kan şekerini dengelemek için kasların "çalışıyorum" mesajı vermesi gerekir. Yapacağınız 20 dakikalık tempolu bir yürüyüş, kaslarınızın glukozu bir sünger gibi çekmesini sağlar. Bu basit hamle, pankreasın yükünü hafifletirken gece boyu yaşanacak açlık krizlerinin ve insülin dalgalanmalarının önüne geçer.
YANLIŞ TEST TUZAĞINA DÜŞMEYİN
Sağlıklı kalma çabası bazen "fazla test" kaygısına dönüşebilir. Oysa tıp dünyasında her test, beraberinde yeni bir endişe getirebilir. Mesele sadece kolesterolün düşük olması değil; damar yaşını gösteren kireçlenme skoru gibi hedefli verilere odaklanmaktır. Unutkanlık için hemen MR çekmek yerine uykudan beslenmeye kadar temel faktörler gözden geçirilmelidir. Tarama programları bir alışveriş listesi değil, kişiye özel bir strateji olmalıdır.
KÖTÜ YAŞLANMANIN 10 KRİTİK HATASI
Eğer amacınız erkenden çökmek değilse, şu "yapılmayacaklar" listesini ajandanıza not edin: Hareketsizliği normal saymak, uykuyu lüks görmek, proteini ihmal edip şekeri ödül gibi kullanmak en büyük hatalardır. Ayrıca stresi yönetememek, susuz kalmak, tütün ve alkol gibi zararlı alışkanlıklara teslim olmak yaşlanma sürecini hızlandırır. Çoklu ilaç kullanımının (polifarmasi) yarattığı yan etkilere ve rutin kontrollerin ertelenmesine karşı uyanık olunmalıdır.
